× Στο Νησί
SOCIAL MEDIA

Αγιασώτικα κάψαλα και κλήδονας με σαντούρια και χορούς

Την εκδήλωση διοργανώνει ο Πολιτιστικός Καραναβαλικός σύλλογος «ο Σάτυρος» το Σάββατο 1η Ιουλίου στις 7.30 το απόγευμα

Από το NEWSROOM Δημοσίευση 27/6/2023

Αγιασώτικα κάψαλα και κλήδονας με σαντούρια και χορούς
' χρόνος ανάγνωσης

Το Σάββατο, 1η Ιουλίου, στις 7:30 το απόγευμα  στην Πλατεία Αγοράς Αγιάσου ο Πολιτιστικός Καρναβαλικός Σύλλογος Αγιάσου «Ο Σάτυρος» αναβιώνει τα λαογραφικά έθιμα Άγιστρο (Κάψαλα) και Κλήδονα. Η εκδήλωση αφιερώνεται στη μνήμη του Μιχάλη Κάναρου και το αναλυτικό πρόγραμμα της είναι το εξής:

Στις 7 το απόγευμα θα ξεκινήσει από το Καμπούδι όμιλος παραδοσιακά ντυμένων μελών του Καρναβαλικού Συλλόγου και του Αναγνωστηρίου Αγιάσου, που θα συνοδεύεται από παραδοσιακή μουσική κομπανία. Η πατινάδα θα περάσει από το Σταυρί και θα καταλήξει στην Πλατεία Αγοράς, όπου θα αναβιώσουν τα παραδοσιακά έθιμα «Άγιστρου ή Κάψαλα» (άναμμα και υπερπήδηση φωτιάς, μοίρασμα στον κόσμο τηγανόπιτας) και «Κλήδονας» (εκφώνηση επίκαιρων στίχων).

ΔΙΑΦΗΜΙΣΗ

Στη συνέχεια τα Σαντούρια του Αναγνωστηρίου θα παίξουν παραδοσιακούς λεσβιακούς και μικρασιάτικους σκοπούς, για να χορέψουν τα Χορευτικά Τμήματα Ενηλίκων του Αναγνωστηρίου Αγιάσου και του Εξωραϊστικού Εκπολιτιστικού Συλλόγου Ιππείου «Ο Άγιος Προκόπιος». Θα ακολουθήσει πλούσιο μουσικό πρόγραμμα με ζωντανή ορχήστρα, που θα παίξει δωρεάν για τον κόσμο.

Την ίδια μέρα θα γίνει λαχειοφόρος αγορά με πλούσια δώρα, ανάμεσα στα οποία και μια τηλεόραση smart TV 32΄ για την οικονομική ενίσχυση του «ΣΑΤΥΡΟΥ».

ΔΙΑΦΗΜΙΣΗ

Λαογραφικά στοιχεία:

Τα λαϊκά έθιμα και οι δοξασίες που συνδέονται με τη γιορτή του Αι Γιαννιού στις 24 Ιουνίου είναι πανάρχαια και σχετίζονται με την κίνηση του ήλιου. Σε πολλά μέρη η μέρα αυτή ονομάζεται λιοτρόπι και η γιορτή τ’ Αι Γιαννιού τ’ Ηλ’τρουπιού, γιατί στο χριστιανικό εορτολόγιο τοποθετήθηκε πάνω στη θερινή τροπή του ήλιου (θερινό ηλιοστάσιο). Στις 21 προς 22 Ιουνίου ο ήλιος φτάνει στο βορειότερο σημείο της τροχιάς του, πράγμα που για τους λαούς που κατοικούμε στο βόρειο ημισφαίριο σημαίνει ότι περνά από το πλησιέστερο σε μας σημείο, γι’ αυτό και οι μέρες είναι οι μεγαλύτερες του έτους.

Τα έθιμα της γιορτής χωρίζονται σε δυο κατηγορίες. Σ’ αυτά που συμβολίζουν τον ήλιο αναπαράγοντας τη μορφή του στη γη, όπως οι φωτιές του Αι Γιαννιού, τα λεγόμενα στην Αγιάσο κάψαλα ή άγιστρου που γινόταν στις 23 Ιουνίου (παραμονή των Γενεθλίων του Ιωάννου Προδρόμου του Βαπτιστού). Η λέξη άγιστρου προέρχεται απ’ τη λέξη αγιστόν που σημαίνει το εξαγνισμένο και που με τη σειρά της προέκυψε από τη λέξη άγος που θα πει μόλυσμα. Το έθιμο να ανάβουν φωτιές είναι πανευρωπαϊκό, με πολλές όμως παραλλαγές από τόπο σε τόπο. Η φωτιά έχει καθαρτικό και αποτρεπτικό περιεχόμενο, δηλαδή εξαγνίζει – καθαρίζει το σώμα και το πνεύμα και παράλληλα ξορκίζει – διώχνει το κακό.

Μια άλλη κατηγορία εθίμων είναι αυτά που αποσκοπούν στην αξιοποίηση της δύναμης του ήλιου, όπως οι διάφορες μαντικές πρακτικές, με κυρίαρχο τον κλήδονα. Τις μέρες του θερινού ηλιοστασίου η αποκαλυπτική δύναμη του ήλιου είναι τόσο ισχυρή που – σύμφωνα με τη λαϊκή πίστη – γίνεται ικανή να φανερώνει ακόμα και τα μελλούμενα. Υπάρχουν κατά τόπους διάφορα είδη μαντικών πράξεων που γίνονται την παραμονή ή ανήμερα της γιορτής του Αι Γιαννιού. Το πιο γνωστό μαντικό έθιμο ωστόσο είναι ο κλήδονας. Η λέξη προέρχεται από την αρχαία ελληνική λέξη «κληδών», που σημαίνει λέξεις ή φράσεις που ακούγονται κατά τη διάρκεια μαντικών τελετών και στις οποίες αποδίδεται έπειτα προφητική σημασία. Αυτά τα τυχαία προφητικά ακούσματα με την πάροδο του χρόνου έγιναν στιχάκια που διασώζονται μέχρι σήμερα από την προφορική λαϊκή μας παράδοση (τα λεγόμενα «λόγια του κλήδονα»).

ΣΤΗΝ ΙΔΙΑ ΚΑΤΗΓΟΡΙΑ
ΜΥΤΙΛΗΝΗ

«Να επιταχυνθούν οι διαδικασίες για το έργο του κόμβου στο αεροδρόμιο Μυτιλήνης »

Παρέμβαση του Περιφερειάρχη Κώστα Μουτζουρη μετά από ατυχημα στην είσοδο του αερολιμένα Οδυσσέας Ελύτης
«Να επιταχυνθούν οι διαδικασίες για το έργο του κόμβου στο αεροδρόμιο Μυτιλήνης »
ΜΥΤΙΛΗΝΗ

Προχωρούν τα έργα της ΔΕΥΑΛ στον Πολιχνίτο ‑ τι θα γίνει στην Ευρειακή

Ο πρόεδρος της ΔΕΥΑΛ Παναγιώτης Βάλεσης με φόντο τον φετινό βροχερό χειμώνα, μιλά για την κατάσταση στην ύδρευση του νησιού, τις δυσκολίες, τις προκλήσεις καθώς και τα μεγάλα έργα που πρέπει να γίνουν
Προχωρούν τα έργα της ΔΕΥΑΛ στον Πολιχνίτο ‑ τι θα γίνει στην Ευρειακή
ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ

Παιδί και Όρια στο επίκεντρο ομιλίας στα Μιστεγνά

Το Δημοτικό Σχολείο και το Νηπιαγωγείο Μιστεγνών διοργανώνουν ανοιχτή εκδήλωση στις 31 Μαρτίου 2026 με ομιλήτρια την Κοινωνική Λειτουργό Ειρήνη Παπαδοπούλου για τη σημασία των ορίων στην ανάπτυξη των παιδιών
Παιδί και Όρια στο επίκεντρο ομιλίας στα Μιστεγνά
ΔΡΑΣΕΙΣ

Φωνές κατά του πολέμου από τη Μυτιλήνη

Αντιπολεμική συγκέντρωση και πορεία με έντονο παλμό, καταγγελίες για τις αιματηρές εξελίξεις σε Ιράν και Λίβανο και κάλεσμα για διεθνή αλληλεγγύη
Φωνές κατά του πολέμου από τη Μυτιλήνη
ΜΥΤΙΛΗΝΗ

Κρατά ρυθμό το αεροδρόμιο Μυτιλήνης στο ξεκίνημα του 2026

Σταθερή αλλά συγκρατημένη άνοδος στο αεροδρόμιο Μυτιλήνης τον Φεβρουάριο του 2026, 50.077 επιβάτες στο πρώτο δίμηνο
Κρατά ρυθμό το αεροδρόμιο Μυτιλήνης στο ξεκίνημα του 2026
ΜΥΤΙΛΗΝΗ

Καταγγελίες της παράταξης Κουφέλου για σειρά απευθείας αναθέσεων στη Μυτιλήνη

Στο επίκεντρο ο Αναπτυξιακός Οργανισμός Μυτιλήνης και οι συμβάσεις που δημοσιεύτηκαν στη Διαύγεια
Καταγγελίες της παράταξης Κουφέλου για  σειρά απευθείας αναθέσεων στη Μυτιλήνη
ΘΕΑΤΡΟ

Ένα stand up για γέλια μέχρι δακρύων – και ίσως έναν γάμο

Για πρώτη φορά στη Μυτιλήνη ανεβαίνει ο κωμικός Θανάσης Σαμαράς με τη νέα του stand up comedy παράσταση «Ελεύθερος»
Ένα stand up για γέλια μέχρι δακρύων – και ίσως έναν γάμο
ΑΓΡΟΤΕΣ

Βιωματική δράση για τον Λεσβιακό Ελαιώνα στη Λουτρόπολη Θερμής

Η 3η ενημερωτική εκδήλωση του προγράμματος GOV4ALL από τον Αναπτυξιακό Οργανισμό ΜΥΤΙΛΗΝΗ Α.Ε. έφερε 5 σχολεία σε επαφή με τη βιολογική καλλιέργεια, τη γευσιγνωσία ελαιολάδου και τις πρακτικές φροντίδας του εδάφους
Βιωματική δράση για τον Λεσβιακό Ελαιώνα στη Λουτρόπολη Θερμής
ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ

Πράσινη μετάβαση και βιοποικιλότητα στο επίκεντρο

Επιστημονικές συναντήσεις του Τμήματος Περιβάλλοντος
Πράσινη μετάβαση και βιοποικιλότητα στο επίκεντρο
ΧΩΡΙΑ

Κλειστή λόγω άδειας προσωπικού η Αρχαιολογική Συλλογη Ερεσού

Δείτε αναλυτικά τις ημερομηνιες που ο χώρος δεν θα λειτουργήσει
Κλειστή λόγω άδειας προσωπικού η Αρχαιολογική Συλλογη Ερεσού
ΕΛΕΥΘΕΡΟΣ ΧΡΟΝΟΣ

Η καθημερινή μετακίνηση με ποδήλατο στο μικροσκόπιο του Ποδηλατικού Συλλόγου Λέσβου

Η εκπομπή «Πάτα μια πεταλιά, μια εκπομπή για τους ευάλωτους του δρόμου και όχι μόνο» ανοίγει τη συζήτηση για την καθημερινή χρήση του ποδηλάτου στη Μυτιλήνη
Η καθημερινή μετακίνηση με ποδήλατο στο μικροσκόπιο του Ποδηλατικού Συλλόγου Λέσβου
ΠΟΛΙΤΙΚΗ

Πού πάνε τα 1,46 δισ. ευρώ για τις ορεινές και νησιωτικές περιοχές

Ερώτηση Χαρίτση και βουλευτών της Νέας Αριστεράς για τη στήριξη μικρών τοπικών επιχειρήσεων και την απορρόφηση των πόρων έως το 2027
Πού πάνε τα 1,46 δισ. ευρώ για τις ορεινές και νησιωτικές περιοχές