Αγαπήστε τον εαυτό σας για να μπορέσετε να αγαπήσετε και τους γύρω σας, λένε οι ψυχολόγοι, όμως στην περίπτωση που υπάρχει υπερβολική αυτοεκτίμηση και υπερεκτίμηση των προσωπικών επιτυχιών και δεξιοτήτων, τότε κινδυνεύετε να διαλύσετε κάθε διαπροσωπική σας σχέση.

Ο όρος «ναρκισσισμός» προέρχεται από τον ελληνικό μύθο σχετικά με τον Νάρκισσο, έναν ωραιότατο νέο ο οποίος ερωτεύτηκε το είδωλό του που έβλεπε να καθρεφτίζεται στο νερό της πηγής και τελικά αυτοκτόνησε τρελός, από το μάταιο πάθος του.

Ο ναρκισσισμός, αποτελεί μια διαταραχή που αφορά τα άτομα που χαρακτηρίζονται από υπερβολική αυταρέσκεια και αυτοθαυμασμό. Ο 'νάρκισσος' έχει τουλάχιστον πέντε από τα παρακάτω εννέα χαρακτηριστικά:
1. ανάγκη αναγνώρισης της ανωτερότητάς του έναντι των άλλων.
2. ενασχόληση με φαντασιώσεις απεριόριστης επιτυχίας, δύναμης και ομορφιάς
3. πεποίθηση ότι οι δεξιότητές του και η μοναδικότητά του μπορούν να αναγνωριστούν μόνο από υψηλού κύρους άτομα ή οργανισμούς
4. απαίτηση υπερβολικού θαυμασμού και προσοχής
5. απαίτηση ευνοϊκής αντιμετώπισης
6. εκμετάλλευση άλλων ατόμων
7. έλλειψη συναίσθησης των αναγκών και των συναισθημάτων των άλλων ατόμων
8. φθόνος προς τους άλλους ή πίστη ότι οι άλλοι τον φθονούν
9. αλαζονική συμπεριφορά.

Τις τελευταίες δυο δεκαετίες έχουν γραφτεί αρκετά βιβλία και άρθρα για την ναρκισσιστική διαταραχή προσωπικότητας. Σύμφωνα με τους ψυχαναλυτικούς θεωρητικούς, η ναρκισσιστική διαταραχή προσωπικότητας πηγάζει από την ανεπαρκή τρυφερότητα και αποδοχή των ατόμων από τους γονείς τους στα πρώτα παιδικά χρόνια.

Αντίθετα, οι συμπεριφοριστές υποστηρίζουν ότι η ναρκισσιστική διαταραχή προσωπικότητας πηγάζει από τις μη ρεαλιστικές προσδοκίες των κατορθωμάτων του παιδιού στην ενήλικη ζωή.

Πάντως, οι υποστηρικτές και των δυο θεωριών συμφωνούν ότι τα βασικά χαρακτηριστικά και των δυο προσωπικοτήτων είναι η ανάγκη τους για διαρκή θαυμασμό, η αναμονή χατιριών από τους άλλους χωρίς αντάλλαγμα, και η αντίδραση στην κριτική με υπεροψία.

Οι ναρκισσιστές, στην πλειοψηφία τους είναι άντρες, και όταν διατηρούν μια μακροχρόνια σχέση συνηθίζουν να λένε ψέματα, να είναι άπιστοι και να αναζητούν διαρκώς την επιβεβαίωση των άλλων. Ενώ στην αρχή μιας σχέσης, ο ναρκισσισμός μπορεί να μην γίνει αντιληπτός, με το πέρασμα του χρόνου υπάρχουν εμφανή σημάδια μιας τέτοιας συμπεριφοράς που συχνά οδηγεί στη διάλυση μιας σχέσης.

Οι νάρκισσοι τείνουν να ξεπερνούν εύκολα τον κάθε χωρισμό, γιατί δεν δένονται συναισθηματικά με τον σύντροφο τους και δεν τρέφουν αληθινά και ουσιαστικά συναισθήματα για εκείνον. Μια τέτοια συμπεριφορά δεν είναι εύκολο να αλλάξει και συνήθως απαιτείται μακροχρόνια θεραπεία με ειδικό ψυχολόγο.

Η έπαρση, η αλαζονεία και ο αυτοθαυμασμός είναι συναισθήματα που μπορεί να δημιουργήσουν συνθήκες πρόσκαιρης αυτό-ικανοποίησης, ωστόσο δεν εξασφαλίζουν σε καμία περίπτωση την απόλυτη ευδαιμονία στους ανθρώπους που τα επιλέγουν.

Επιλέξτε να γνωρίσετε τον πραγματικό σας εαυτό και απομακρύνετε από την ζωή σας τους λεγόμενους «αυλοκόλακες». Η πραγματική επιτυχία και η δημιουργία στη ζωή κρύβονται πίσω από την απλότητα των πραγμάτων και την συνέπεια μεταξύ των λόγων και των πράξεων ενός ανθρώπου.

*Ο Ηλίας Νταγλαράκης είναι Ψυχολογος Απόφοιτος Α.Π.Θ με εξειδίκευση στην Κλινική - Γνωσιακή Ψυχολογία.