Σε αυτό το άρθρο θα εξερευνήσουμε ένα ακόμα άγνωστο για πολλούς σπήλαιο της Λεσβιακής υπαίθρου, μια όμορφη πεζοπορική διαδρομή μόλις 4 χλμ. από τον οικισμό της Θερμής. Οι εναλλαγές βλαστήσεις από τον εκτεταμένο ελαιώνα στο πυκνό πευκοδάσος και η θεά από κάποια σημεία προς το ορός τους Παλαμά θα αποζημιώσουν και τους πιο απαιτητικούς περιηγητές .

Το σπήλαιο του Αγίου Θυμιανού είναι ένας καρστικός γεώτοπος και βρίσκεται αναμεσά στους οικισμούς της Θερμής και της πηγής στην ευρύτερη περιοχή του υψώματος Μαύρος Tα πετρώματα του σπήλαιού του Αγίου Θυμιανού  είναι  μαρμαρά του Περμιού 299-248 εκατομμύριων ετών  και στο παρελθόν  είχε χρησιμοποιηθεί ως ασκηταριό.

Η διαδρομή ξεκινάει πάνω από το δρόμο 2 χλμ μετά το γήπεδο της Θερμής κατευθυνόμενοι για το χωριό της Πηγής. Εισερχόμαστε μέσα σε ένα κτήμα , υπάρχει σχετική πινακίδα πάνω στην καγκελόπορτα του κτήματος (βλ. Φωτογραφία) και από εκεί ξεκινάει μια σηματοδοτημένη διαδρομή με κίτρινους σταυρούς. Το μονοπάτι είναι κύριος ανηφορικό και διασχίζει τους παραδοσιακούς ελαιώνες με  αναβαθμίδες (σέτια). Στη διάρκεια της διαδρομής θα δούμε εγκαταλειμμένα αγροτόσπιτα του περασμένου αιώνα , απομεινάρια μιας άλλης εποχής που στέκουν ως παρατηρητές και μάρτυρες των εξελίξεων  

Είσοδος στο κτήμα από οπού ξεκινάει και το μονοπάτι για το σπηλαίου του αγίου Ευθυμίου

Αγροτικές πλίνθινες κατοικίες

Στο τελευταίο κομμάτι ο περιηγητής εισέρχεται σε ένα πυκνό πευκοδάσος. Σε κάποια σημεία η βλάστηση ανοίγει και η θεά είναι μαγευτική ενώ φαίνονται ο κόλπος και το φαράγγι της Θερμής.

Λίγο πριν το τέλος της διαδρομής θα δούμε την βάση από ένα μεγάλο κτήριο και ακριβώς διπλά θα δούμε την είσοδο του σπηλαίου με πλάτος περίπου 2,5 μετρά. Πάνω από την είσοδο θα παρατηρήσουμε μερικές οπές, έπειτα θα κατέβουμε τα πέτρινα σκαλιά και θα μπούμε στην κυριά αίθουσα του σπηλαίου οπού εκεί υπάρχει ένα ιερό αφιερωμένο στην λατρεία του Αγίου Ευθυμίου. Αριστερά υπάρχει ένας στενός διάδρομος που οδηγεί σε μια μικρή πηγή που αναβλύζει νερό. Μέσα στο σπήλαιο απουσιάζει ο έντονος σπηλαιοδιάκοσμος πάρα μόνο μερικοί μικροί σταλακτίτες.

Θεά προς το φαράγγι της Θερμής και προς το ορός Παλαμά

Τα σπήλαια ανήκουν στα Καρστικά φαινόμενα και δημιουργούνται από την διάλυση του ασβεστόλιθου από την δράση του νερού. Τα σπήλαια από την προϊστορία χρησιμοποιήθηκαν  ως οικία αλλά και ως χώροι λατρείας. Έτσι και το σπήλαιο του Αγίου Θυμιανού στο παρελθόν  είχε χρησιμοποιηθεί ως ασκηταριό από χριστιανούς μονάχους της περιοχής.

Εσωτερική πηγή με νερό  στο σπήλαιο του Αγίου Ευθυμίου

Είσοδος σπηλαίου

Δημιουργία νέων σταλακτιτών

Ωστόσο αναφορές μιλούν για μια οικιστική ανάπτυξη και ευρήματα από όστρακα και σταχτόχρωμα λεσβιακά αγγεία στα όρια της κλασσικής εποχής (Ι.Δ Κοντης 1978 «Λεσβος και η Μικρασιάτικης περιοχή»).

Τέλος η συγκεκριμένη διαδρομή χρειάζεται ένα καλό πεζοπορικό παπούτσι καθώς και ένα ραβδί η μπατον για την ασφάλεια μας, επισης δεν θα πρεπει να ξεχναμε ότι για ένα μερος της διαδρομής βρισκόμαστε σε ένα ιδιωτικό κτήμα.

 Η συγκεκριμένη διαδρομή έγινε παρέα με το φίλο Στέλιο Μανιώτη.