«Να αποκατασταθεί άμεσα η έκθεση της οικογένειας του Χαλίμ Μπέη στη Δημοτική Πινακοθήκη Μυτιλήνης. Η Δημοτική Αρχή Κύτελη προσβάλει την πολιτιστική κληρονομιά της Μυτιλήνης και εκθέτει τη χώρα» λέει μεταξύ άλλων στην ερώτηση που κατέθεσε ο Γιάννης Μπουρνούς, Βουλευτής Ν. Λέσβου, προς την υπουργό Πολιτισμού, Λίνα Μενδώνη,  κάνοντας λόγο για «απαράδεκτη και περίεργη αποξήλωση της έκθεσης για την ιστορία της οικογένειας του Χαλίμ Μπέη» στη Δημοτική Πινακοθήκη  Μυτιλήνης.

Ο Γιάννης Μπουρνούς με την ερώτηση, την οποία συνυπέγραψε η Βουλευτής Αχαΐας  και  Τομεάρχης Πολιτισμού και Αθλητισμού του ΣΥΡΙΖΑ – ΠΣ, Σία Αναγνωστοπούλου, στηλιτεύει και εναντιώνεται έντονα στην ακατανόητη ενέργεια της δημοτικής αρχής Μυτιλήνης να αφαιρέσει, κατά την επαναλειτουργία της Δημοτικής Πινακοθήκης, την καινοτόμο και σύγχρονης εκθεσιακής αντίληψης παρουσίαση του ρόλου που διαδραμάτισε στη ζωή της πόλης της Μυτιλήνης η οικογένεια του Χαλίμ Μπέη.  

Η συγκεκριμένη ενέργεια της δημοτικής αρχής, σημειώνει ο Βουλευτής Ν. Λέσβου, αποτελεί μνημείο μισαλλοδοξίας απέναντι στην πολιτιστική κληρονομιά και την ιστορική μνήμη της Μυτιλήνης, ενώ, παράλληλα, περιφρονεί και δυναμιτίζει τις φιλικές σχέσεις και τον αμοιβαίο σεβασμό που έχει αναπτυχθεί, παρά τις κατά καιρούς εντάσεις, ανάμεσα στους δυο γειτονικούς λαούς. Σαμποτάρει, τέλος, και τη μελλοντική επισκεψιμότητα του νησιού από Τούρκους τουρίστες, όταν αποκατασταθεί η ακτοπλοϊκή σύνδεση με τα τουρκικά παράλια.

Κι όλα αυτά, ενώ, το Μουσείο Σύγχρονης Τέχνης Ελγκίζ της Κωνσταντινούπολης και οι ιδιοκτήτες του, απόγονοι του Χαλίμ Μπέη, Τζαν και Σεβντά Ελγκίζ, έχουν τροφοδοτήσει στο παρελθόν με διεθνούς εμβέλειας περιοδικές εκθέσεις τη Δημοτική Πινακοθήκη Μυτιλήνης, έχουν συμβάλει με βοηθητικές παρεμβάσεις στη συντήρηση του κτιρίου και έχουν βραβευτεί από τον πρώην ενιαίο Δήμο Λέσβου για την σύσταση στην Κωνσταντινούπολη του συλλόγου «Φίλοι της Μυτιλήνης», που προβάλλει το νησί μας στην Τουρκία.

Καλείται η Υπουργός να τοποθετηθεί επί του θέματος καθώς και να ενεργήσει άμεσα για την άμεση αποκατάσταση της συγκεκριμένης έκθεσης στη Δημοτική Πινακοθήκη Μυτιλήνης, ώστε να αρθεί η πολιτιστική και ιστορική απρέπεια που διαπράττει η οπισθοδρομική δημοτική αρχή του κ. Κύτελη.

Ακολουθεί το πλήρες κείμενο της Ερώτησης.

Αθήνα, 1 Δεκεμβρίου 2021

ΕΡΩΤΗΣΗ

Προς την κ. Υπουργό Πολιτισμού και Αθλητισμού

Θέμα: «Απαράδεκτη και περίεργη η αποξήλωση της έκθεσης για την ιστορία της οικογένειας του Χαλίμ Μπέη στη Δημοτική Πινακοθήκη  Μυτιλήνης»

Η Δημοτική Πινακοθήκη Μυτιλήνης στεγάζεται, από το 1999, σε ένα παλιό οθωμανικό κονάκι, από τα λίγα που έχουν απομείνει στην πόλη της Μυτιλήνης, που έχει χαρακτηριστεί διατηρητέο νεότερο μνημείο (ΥΠΠΕ ΔΙΛΑΠ/Γ/3658/78751/10-2-1983 ΦΕΚ 179/Β/11-4-1983) και το οποίο ανήκε στον τελευταίο απόγονο της οικογένειας των Κουλαξίζηδων, τον Χαλίμ Μπέη.

Το Εργαστήριο Μουσειολογίας του Πανεπιστημίου Αιγαίου ανέλαβε το 2017, στο πλαίσιο συνεργασίας του τότε ενιαίου Δήμου Λέσβου με το Μουσείο Σύγχρονης Τέχνης Elgiz της Κωνσταντινούπολης, τη διοργάνωση και υλοποίηση μόνιμης έκθεσης αφιερωμένη στην ιστορία της οικογένειας του Χαλίμ Μπέη, που ζούσε μέχρι το 1923 στο αρχοντικό που στεγάζεται σήμερα η Δημοτική Πινακοθήκη.

Επισημαίνεται ότι το Μουσείο Σύγχρονης Τέχνης Elgiz της Κωνσταντινούπολης και οι ιδιοκτήτες του, ο κ. Τζαν και η κ. Σεβντά Ελγκίζ, απόγονοι του Χαλίμ Μπέη, έχουν τροφοδοτήσει στο παρελθόν με διεθνούς εμβέλειας περιοδικές εκθέσεις τη Δημοτική Πινακοθήκη Μυτιλήνης, ενώ έχουν συμβάλει με βοηθητικές παρεμβάσεις στη συντήρηση του ίδιου κτιρίου. Παράλληλα, με πρωτοβουλία των ως άνω απογόνων του Χαλίμ Μπέη και πλήθους διανοουμένων, καλλιτεχνών και δημοσιογράφων συστάθηκε στην Κωνσταντινούπολη ο σύλλογος «Φίλοι της Μυτιλήνης» που σκοπό έχει να προβάλλει τη Λέσβο στην Κωνσταντινούπολη και στην Τουρκία γενικότερα. Αξιοσημείωτη είναι η συμβολή τους στο να συμμετέχει το νησί μας ως συνδιοργανωτής της BIENNALE Κωνσταντινούπολης το 2017, του μεγαλύτερου πολιτιστικού γεγονότος στον κόσμο.

Η έκθεση, υιοθετώντας τις σύγχρονες εκθεσιακές αντιλήψεις, στηριζόταν κυρίως στο πολύτιμο φωτογραφικό υλικό που διασώθηκε από τους απογόνους των μελών της οικογένειας των Κουλαξίζηδων και περιελάμβανε ιστορικής αξίας κειμήλια και μαρτυρίες. Με αυτό τον τρόπο αναδεικνυόταν ο - σύμφωνα και με ακαδημαϊκές ιστορικές έρευνες - καθοριστικός ρόλος που διαδραμάτισε στη διαμόρφωση της πόλης της Μυτιλήνης η οικογένεια του Χαλίμ Μπέη. Περαιτέρω, μέσω της έκθεσης, είχε την ευκαιρία ο επισκέπτης της Δημοτικής Πινακοθήκης να διαπιστώσει, μεταξύ άλλων, την αρμονική συνύπαρξη καθώς και τις στενές κι εγκάρδιες σχέσεις μεταξύ της χριστιανικής και της μουσουλμανικής κοινότητας στη Λέσβο μέχρι και την Ανταλλάγη Πληθυσμών το 1923, όταν και η οικογένεια Χαλίμ Μπέη μεταβίβασε μεγάλο μέρος της περιουσίας της στην οικογενεια Κουρτζή.

Δυστυχώς, κατά την επαναλειτουργία της Δημοτικής Πινακοθήκης διαπιστώθηκε η ακατανόητη αποξήλωση της συγκεκριμένης καινοτόμου έκθεσης, με την οποία τεκμηριωνόταν η ιστορία του κτιρίου, επιτυγχανόταν η σύνδεση του παρελθόντος με το παρόν της πόλης και αναδεικνυόταν η αρμονική συνύπαρξη των κοινοτήτων της Λέσβου μέχρι και τις αρχές του 20^ου αιώνα.

Η απαράδεκτη και περίεργη αποξήλωση και απομάκρυνση της έκθεσης από τη Δημοτική Πινακοθήκη, με ευθύνη της σημερινής δημοτικής αρχής του Δήμου Μυτιλήνης και για την οποία έχουν λάβει γνώση η Γενική Διεύθυνση Αρχαιοτήτων και Πολιτιστικής Κληρονομιάς καθώς και η Διεύθυνση Νεότερης Πολιτιστικής Κληρονομιάς του Υπουργείου Πολιτισμού, αποτελεί μνημείο μισαλλοδοξίας απέναντι στην πολιτιστική κληρονομιά και την ιστορική μνήμη της Μυτιλήνης, ενώ, παράλληλα, περιφρονεί και δυναμιτίζει τις φιλικές σχέσεις και τον αμοιβαίο σεβασμό που έχει αναπτυχθεί ανάμεσα στους δυο γειτονικούς λαούς. Δεδομένου δε ότι – προ της πανδημίας και της αδικαιολόγητης διακοπής με ευθύνη της ελληνικής κυβέρνησης της ακτοπλοϊκής σύνδεσης της Λέσβου με τα μικρασιατικά παράλια - η τουριστική κίνηση της Λέσβου στηριζόταν κυρίως στους επισκέπτες από την Τουρκία, η πρωτοφανής αυτή κίνηση της δημοτικής αρχής της Μυτιλήνης σαμποτάρει ευθέως και την μελλοντική επισκεψιμότητα του νησιού από Τούρκους τουρίστες, όταν αποκατασταθεί η ακτοπλοϊκή σύνδεση.

Με βάση τα παραπάνω, ερωτάται η κ. Υπουργός:

1. Είναι ενήμερη η πολιτική ηγεσία του Υπουργείου για το εν λόγω γεγονός; Ποια είναι θέση της για την ενέργεια αυτή της δημοτικής αρχής Μυτιλήνης;
2. Προτίθεται το Υπουργείο να συστήσει στη δημοτική αρχή Μυτιλήνης την άμεση αποκατάσταση της συγκεκριμένης έκθεσης στη Δημοτική Πινακοθήκη Μυτιλήνης, ώστε να αρθεί η ως άνω πολιτιστική και ιστορική απρέπεια;

Οι ερωτώντες   βουλευτές

Μπουρνούς Ιωάννης

Αναγνωστοπούλου Αθανασία