Γράφουν Δέσποινα Φραντζή και Μαρία Χατζηγεωργίου 

Ένα έργο που για περισσότερες από τρεις δεκαετίες αποτέλεσε στόχο διαδοχικών δημοτικών αρχών και σταθερό αίτημα των κατοίκων της νότιας Μυτιλήνης αποκτά πλέον δίκτυα, αγωγούς και αντλιοστάσια. Οι εργασίες για την αποχέτευση της Νότιας Πόλης βρίσκονται σε εξέλιξη, φέρνοντας πιο κοντά τη σύνδεση των περιοχών αυτών με τη νέα μονάδα επεξεργασίας λυμάτων, η οποία έχει ήδη ολοκληρωθεί.

Την πορεία των παρεμβάσεων παρακολούθησαν σήμερα, Τετάρτη 11 Νοεμβρίου, ο δήμαρχος Μυτιλήνης Παναγιώτης Χριστόφας, ο πρόεδρος της ΔΕΥΑΛ Παναγιώτης Βάλεσης και η διευθύντρια της Τεχνικής Υπηρεσίας της επιχείρησης Μαρία Σηφάκη, οι οποίοι επισκέφθηκαν το έργο των δικτύων και στη συνέχεια τη μονάδα επεξεργασίας.

Κοινό σημείο των δηλώσεών τους ήταν ότι η σημερινή εξέλιξη αποτελεί αποτέλεσμα μιας μακράς συλλογικής προσπάθειας. Δημοτικές αρχές, διοικήσεις της ΔΕΥΑΛ, κοινοβουλευτικοί εκπρόσωποι και, κυρίως, οι μηχανικοί της επιχείρησης συνέβαλαν ώστε οι σχεδιασμοί και οι μελέτες να φτάσουν στο στάδιο της κατασκευής.

Χριστόφας: Αναγνώριση σε όσους εργάστηκαν για το έργο

Ο Παναγιώτης Χριστόφας αναφέρθηκε στην πολυετή αναμονή για την έναρξη των δικτύων, επαναλαμβάνοντας όσα είχε επισημάνει και κατά την υπογραφή της σύμβασης: ότι για να προχωρήσει το έργο εργάστηκαν πολλοί, σε διαφορετικές περιόδους.

Έκανε ιδιαίτερη αναφορά στις προηγούμενες δημοτικές αρχές, στους ανθρώπους του Κοινοβουλίου που συνέβαλαν στην προσπάθεια και στους μηχανικούς της ΔΕΥΑΛ, οι οποίοι ανέλαβαν την ωρίμανση των μελετών.

Ο δήμαρχος εξέφρασε την ικανοποίησή του για την έναρξη των εργασιών, σημειώνοντας ότι, παράλληλα με τα δίκτυα, προχωρούν και τα συνοδά έργα των αντλιοστασίων στον κεντρικό παραλιακό δρόμο. Η ολοκλήρωση της εγκατάστασης επεξεργασίας λυμάτων αποτελεί ήδη ένα σημαντικό βήμα, χρειάζονται όμως και οι υπόλοιπες υποδομές για να λειτουργήσει το σύστημα.

Βάλεσης: «Ημέρα χαράς και ευθύνης»

Για τον Παναγιώτη Βάλεση, η εικόνα των εργασιών συνδέεται με μια υπόθεση που, όπως ανέφερε, ξεκίνησε περίπου το 1992–1993. Χαρακτήρισε τη σημερινή ημέρα ημέρα χαράς, αλλά και ευθύνης, καθώς η δημοτική αρχή και η διοίκηση της ΔΕΥΑΛ καλούνται πλέον να οδηγήσουν το έργο στην ολοκλήρωσή του.

Ο πρόεδρος της επιχείρησης υπογράμμισε ότι κάθε δημοτική αρχή και κάθε διοίκηση της ΔΕΥΑΛ έβαλε το δικό της λιθαράκι. Η αναγνώριση αυτής της συνέχειας, όπως τόνισε, είναι κάτι που οφείλουν να επαναλαμβάνουν όσοι βρίσκονται σήμερα στις θέσεις ευθύνης.

Στάθηκε, παράλληλα, στη διπλή σημασία της παρέμβασης: στο περιβαλλοντικό όφελος και στην οικονομική διάσταση για τους κατοίκους, οι οποίοι σήμερα επιβαρύνονται με το κόστος διαχείρισης των λυμάτων τους. Στόχος, σημείωσε, είναι να παραδοθεί στους πολίτες μια υποδομή την οποία περιμένουν εδώ και πολλά χρόνια.

Τρία αλληλένδετα έργα για να λειτουργήσει η αποχέτευση

Την τεχνική εικόνα παρουσίασε η Μαρία Σηφάκη, εξηγώντας ότι η αποχέτευση της Νότιας Πόλης στηρίζεται σε τρεις βασικές παρεμβάσεις: τα δίκτυα συλλογής, τα αντλιοστάσια μεταφοράς και την εγκατάσταση επεξεργασίας λυμάτων.

Όπως ανέφερε, το έργο των δικτύων είναι της τάξης των 10 εκατομμυρίων ευρώ, με χρηματοδότηση μέσω της Περιφέρειας Βορείου Αιγαίου. Περιλαμβάνει τον κεντρικό συλλεκτήριο αγωγό, συνολικού μήκους περίπου 9,5 χιλιομέτρων, κατά μήκος του παραλιακού μετώπου, καθώς και δευτερεύοντα δίκτυα στις περιοχές που θα εξυπηρετούνται.

Η ίδια αναφέρθηκε στην Αγριλιά, στη Νεάπολη, στη Βαρειά, στον Κράτηγο και στο Κουμκό, καθώς και σε παρεμβάσεις στην περιοχή της Τυρνόβου και της Ελευθερίου Βενιζέλου. Τόνισε ότι η Τεχνική Υπηρεσία εργάστηκε επί σειρά ετών για την ωρίμανση των μελετών, ώστε να καταστεί δυνατή η σημερινή υλοποίηση.

Σύμφωνα με τα στοιχεία που είχαν παρουσιαστεί κατά την υπογραφή της σύμβασης, ο συνολικός σχεδιασμός προβλέπει περίπου 31 χιλιόμετρα εσωτερικών δικτύων και 1.600 ιδιωτικές παροχές. Η περιοχή εξυπηρέτησης περιλαμβάνει επίσης το Ακρωτήρι, το Πληγώνι, τους Ταξιάρχες, την Αγία Μαρίνα και τμήμα του Ακλειδιού, ενώ η μονάδα στη θέση Κουτσουκίδι έχει σχεδιαστεί για τις ανάγκες περίπου 9.500 κατοίκων.

Για να φτάσουν τα λύματα στη μονάδα, απαιτούνται πέντε αντλιοστάσια στο παραλιακό μέτωπο. Η κ. Σηφάκη γνωστοποίησε ότι έχει ήδη ξεκινήσει η εκσκαφή για το πρώτο, στην Αγριλιά. Στον σχεδιασμό περιλαμβάνεται και υποθαλάσσιος αγωγός για τη διάθεση των λυμάτων μετά την επεξεργασία τους.

Με βάση τις εκτιμήσεις που παρουσίασε, στόχος είναι τα αντλιοστάσια να ολοκληρωθούν μέχρι το 2027, ενώ ο χρόνος περαίωσης των δικτύων είναι περίπου δύο χρόνια. Η ολοκληρωμένη μονάδα θα μπορέσει να εξυπηρετήσει τους κατοίκους όταν συνδεθεί με τις απαραίτητες υποδομές συλλογής και μεταφοράς.

Από τις μελέτες της δεκαετίας του ’90 στις σημερινές εργασίες

Η μακρά διαδρομή του έργου αποτυπώνεται και στο αρχείο του «Ν». Ρεπορτάζ του Φεβρουαρίου 2019 κατέγραφε ότι οι μελέτες ανάγονταν στο 1995, ενώ η εξασφάλιση χρηματοδότησης είχε αποτελέσει διαχρονικό εμπόδιο. Τότε η ΔΕΥΑΛ προετοίμαζε την υποβολή του τεχνικού δελτίου, αναζητώντας χρηματοδότηση για επιμέρους τμήματα της παρέμβασης.

Τον Μάιο του 2019 ανακοινώθηκε η ένταξη του έργου «Αποχέτευση και επεξεργασία λυμάτων οικισμών νότιας περιοχής Δ.Ε. Μυτιλήνης» στο πρόγραμμα «Φιλόδημος Ι», με χρηματοδότηση 5 εκατομμυρίων ευρώ. Ήταν ένας σημαντικός σταθμός, χωρίς ωστόσο να σημαίνει ότι είχαν εξασφαλιστεί αυτομάτως όλες οι προϋποθέσεις για την ολοκλήρωση του συστήματος.

Ακολούθησαν νέες δυσκολίες στη χρηματοδότηση των δικτύων. Τον Μάιο του 2025, το «Ν» κατέγραφε την αναζήτηση νέου χρηματοδοτικού εργαλείου μετά την απένταξή τους από το Ταμείο Ανάκαμψης, καθώς είχαν προηγηθεί καθυστερήσεις στις διαδικασίες έγκρισης του διαγωνισμού και της σύμβασης.

Καθοριστική για την άρση του χρηματοδοτικού αδιεξόδου ήταν η παρέμβαση της Περιφέρειας Βορείου Αιγαίου, η οποία δέσμευσε περίπου 10,6 εκατομμύρια ευρώ για την κατασκευή των δικτύων. Την απόφαση ανακοίνωσε ο ίδιος ο Περιφερειάρχης Κώστας Μουτζούρης, στις 9 Οκτωβρίου 2025, εξηγώντας ότι από τους πρόσθετους πόρους ύψους 21,5 εκατομμυρίων ευρώ που εξασφάλισε η Περιφέρεια μέσω του Προγράμματος Δημοσίων Επενδύσεων, σχεδόν οι μισοί θα κατευθύνονταν στη συγκεκριμένη υποδομή. Η επιλογή αυτή έδωσε διέξοδο σε μια κρίσιμη εκκρεμότητα, καθώς η κατασκευή της μονάδας επεξεργασίας προχωρούσε χωρίς να έχει εξασφαλιστεί η χρηματοδότηση των δικτύων που θα τη συνέδεαν με τους οικισμούς. Όπως είχε υπογραμμίσει τότε ο Περιφερειάρχης, ήταν αδιανόητο να ολοκληρωθεί ο βιολογικός καθαρισμός χωρίς τα δίκτυα που θα τον τροφοδοτούσαν.

Η σύμβαση για την κατασκευή των δικτύων υπογράφηκε τελικά στις 20 Αυγούστου 2026, μεταξύ της ΔΕΥΑΛ και της αναδόχου εταιρείας ΤΕΔΡΑ, ανοίγοντας τον δρόμο για τις εργασίες που βρίσκονται πλέον σε εξέλιξη.