× Στο Νησί
SOCIAL MEDIA

Αναβίωση των εθίμων του κλήδωνα και τα κάψαλα

Ο Σύλλογος «Ακράσιων» (Πολιτιστικός Σύλλογος Ακρασίου Λέσβου) και φέτος αναβιώνει τα δύο έθιμα (κλήδονα – τα κάψαλα) στο Ακράσι την 24 Ιουνίου ημέρα Σαββάτο

Από το NEWSROOM Δημοσίευση 22/6/2023

Αναβίωση των εθίμων του κλήδωνα  και τα κάψαλα
' χρόνος ανάγνωσης

Κάθε χρόνο στις 24 Ιουνίου γιορτάζεται το γενέθλιο του Αγ. Ιωάννου τού Προδρόμου, ή αλλιώς, όπως είναι γνωστό εδώ στο Ακράσι και σε όλα τα χωριά της Λέσβου, είναι «Τ’ Αγιού Γιαννιού τ’ Ηλτρουπιού» (συμπίπτει με το θερινό ηλιοστάσιο όπου γίνεται η μετάβαση από την άνοιξη στο καλοκαίρι) ή «τ’ Λαμπαδιστή» γιατί στην γιορτή του ο κόσμος ανάβει φωτιές, τα γνωστά μας «κάψαλα» όπου ως εθιμικό προσάναμμα χρησιμοποιούνται από τους κατοίκους του κάθε χωριού τα αποξηραμένα μαγιάτικα στεφάνια. Την παραμονή 23 Ιουνίου ένα κορίτσι ή αγόρι συνήθως πρωτότοκο με τους δύο γονείς εν ζωή φέρνει από την βρύση ή το πηγάδι τ΄ αμίλητο νερό (δεν πρέπει να μιλήσει σε κανένα σε όλη την διαδρομή) μέσα σε ένα πήλινο δοχείο. Μέσα στο δοχείο όλος ο κόσμος αλλά κυρίως οι νέες και οι νέοι έριχναν ο καθένας από ένα μικροαντικείμενο (π.χ. κουμπί, δαχτυλίδι, σκουλαρίκι, κλπ) που το λένε ριζικάρι. Μετά σκεπάζεται το πήλινο αυτό δοχείο με άσπρο ή κόκκινο πανί και το δένουν με κλαδί λυγαριάς, λέγοντας:

Κλειδώνουμι του κλήδουνα

ΔΙΑΦΗΜΙΣΗ

Μι τα΄ Αϊ Γιαννιού την χάρη

Και κάθε καλορίζικος/η

ΔΙΑΦΗΜΙΣΗ

Κάθε καλό να πάρει

 

Μετά το πήλινο δοχείο το έβαζαν όλη την νύχτα έξω για να το βλέπουν τ’ άστρα. Ανήμερα ημέρα εορτής του Αγίου το απόγευμα (φέτος είναι ημέρα Σάββατο, και ώρα 7 το απόγευμα) θα ανοιχτεί ο κλήδονας λέγοντας:

ΔΙΑΦΗΜΙΣΗ

Ανοίξιτι του κλήδουνα

Μι τ΄ Αϊ Γιαννιού την χάρη

Κι όποιο ‘ναι καλορίζικο

ΔΙΑΦΗΜΙΣΗ

Τώρα θε να προβάλει

 

Το παιδί που έφερε το αμίλητο νερό την παραμονή του Αγίου βγάζει ένα - ένα τα ριζικάρια – αντικείμενα από το πήλινο δοχείο (βλέπε σχετικές φωτογραφίες) Ταυτόχρονα λέγονται για τον καθένα από ένα τετράστιχο επαινετικό ή πειραχτικό (για εκείνον που το ριζικάρι ήταν δικό του). Από το συσχετισμό του αντικειμένου με το τετράστιχο βγαίνει η μαντεία.

 

Μετά ανάβονται φωτιές από τα αποξηραμένα μαγιάτικα στεφάνια (βλέπε  φωτογραφία) και τις οποίες πηδούν μικροί και μεγάλοι επειδή πιστεύουν ότι η φωτιά διώχνει από πάνω τους τις αρρώστιες. Είναι τα λεγόμενα «κάψαλα» ίσως γιατί όταν πηδάς την φωτιά υπάρχει περίπτωση να «καψαλιαστής» δηλαδή να «νιώσεις» ότι η φωτιά ότι σε ακουμπά.

ΣΤΗΝ ΙΔΙΑ ΚΑΤΗΓΟΡΙΑ
ΒΟΡΕΙΟ ΑΙΓΑΙΟ

Ως 151 εκατ. ευρώ στο Βόρειο Αιγαίο από το Πρόγραμμα Δημοσίων Επενδύσεων

Εγκρίθηκε από το Υπουργείο Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών Περιφερειακό Πρόγραμμα Ανάπτυξης
Ως 151 εκατ. ευρώ στο Βόρειο Αιγαίο από το Πρόγραμμα Δημοσίων Επενδύσεων
ΜΥΤΙΛΗΝΗ

Πρώτος στο Βόρειο Αιγαίο ο Δήμος Μυτιλήνης με εγκεκριμένο προϋπολογισμό για το 2026

Ο Παναγιώτης Χριστόφας ευχαριστεί υπηρεσίες και συνεργάτες για τη συλλογική προσπάθεια σε δύσκολες οικονομικές συνθήκες
Πρώτος στο Βόρειο Αιγαίο ο Δήμος Μυτιλήνης με εγκεκριμένο προϋπολογισμό για το 2026
ΠΟΛΙΤΙΚΗ

Ο Σήφης Βαλυράκης, μέσα από τα μάτια του Νίκου Σηφουνάκη

Ο πρώην Υπουργος μίλησε στην εκδήλωση μνήμης για τον Σήφη Βαλυράκη πραγματοποιήθηκε την Παρασκευή 23 Ιανουαρίου στό κτήριο της Ε.Σ.Η.Ε.Α με την ευκαιρία των πέντε χρόνων, από την δολοφονία του.
Ο Σήφης Βαλυράκης, μέσα από τα μάτια του Νίκου Σηφουνάκη
ΠΟΛΙΤΙΚΗ

Ανοιχτή εκδήλωση ΚΚΕ ‑ ΚΝΕ στη Λέσβο

Την Τρίτη 27 Ιανουαρίου στο κτίριο Γεωγραφίας του Πανεπιστημίου Αιγαίου με ομιλητή τον Βασίλη Πύρρο, μέλος του Γραφείου του Κεντρικού Συμβουλίου της ΚΝΕ
Ανοιχτή εκδήλωση ΚΚΕ ‑ ΚΝΕ στη Λέσβο
ΜΟΥΣΙΚΗ

Ορχήστρα νέων ετοιμάζει ο Δήμος Μυτιλήνης

Η πρώτη συνάντηση με τον Καλλιτεχνικό Διευθυντή του Φεστιβάλ θα πραγματοποιηθεί το Σάββατο, 7 Φεβρουαρίου, στις 11:00 το πρωί, στο Δημοτικό Θέατρο Μυτιλήνης.
Ορχήστρα νέων ετοιμάζει ο Δήμος Μυτιλήνης
ΜΥΤΙΛΗΝΗ

Δήλωση Μουτζούρη για τον δάσκαλο Παναγιώτη Παρασκευαΐδη

Ο Περιφερειάρχης Βορείου Αιγαίου Κώστας Μουτζούρης αναφέρθηκε στο ήθος και στον χαρακτήρα του εκλιπόντα
Δήλωση Μουτζούρη για τον δάσκαλο Παναγιώτη Παρασκευαΐδη
ΔΡΑΣΕΙΣ

Βασιλόπιτα για τους Παφλιώτες της Αθηνας

Ο Σύλλογος πραγματοποιεί εκδήλωση την Κυριακή 1 Φεβρουαρίου στο ξενοδοχείο Royal Olympic Hotel στις 11 το πρωί
Βασιλόπιτα για τους Παφλιώτες της Αθηνας
ΑΤΖΕΝΤΑ

Ερχεται η γιορτή των υγροτόπων στην Αλυκή Καλλονής

Συνεργασία Ομίλου Πειραιώς και Κέντρου Περιβαλλοντικής Ενημέρωσης Ευεργέτουλα
Ερχεται η γιορτή των υγροτόπων στην Αλυκή Καλλονής
ΔΡΑΣΕΙΣ

Σε εορταστικό κλίμα η πίτα του «Σάτυρου» στην Αγιάσο

Το αναλυτικό πρόγραμμα των εκδηλώσεων θα ανακοινωθεί μετά το άνοιγμα του Τριωδίου
Σε εορταστικό κλίμα η πίτα του «Σάτυρου» στην Αγιάσο
ΑΤΖΕΝΤΑ

Την πρωτοχρονιάτικη πίτα της κόβει η ΑΔΕΛ

Την Κυριακή 1 Φεβρουαρίου στη Μυτιλήνη
Την πρωτοχρονιάτικη πίτα της κόβει η ΑΔΕΛ
ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ

Ψήφισμα τιμής και μνήμης για τον Παναγιώτη Παρασκευαΐδη

Από τον Δήμο Δυτικής Λέσβου και την Κοινότητα Μανταμάδου
Ψήφισμα τιμής και μνήμης για τον Παναγιώτη Παρασκευαΐδη
ΜΥΤΙΛΗΝΗ

Έφυγε από τη ζωή ο δάσκαλος Παναγιώτης Παρασκευαΐδης

Ένας σπουδαίος παιδαγωγός και πνευματικός άνθρωπος που άφησε ανεξίτηλο αποτύπωμα στον τόπο
Έφυγε από τη ζωή ο δάσκαλος Παναγιώτης Παρασκευαΐδης