× Στο Νησί
SOCIAL MEDIA

Αγιασώτικα κάψαλα και κλήδονας με σαντούρια και χορούς

Την εκδήλωση διοργανώνει ο Πολιτιστικός Καραναβαλικός σύλλογος «ο Σάτυρος» το Σάββατο 1η Ιουλίου στις 7.30 το απόγευμα

Από το NEWSROOM Δημοσίευση 27/6/2023

Αγιασώτικα κάψαλα και κλήδονας με σαντούρια και χορούς
' χρόνος ανάγνωσης

Το Σάββατο, 1η Ιουλίου, στις 7:30 το απόγευμα  στην Πλατεία Αγοράς Αγιάσου ο Πολιτιστικός Καρναβαλικός Σύλλογος Αγιάσου «Ο Σάτυρος» αναβιώνει τα λαογραφικά έθιμα Άγιστρο (Κάψαλα) και Κλήδονα. Η εκδήλωση αφιερώνεται στη μνήμη του Μιχάλη Κάναρου και το αναλυτικό πρόγραμμα της είναι το εξής:

Στις 7 το απόγευμα θα ξεκινήσει από το Καμπούδι όμιλος παραδοσιακά ντυμένων μελών του Καρναβαλικού Συλλόγου και του Αναγνωστηρίου Αγιάσου, που θα συνοδεύεται από παραδοσιακή μουσική κομπανία. Η πατινάδα θα περάσει από το Σταυρί και θα καταλήξει στην Πλατεία Αγοράς, όπου θα αναβιώσουν τα παραδοσιακά έθιμα «Άγιστρου ή Κάψαλα» (άναμμα και υπερπήδηση φωτιάς, μοίρασμα στον κόσμο τηγανόπιτας) και «Κλήδονας» (εκφώνηση επίκαιρων στίχων).

ΔΙΑΦΗΜΙΣΗ

Στη συνέχεια τα Σαντούρια του Αναγνωστηρίου θα παίξουν παραδοσιακούς λεσβιακούς και μικρασιάτικους σκοπούς, για να χορέψουν τα Χορευτικά Τμήματα Ενηλίκων του Αναγνωστηρίου Αγιάσου και του Εξωραϊστικού Εκπολιτιστικού Συλλόγου Ιππείου «Ο Άγιος Προκόπιος». Θα ακολουθήσει πλούσιο μουσικό πρόγραμμα με ζωντανή ορχήστρα, που θα παίξει δωρεάν για τον κόσμο.

Την ίδια μέρα θα γίνει λαχειοφόρος αγορά με πλούσια δώρα, ανάμεσα στα οποία και μια τηλεόραση smart TV 32΄ για την οικονομική ενίσχυση του «ΣΑΤΥΡΟΥ».

ΔΙΑΦΗΜΙΣΗ

Λαογραφικά στοιχεία:

Τα λαϊκά έθιμα και οι δοξασίες που συνδέονται με τη γιορτή του Αι Γιαννιού στις 24 Ιουνίου είναι πανάρχαια και σχετίζονται με την κίνηση του ήλιου. Σε πολλά μέρη η μέρα αυτή ονομάζεται λιοτρόπι και η γιορτή τ’ Αι Γιαννιού τ’ Ηλ’τρουπιού, γιατί στο χριστιανικό εορτολόγιο τοποθετήθηκε πάνω στη θερινή τροπή του ήλιου (θερινό ηλιοστάσιο). Στις 21 προς 22 Ιουνίου ο ήλιος φτάνει στο βορειότερο σημείο της τροχιάς του, πράγμα που για τους λαούς που κατοικούμε στο βόρειο ημισφαίριο σημαίνει ότι περνά από το πλησιέστερο σε μας σημείο, γι’ αυτό και οι μέρες είναι οι μεγαλύτερες του έτους.

Τα έθιμα της γιορτής χωρίζονται σε δυο κατηγορίες. Σ’ αυτά που συμβολίζουν τον ήλιο αναπαράγοντας τη μορφή του στη γη, όπως οι φωτιές του Αι Γιαννιού, τα λεγόμενα στην Αγιάσο κάψαλα ή άγιστρου που γινόταν στις 23 Ιουνίου (παραμονή των Γενεθλίων του Ιωάννου Προδρόμου του Βαπτιστού). Η λέξη άγιστρου προέρχεται απ’ τη λέξη αγιστόν που σημαίνει το εξαγνισμένο και που με τη σειρά της προέκυψε από τη λέξη άγος που θα πει μόλυσμα. Το έθιμο να ανάβουν φωτιές είναι πανευρωπαϊκό, με πολλές όμως παραλλαγές από τόπο σε τόπο. Η φωτιά έχει καθαρτικό και αποτρεπτικό περιεχόμενο, δηλαδή εξαγνίζει – καθαρίζει το σώμα και το πνεύμα και παράλληλα ξορκίζει – διώχνει το κακό.

Μια άλλη κατηγορία εθίμων είναι αυτά που αποσκοπούν στην αξιοποίηση της δύναμης του ήλιου, όπως οι διάφορες μαντικές πρακτικές, με κυρίαρχο τον κλήδονα. Τις μέρες του θερινού ηλιοστασίου η αποκαλυπτική δύναμη του ήλιου είναι τόσο ισχυρή που – σύμφωνα με τη λαϊκή πίστη – γίνεται ικανή να φανερώνει ακόμα και τα μελλούμενα. Υπάρχουν κατά τόπους διάφορα είδη μαντικών πράξεων που γίνονται την παραμονή ή ανήμερα της γιορτής του Αι Γιαννιού. Το πιο γνωστό μαντικό έθιμο ωστόσο είναι ο κλήδονας. Η λέξη προέρχεται από την αρχαία ελληνική λέξη «κληδών», που σημαίνει λέξεις ή φράσεις που ακούγονται κατά τη διάρκεια μαντικών τελετών και στις οποίες αποδίδεται έπειτα προφητική σημασία. Αυτά τα τυχαία προφητικά ακούσματα με την πάροδο του χρόνου έγιναν στιχάκια που διασώζονται μέχρι σήμερα από την προφορική λαϊκή μας παράδοση (τα λεγόμενα «λόγια του κλήδονα»).

ΣΤΗΝ ΙΔΙΑ ΚΑΤΗΓΟΡΙΑ
ΒΟΡΕΙΟ ΑΙΓΑΙΟ

Ως 151 εκατ. ευρώ στο Βόρειο Αιγαίο από το Πρόγραμμα Δημοσίων Επενδύσεων

Εγκρίθηκε από το Υπουργείο Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών Περιφερειακό Πρόγραμμα Ανάπτυξης
Ως 151 εκατ. ευρώ στο Βόρειο Αιγαίο από το Πρόγραμμα Δημοσίων Επενδύσεων
ΜΥΤΙΛΗΝΗ

Πρώτος στο Βόρειο Αιγαίο ο Δήμος Μυτιλήνης με εγκεκριμένο προϋπολογισμό για το 2026

Ο Παναγιώτης Χριστόφας ευχαριστεί υπηρεσίες και συνεργάτες για τη συλλογική προσπάθεια σε δύσκολες οικονομικές συνθήκες
Πρώτος στο Βόρειο Αιγαίο ο Δήμος Μυτιλήνης με εγκεκριμένο προϋπολογισμό για το 2026
ΠΟΛΙΤΙΚΗ

Ο Σήφης Βαλυράκης, μέσα από τα μάτια του Νίκου Σηφουνάκη

Ο πρώην Υπουργος μίλησε στην εκδήλωση μνήμης για τον Σήφη Βαλυράκη πραγματοποιήθηκε την Παρασκευή 23 Ιανουαρίου στό κτήριο της Ε.Σ.Η.Ε.Α με την ευκαιρία των πέντε χρόνων, από την δολοφονία του.
Ο Σήφης Βαλυράκης, μέσα από τα μάτια του Νίκου Σηφουνάκη
ΠΟΛΙΤΙΚΗ

Ανοιχτή εκδήλωση ΚΚΕ ‑ ΚΝΕ στη Λέσβο

Την Τρίτη 27 Ιανουαρίου στο κτίριο Γεωγραφίας του Πανεπιστημίου Αιγαίου με ομιλητή τον Βασίλη Πύρρο, μέλος του Γραφείου του Κεντρικού Συμβουλίου της ΚΝΕ
Ανοιχτή εκδήλωση ΚΚΕ ‑ ΚΝΕ στη Λέσβο
ΜΟΥΣΙΚΗ

Ορχήστρα νέων ετοιμάζει ο Δήμος Μυτιλήνης

Η πρώτη συνάντηση με τον Καλλιτεχνικό Διευθυντή του Φεστιβάλ θα πραγματοποιηθεί το Σάββατο, 7 Φεβρουαρίου, στις 11:00 το πρωί, στο Δημοτικό Θέατρο Μυτιλήνης.
Ορχήστρα νέων ετοιμάζει ο Δήμος Μυτιλήνης
ΜΥΤΙΛΗΝΗ

Δήλωση Μουτζούρη για τον δάσκαλο Παναγιώτη Παρασκευαΐδη

Ο Περιφερειάρχης Βορείου Αιγαίου Κώστας Μουτζούρης αναφέρθηκε στο ήθος και στον χαρακτήρα του εκλιπόντα
Δήλωση Μουτζούρη για τον δάσκαλο Παναγιώτη Παρασκευαΐδη
ΔΡΑΣΕΙΣ

Βασιλόπιτα για τους Παφλιώτες της Αθηνας

Ο Σύλλογος πραγματοποιεί εκδήλωση την Κυριακή 1 Φεβρουαρίου στο ξενοδοχείο Royal Olympic Hotel στις 11 το πρωί
Βασιλόπιτα για τους Παφλιώτες της Αθηνας
ΑΤΖΕΝΤΑ

Ερχεται η γιορτή των υγροτόπων στην Αλυκή Καλλονής

Συνεργασία Ομίλου Πειραιώς και Κέντρου Περιβαλλοντικής Ενημέρωσης Ευεργέτουλα
Ερχεται η γιορτή των υγροτόπων στην Αλυκή Καλλονής
ΔΡΑΣΕΙΣ

Σε εορταστικό κλίμα η πίτα του «Σάτυρου» στην Αγιάσο

Το αναλυτικό πρόγραμμα των εκδηλώσεων θα ανακοινωθεί μετά το άνοιγμα του Τριωδίου
Σε εορταστικό κλίμα η πίτα του «Σάτυρου» στην Αγιάσο
ΑΤΖΕΝΤΑ

Την πρωτοχρονιάτικη πίτα της κόβει η ΑΔΕΛ

Την Κυριακή 1 Φεβρουαρίου στη Μυτιλήνη
Την πρωτοχρονιάτικη πίτα της κόβει η ΑΔΕΛ
ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ

Ψήφισμα τιμής και μνήμης για τον Παναγιώτη Παρασκευαΐδη

Από τον Δήμο Δυτικής Λέσβου και την Κοινότητα Μανταμάδου
Ψήφισμα τιμής και μνήμης για τον Παναγιώτη Παρασκευαΐδη
ΜΥΤΙΛΗΝΗ

Έφυγε από τη ζωή ο δάσκαλος Παναγιώτης Παρασκευαΐδης

Ένας σπουδαίος παιδαγωγός και πνευματικός άνθρωπος που άφησε ανεξίτηλο αποτύπωμα στον τόπο
Έφυγε από τη ζωή ο δάσκαλος Παναγιώτης Παρασκευαΐδης