Ο πρωθυπουργός του Λιβάνου Σαάντ Χάριρι παραιτήθηκε χθες κάτω από το βάρος των συνεχών διαμαρτυριών και διαδηλώσεων και στο Ιράκ ο Σιίτης πολιτικός και θρησκευτικός ηγέτης Μοκντάντα Σαντρ εντάχθηκε στην πορεία των διαδηλωτών ζητώντας την παραίτηση της κυβέρνησης του Άντελ Αμπντέλ Μάχντι.

Και στις δύο χώρες οι διαδηλωτές, εδώ και μέρες, ζητούν την παραίτηση των κυβερνήσεών τους κι ενώ οι διαμαρτυρίες τους που δεν είναι αναίμακτες, αφορούν, κυρίως, εσωτερικά οικονομικά και πολιτικά ζητήματα με κοινό παρονομαστή την εκτεταμένη διαφθορά των κυβερνώντων, σε αυτές εμπλέκονται ξένοι παράγοντες που θέλουν να τις χρησιμοποιήσουν για να επιτύχουν τους δικούς τους στόχους.

Μόνο την πρώτη εβδομάδα αυτού του μήνα, πέντε ημέρες διαδηλώσεων είχαν ως αποτέλεσμα 100 νεκρούς στο Ιράκ.

Η αστυνομία δεν δίστασε να κάνει χρήση πραγματικών πυρών στις περιοχές του νότου της χώρας, όπου η πλειονότητα είναι Σιίτες και σε πολλές πόλεις έκαιγαν για μέρες οι διαδηλωτές κομματικά και κυβερνητικά γραφεία με το λεγόμενο «Κίνημα Χωρίς Ηγέτες» να αυξάνεται διαρκώς σε αριθμό, παρά τη βίαιη κρατική καταστολή.

Η πλειονότητα του πληθυσμού του Ιράκ είναι κοντά στην ηλικία των 20 ετών και αυτοί οι νέοι άνθρωποι έχουν ελάχιστες πιθανότητες να βρουν δουλειά. Το κράτος είναι αδύναμο και τα στελέχη του διεφθαρμένα σε μεγάλο ποσοστό. Οι δημόσιες υπηρεσίες που σε άλλα κράτη είναι αυτονόητες, στην ουσία, δεν υφίστανται. Η παροχή ηλεκτρικού ρεύματος και νερού δε λειτουργεί σε μόνιμη βάση και πολύ περισσότερο ο έλεγχος στην αγορά εργασίας, οι υπηρεσίες υγείας και παιδείας.

Ωστόσο, δεν είναι αυτοί οι λόγοι για τους οποίους οι διαμαρτυρίες κλιμακώνονται. Υπάρχουν ενδείξεις ότι ο ξένος παράγοντας βρίσκεται πίσω από αυτές, με σκοπό να ανατραπεί η κυβέρνηση του Άντελ Αμπντέλ Μάχντι (Adel Abdel Mahdi), ο οποίος προσπάθησε να μείνει ουδέτερος στη σύγκρουση μεταξύ των τριών εταίρων (ΗΠΑ- Ισραήλ -Σαουδική Αραβία) και του Ιράν.

Για τον ίδιο λόγο. την ίδια περίοδο, επιβλήθηκαν κυρώσεις από τις ΗΠΑ σε τράπεζες του Λιβάνου που η κυβέρνηση Τραμπ κατηγορεί ως χρηματοδότες της Χεζμπολάχ και κατ’ επέκταση του Ιράν.

Τόσο το Ιράκ όσο και ο Λίβανος έχουν εξαιρετικά ισορροπημένα εθνο-σεχταριστικά συστήματα. Οι θρησκευτικοί ηγέτες των διαφορετικών δοξασιών είναι τις περισσότερες φορές και πολιτικοί που χρησιμοποιούν το κράτος για τον δικό τους πλουτισμό.

Η παροχή δημόσιων υπηρεσιών δεν σημαίνει τίποτα για αυτούς. Το μόνο που θέλουν είναι περισσότερα χρήματα που τους επιτρέπουν να διαχειρίζονται και να συντηρούν ένα σύστημα υποστήριξης πελατειακών σχέσεων, που τους κρατά στην εξουσία.

Στο Ιράκ και στο Λίβανο οι θέσεις στο κοινοβούλιο και στην κυβέρνηση αποφασίζονται (περισσότερο ή λιγότερο) από ποσοστώσεις ανά εθνότητα ή θρήσκευμα, που είναι δύσκολο να αλλάξουν. Και οι δύο χώρες, ίσως, να ήταν καλύτερα αν είχαν ένα ενιαίο σύνταγμα και εκλογικό σύστημα χωρίς ποσοστώσεις και ειδικές θέσεις για ειδικές κατηγορίες και ομάδες, που μένουν αμετάβλητες.

Αλλά τότε οι χριστιανικές ομάδες στο Λίβανο θα έχαναν ένα σημαντικό πολιτικό μερίδιο, καθώς το χριστιανικό μερίδιο του πληθυσμού μειώνεται με την πάροδο του χρόνου.

Και στο Ιράκ οι σημερινές ισχυρές κουρδικές και σουνιτικές θέσεις θα έχαναν την εξουσία από την πλειοψηφία των σιιτών. Αυτές οι ομάδες, όμως, τότε θα προτιμούσαν να πολεμήσουν, παρά να εγκαταλείψουν τα προνόμιά τους.

Ως εκ τούτου, τα σημερινά πολιτικά συστήματα και των δύο χωρών καθιστούν εξαιρετικά δύσκολη την αλλαγή. Οι διαδηλωτές ζητούν από τους διεφθαρμένους πολιτικούς να φύγουν. Αλλά ακόμα και αν οι κυβερνήσεις παραιτηθούν και ζητήσουν νέες εκλογές, η τήρηση των εκλογικών νόμων και των ποσοστώσεων θα έχει ως αποτέλεσμα μια παρόμοια κατάσταση.

Επομένως, η διεκδίκηση παραίτησης αυτών των κυβερνήσεων, δυστυχώς, δεν αποτελεί τον τρόπο επίτευξης μιας αλλαγής προς το καλύτερο για τους λαούς των δύο χωρών.

Η καλύτερη στρατηγική για τους διαδηλωτές, που πληθαίνουν μαζί με ένα κοινό αίσθημα ότι αποτελούν παρά τις διαφορές τους ένα λαό και στις δύο χώρες, είναι να πιέσουν τις κυβερνήσεις τους για μεταρρυθμίσεις.

Κι επειδή υπάρχουν φόβοι ότι οι εξωτερικοί παράγοντες, όπως η τρόικα ΗΠΑ-Ισραήλ-Σαουδική Αραβία, θέλουν να βυθίσουν στο χάος ή να προκαλέσουν εμφύλιο, τόσο το Λίβανο, όσο και το Ιράκ, για να αποδυναμώσουν εκείνες τις ομάδες που συνδέονται με το Ιράν, καλό είναι να μην …παίξουν το παιχνίδι τους.