Απάντηση του Καθηγητή Ευστράτιου Βογιάννη για το ραδόνιο στα λουτρά Πολυχνίτου

Κυρίες/κύριοι

Παρακολούθησα μια συζήτηση για τα Λουτρά του Πολυχνίτου, που είχε εγγραφεί σε video στο facebook στις 18/9/2026, του δημοσιογραφικού ομίλου “Στο Νησί”, με θέμα το κλείσιμο των ιαματικών λουτρών του Πολυχνίτου. Στην συζήτηση αυτή ειπώθηκαν τεράστιες ανακρίβειες για την παρουσία του ραδονίου στα λουτρά της περιοχής. Σε πολλά σημεία της συζήτησης έγιναν υπαινιγμοί για ύποπτα συμφέροντα που οδήγησαν στο κλείσιμο των λουτρών. Με την επιστολή αυτή θα ήθελα :

1. Να απαντήσω και να δώσω την σωστή επιστημονική διάσταση, όπως είναι σήμερα αποδεκτή από την παγκόσμια επιστημονική κοινότητα για το ραδόνιο, καθώς και την σχετική νομοθεσία και τους κανόνες, που έχουν θεσπίσει οι χώρες σε όλο τον κόσμο για την προστασία του κοινού και των εργαζόμενων.
2. Να σας παρουσιάσω την πραγματική διάσταση των πραγμάτων, για την διάλυση των υπαινιγμών για ύποπτα συμφέροντα.

Κατ΄αρχή να συστηθώ:

Λέγομαι Βογιάννης Ευστράτιος, είμαι Φυσικός και διδάκτωρ στο αντικείμενο της Περιβαλλοντικής Μηχανικής. Το αντικείμενο της διδακτορικής μου διατριβής “Το Ραδόνιο στα Ιαματικά Λουτρά” μπορείτε να το βρείτε, στο σύνολό του, στο αρχείο διδακτορικών διατριβών του Εθνικού Κέντρου Τεκμηρίωσης” (ΕΚΤ), στον σχετικό σύνδεσμο https://www.didaktorika.gr/eadd/handle/10442/15651 Case study της πειραματικής μου διατριβής τα λουτρά της Λέσβου με έμφαση τα συγκεκριμένα λουτρά του Πολυχνίτου.

Παράλληλα σε όλα τα χρόνια της επιστημονικής μου έρευνας, στο αντικείμενο το ραδονίου, έχω δημοσιεύσει ένα μεγάλο πλήθος εργασιών “papers” σε διάφορα διεθνή επιστημονικά περιοδικά με κριτές (blind review system), associate editor σε διεθνείς επιστημονικές εκδόσεις με θέμα τις επιπτώσεις του ραδονίου στην δημόσια υγεία και σημαντικές ανακοινώσεις σε παγκόσμια συνέδρια, πάλι με το ίδιο αντικείμενο. Δεν θέλω να επεκταθώ άλλο, μπορείτε να δείτε το βιογραφικό μου όπως έχει καταχωριστεί στην επίσημη σελίδα της Ε.Ε για τους ερευνητές που συμμετέχουν σε Ευρωπαϊκά προγράμματα https://orcid.org/0000-0002-4914-0624 , καθώς και στην ιστοσελίδα του Γεωδυναμικού Ινστιτούτου του Εθνικού Αστεροσκοπείου Αθηνών https://www.gein.noa.gr/staff/monimo-episthmoniko-proswpiko/k-eystratios-vogiannis/

Στο τέλος αυτής της επιστολής και για την παραπέρα τεκμηρίωση αυτών που γράφω, θα σας παραθέσω τις σχετικές δημοσιεύσεις μου (ΠΙΝΑΚΑΣ) σχετικά με το ραδόνιο στα λουτρά της Λέσβου και του Πολυχνίτου.

Απαντώντας σε αυτά που ειπώθηκαν για το ραδόνιο με στόχο να αποκατασταθεί η επιστημονική ορθότητα και οι ανακρίβειες που ειπώθηκαν, σημειώνω:

Το ραδόνιο στις ιαματικές πηγές ΥΠΑΡΧΕΙ και μεταφέρεται διαλυμένο στο νερό των ιαματικών πηγών, που τροφοδοτούν και τις εγκαταστάσεις των λουτρών. Η διαλυμένη ποσότητα- συγκέντρωση του εξαρτάται από ένα πλήθος φυσικοχημικών παραγόντων και φυσικά διαφέρει τοπικά και χρονικά. Η έκλυση του στους χώρους των εγκαταστάσεων και κατά συνέπεια η συγκέντρωση του στον χώρο, εξαρτάται με την σειρά της από τον ΤΡΟΠΟ εισαγωγής και χρήσης του ιαματικού ρευστού, καθώς και από τα κατασκευαστικά στοιχεία της κάθε εγκατάστασης, όπως δηλαδή διαστάσεις χώρου και τρόπος αερισμού.

Είναι λοιπόν μια ΔΥΝΑΜΙΚΗ διαδικασία, η οποία διαφέρει ακόμα και στην ίδια πηγή, με τις ίδιες συγκεντρώσεις ανάλογα με την διαδικασία χρήσης. Σημειώνω επίσης ότι η συγκέντρωση του ραδονίου στο νερών μιας πηγής δεν είναι σταθερή, αλλά εξαρτάται από την εποχή, το ύψος των βροχοπτώσεων και ένα πλήθος άλλων γεωχημικών και παραγόντων γεωφυσικών, όπως η σεισμική δραστηριότητα.

Είναι προφανές το συμπέρασμα, ότι δεν μπορούμε να δώσουμε μια τιμή συγκέντρωσης, άρα και ασφάλειας, εφ’ άπαξ. Κάθε τεκμηρίωση πέρα από αυτή την προσέγγιση είναι ΕΠΙΕΙΚΩΣ ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΑ ΛΑΝΘΑΣΜΕΝΗ. Αυτός είναι ο λόγος που η Ευρωπαϊκή και η Ελληνική νομοθεσία έχει συμπεριλάβει τις εμπορικές δραστηριότητες, οριζόμενες ως “χρήση ή άλλη αξιοποίηση φυσικών ιαματικών πόρων”, ως δραστηριότητες που υπόκεινται σε έλεγχο, ως προς την έκθεση των εργαζομένων και των πελατών-κοινού σε ιοντίζουσες ακτινοβολίες, συγκεκριμένα το ραδόνιο. (Προεδρικό διάταγμα 101/2018 που δημοσιεύεται στο ΦΕΚ 194 Α΄ 20-11-2018, Παράρτημα VI σημείο 18).

Απαντώ λοιπόν στο επιχείρημα “δεν υπάρχει ραδόνιο…..” είναι ΛΑΘΟΣ. Ζητώ λοιπόν από τον ομιλητή που τοποθετήθηκε με την έκφραση αυτή, να καταθέσει τις μετρήσεις του ραδονίου, στα συγκεκριμένα λουτρά, οι οποίες να έχουν δημοσιευθεί σε διεθνή επιστημονικά περιοδικά με σύστημα των κριτών και στις οποίες θα επισημαίνεται, ότι όντως δεν υπάρχει ραδόνιο. Αντ΄αυτού καταθέτω τις δικές μου δημοσιεύσεις στον πίνακα που θα βρείτε στο τέλος αυτής της επιστολής.

Διατυπώθηκε η θέση, ότι το ραδόνιο, στους χώρους των ιαματικών λουτρών, το ραδόνιο αντιδρά με τους υδρατμούς και δεν επιβαρύνει την υγεία των ανθρώπων. Ζητώ λοιπόν να κατατεθούν από τον ομιλητή οι επιστημονικές δημοσιεύσεις. που να επαληθεύουν την θέση αυτή. Το σωστό είναι, ότι το ραδόνιο ΕΚΛΥΕΤΑΙ στον χώρο με την εισαγωγή του ιαματικού νερού και ακολουθώντας τις φυσικοχημικές διαδικασίες, διαχέεται στον χώρο, με αποτέλεσμα να αυξάνεται η συγκέντρωση του.

Για του λόγου το αληθές, παρακαλώ δείτε ενδεικτικά τα διαγράμματα της αύξησης των συγκεντρώσεων του ραδονίου στους χώρους των λουτρών, κατά την είσοδο του νερού στις πισίνες των λουόμενων. Τα διαγράμματα αυτά είναι δημοσιευμένα σε επιστημονικά περιοδικά και αφορούν τον Πολυχνίτο. Σημειώνω ότι πρόκειται για μετρήσεις ΑΠΟΚΛΕΙΣΤΙΚΑ του ραδονίου, με τα πλέον σύγχρονα και αξιόπιστα όργανα monitoring για μετρήσεις του συγκεκριμένου στοιχείου.

(πλήρη στοιχεία των σχετικών ερευνών στις δημοσιεύσεις, βλέπε ΠΙΝΑΚΑ στο τέλος)

Επομένως, ΔΕΝ ΑΝΤΙΔΡΑ ΜΕ ΤΟΥΣ ΥΔΡΑΤΜΟΥΣ, αντίθετα οι υδρατμοί δημιουργούν μια πρόσθετη επιφάνεια, από την οποία το ραδόνιο, ακολουθώντας τους γνωστούς νόμους της φυσικοχημείας, διαχέεται στον χώρο, με αποτέλεσμα να έχουμε αυξημένες συγκεντρώσεις. Τα διαγράμματα είναι ενδεικτικά των μετρήσεων, στο τέλος της επιστολής παραθέτω πίνακα με τις σχετικές δημοσιεύσεις, εκεί μπορείτε να αναζητήσετε τα πλήρη ερευνητικά και πειραματικά δεδομένα.

Ελέχθη από ομιλητή, ως επιχείρημα, ότι τόσα χρόνια (500 αν θυμάμαι καλά) δεν έχει παρατηρηθεί κανένα πρόβλημα στους ανθρώπους. Με ποια στοιχεία ειπώθηκε αυτό; Ο ομιλητής σε κάποια αποστροφή του λόγου του χρησιμοποίησε τον όρο “φλεγμονή” για την δράση του ραδονίου στα λουτρά.

Το ραδόνιο δεν προκαλεί φλεγμονές, το ραδόνιο έχει σχετικά μικρό χρόνο ζωής και διασπάται σε ένα μίγμα θυγατρικών στο αέρα, τα θυγατρικά περικλείουν ένα σημαντικό ποσό ενέργειας. Τα θυγατρικά σωματίδια, είτε από μόνα τους, είτε προσκολλημένα σε άλλα αέρια σωματίδια, ΕΙΣΠΝΕΟΜΕΝΑ, μεταφέρουν και ακτινοβολούν τους λεπτούς ιστούς του αναπνευστικού συστήματος, με αποτέλεσμα να αποτελούν ένα παράγοντα εμφάνισης καρκίνου των πνευμόνων. Αυτά είναι διαπιστώσεις της παγκόσμιας επιστημονικής κοινότητας και είναι καταγεγραμμένες στα χιλιάδες δημοσιεύσεις σε σχετικά διεθνή επιστημονικά περιοδικά. Οι αρμόδιοι επιστημονικοί οργανισμοί (WHO, IAEA κ.τ.λ), εκδίδουν εκθέσεις για τα κατά καιρούς θέματα που προκύπτουν και εμπίπτουν στην αρμοδιότητά τους.

 Οι πολιτικοί οργανισμοί, αξιοποιούν τις σχετικές εκθέσεις και συντάσσουν τους κανόνες ασφάλειας και προστασίας, που εφαρμόζονται στις διάφορες χώρες. Επανέρχομαι λοιπόν στο θέμα, είναι παγκοσμίως αποδεκτό, ότι η δράση του ραδονίου δεν είναι ΑΜΕΣΗ, αλλά μακροπρόθεσμη, επομένως δεν μπορούμε να ισχυριστούμε ότι “δεν έχει συμβεί τίποτα” στα λουτρά του Πολυχνίτου, αν δεν έχουμε συλλέξει κατάλληλα επιδημιολογικά δεδομένα από την ραδιολογική έκθεση στις συγκεκριμένες πηγές. Αντίθετα το πλαίσιο κανόνων προστασίας και υποχρεώσεων, που έχει νομοθετηθεί και ισχύει σήμερα, βασίζεται σε μακροχρόνιες επιδημιολογικές μελέτες και πλήθος επιστημονικών δεδομένων, που αφορούν στις επιπτώσεις από την έκθεση στο ραδόνιο και τα θυγατρικά του. Δικαίως παγκοσμίως θεωρείται, ως το 2ο επικίνδυνο στοιχείο για την πρόκληση καρκίνου των πνευμόνων παγκοσμίως. Σήμερα λοιπόν η δράση του στους χώρους των ιαματικών πηγών είναι επιβεβαιωμένη και ΔΕΝ ΜΠΟΡΕΙ ΝΑ ΑΜΦΙΣΒΗΤΗΘΕΙ.

Φυσικά δεν σημαίνει, ότι όταν κάποιος επισκεφθεί τα λουτρά “θα πεθάνει από το ραδόνιο”, αυτό αποτελεί πραγματικά εκφοβισμό και κινδυνολογία. Κανείς δεν προσπαθεί να αποτρέψει την χρήση των λουτρών και την ευεργετική δράση, οφείλουμε όμως να προστατεύσουμε τους εργαζόμενους και τους επισκέπτες από την έκθεση σε ακτινοβολίες πάνω από τα επιτρεπτά όρια. Αυτό άλλωστε προσπαθεί να επιτύχει το υπάρχον νομοθετικό πλαίσιο, που οφείλουν οι επιχειρήσεις και οργανισμοί να τηρήσουν ευλαβικά.

Ας μην υποτιμούμε λοιπόν την αντίληψη του κόσμου, ο κόσμος θέλει τον έλεγχο και απεχθάνεται την όποια απόκρυψη της αλήθειας, διότι αυτό είναι που ενισχύει τα όποια ερωτηματικά και τις όποιες καχυποψίες. Όταν λοιπόν για έλεγχο στις εγκαταστάσεις των ιαματικών λουτρών, εννοούμε συνεχή καταγραφή monitoring, ώστε να γίνονται οι απαιτούμενες επεμβάσεις στον χώρο, όταν υπάρχει υπέρβαση των ορίων. Σχεδόν σε όλες τις περιπτώσεις η μείωση της έκθεσης μπορεί να επιτευχθεί με πρόσθετο αερισμό, π.χ να ανοίξουμε ένα παράθυρο ή να καθυστερήσουμε λίγα λεπτά την χρήση από τους επισκέπτες ή να αποτρέψουμε το προσωπικό να κάνει κάποια εργασία, την δεδομένη στιγμή που έχουμε τις κορυφώσεις. ΟΙ ΙΑΜΑΤΙΚΕΣ ΠΗΓΕΣ ΕΙΝΑΙ ΑΣΦΑΛΕΙΣ ΟΤΑΝ ΥΠΟΚΕΙΝΤΑΙ ΣΕ ΡΑΔΙΟΛΟΓΙΚΟ ΕΛΕΓΧΟ.

Έρχομαι τώρα στο θέμα που τέθηκε από τους ομιλητές, συγκεκριμένα έγινε υπαινιγμός, για οικονομικά συμφέροντα από κάποιο πρόγραμμα. Θα ξεκαθαρίσω τα πράγματα: Η νομοθεσία και εννοώ όχι μόνο το ΠΔ101/2018 που ανέφερα προηγουμένως, αλλά και οι κανονιστικές ρυθμίσεις που θεσπίστηκαν στη συνέχεια, εμφανίζουν μια αδυναμία στο θέμα των ελέγχων του ραδονίου, συγκεκριμένα στο σημείο εκείνο που είναι απαραίτητο να γίνεται συνεχής παρακολούθηση των συγκεντρώσεων του.

Αυτό γιατί το monitoring είναι οικονομικά δαπανηρό και απαιτεί σε κάθε εγκατάσταση εξειδικευμένο προσωπικό. Καταλαβαίνετε λοιπόν, ότι υπάρχει αντικειμενικά μια δυσκολία, για τον λόγο αυτό, οι έλεγχοι περιορίζονται σε spot (στιγμιαίες) μετρήσεις ή έστω, monitoring μερικών ημερών. Το κενό αυτό προσπαθήσαμε να καλύψουμε υποβάλλοντας την πρόταση στο ΕΣΠΑ, στο πρόγραμμα Ερευνώ & Καινοτομώ. Πρόθεσή μας ήταν να αξιοποιήσουμε το μοντέλο διάχυσης του ραδονίου, από το νερό στους χώρους χρήσης. Το μοντέλο αυτό δημιουργήθηκε στην εκπόνηση της διδακτορικής μου διατριβής και δημοσιεύτηκε, με τις διάφορες πτυχές του, στα διεθνή επιστημονικά περιοδικά. Με την τεχνική εφαρμογή του, θα είχαμε την δυνατότητα να παίρνουμε ΜΙΑ ΜΟΝΟ ΜΕΤΡΗΣΗ στο ιαματικό νερό που τροφοδοτεί την εγκατάσταση και να προβλέπουμε τις συγκεντρώσεις του ραδονίου στον αέρα, σε κάθε χώρο της όποιας εγκατάστασης ξεχωριστά. Η επιστημονική αυτή δουλειά, είχε ήδη δώσει θετικά αποτελέσματα, όπου στήθηκαν αντίστοιχες πειραματικές διατάξεις για επαλήθευση, δίνοντας ενθαρρυντικά μηνύματα για περαιτέρω αξιοποίηση. Πρόσθετα με την συνεργασία επιστημονικής ομάδας από το Τμήμα Ηλεκτρολόγων Μηχανικών & Τεχνολογίας Υπολογιστών του Πανεπιστημίου Πατρών, θα είχαμε την ευκαιρία να μετατρέψουμε τις αριθμητικές προβλέψεις σε μια ηλεκτρονική εφαρμογή, εξαιρετικά χρήσιμο εργαλείο για επιχειρηματίες του χώρου, αναπτυξιακούς και άλλους οργανισμούς οργανισμούς και όποιον άλλο ενδιαφερόμενο.

Η εφαρμογή αυτή προσαρμοσμένη σε κινητό τηλέφωνο ή σε κάποιο πίνακα ανακοινώσεων θα παρείχε real time δεδομένα και φυσικά πλήρη έλεγχο ασφάλειας. Καταλαβαίνετε ότι το θέμα θα λυνόταν για πάντα, ο κάθε επιχειρηματίας θα έπαιρνε ένα σήμα alert στο κινητό του για όποια υπέρβαση ορίων σε κάποιο χώρο και θα έπαιρνε άμεσα τα απαιτούμενα μέτρα. Τα γράφω όσο το δυνατόν απλοποιημένα, για να καταλάβετε το μέγεθος της αξίας της πρότασής μας. Η πρόταση είχε πεδίο εφαρμογής σε δύο μονάδες στην Λέσβο, μία εξ΄αυτών είναι τα λουτρά Πολυχνίτου, όπου είχε προϋπολογιστεί η χρηματοδότηση, για τον τεχνολογικό εξοπλισμό και φυσικά για το παρεχόμενο έργο. Ο εξοπλισμός και όλα τα αποτελέσματα του έργου θα παρέμεναν στην κάθε μονάδα. Όπως καταλαβαίνετε θα ήταν οι πρώτες μονάδες στον Ελλαδικό χώρο (απ΄ότι γνωρίζω μέχρι τώρα και σε Ευρωπαϊκό), που θα είχαν ένα τέτοιο σύστημα ελέγχου του ραδονίου. Βλέπετε λοιπόν, ότι δεν υπάρχει κανένα οικονομικό συμφέρον όπως υπαινίχθηκαν οι ομιλητές.

Αντίθετα το ΟΦΕΛΟΣ θα ήταν ΤΕΡΑΣΤΙΟ ΚΑΙ ΠΟΛΛΑΠΛΟ, αφ΄ενός μεν οι συμμετέχουσες εταιρείες θα είχαν την ευκαιρία να πρωτοπορήσουν και να δώσουν προστιθέμενη αξία στο τουριστικό προϊόν τους, με Ευρωπαϊκά κονδύλια (αυτός ήταν ο λόγος που υποβλήθηκε στο σκέλος του τουρισμού), αφ΄ετέρου οι τοπικοί φορείς αυτοδιοίκησης, θα είχαν την ευκαιρία να προσθέσουν ένα ακόμα επιχείρημα στην καμπάνια τους για εναλλακτικό τουρισμό, επίσης με μηδενικό κόστος. Ερωτώ λοιπόν, ποιο είναι αυτό το οικονομικό όφελος που κρύβεται από πίσω, το οποίο κάποιος πονηρά σκεπτόμενος μπορεί να αντιληφθεί; Μήπως πρέπει να μας το πει; Όπως γνωρίζει όλος ο ακαδημαϊκός κόσμος, τα ερευνητικά προγράμματα δίνουν την ευκαιρία σε ένα πλήθος μεταπτυχιακών και προπτυχιακών φοιτητών να χρηματοδοτήσουν τις σπουδές τους, επίσης τα ερευνητικά εργαστήρια έχουν την δική τους ευκαιρία, να αυξήσουν την επιστημονική τους τεχνογνωσία και την ακαδημαϊκή τους επιρροή στον σπουδαστικό χώρο, έτσι παρέχεται προστιθέμενη αξία στις σπουδές των Ιδρυμάτων τους.

Είναι απαράδεκτο λοιπόν, να ανακαλύπτουμε οικονομικές συνωμοσίες πίσω από κάποια πρόταση για ερευνητικό πρόγραμμα. Για την ιστορία, η πρότασή μας αξιολογήθηκε από την επιστημονική επιτροπή της ΓΓΕΤ, σχεδόν άριστα 13,04/15, ήταν στις πρώτες θέσεις μεταξύ 229 αντίστοιχων προτάσεων και, ΤΙ ΚΡΙΜΑ, απορρίφθηκε λόγω μη πληρότητας των κατατεθέντων δικαιολογητικών από κάποιες συνεργαζόμενες εταιρείες.

Ολοκληρώνοντας την εκτεταμένη αυτή απάντηση επιθυμώ, ειλικρινά με μεγάλη μου λύπη, να απαντήσω στους διάφορους λεκτικούς χαρακτηρισμούς που χρησιμοποιήθηκαν από τους ομιλητές κατά την συνέντευξη. Δεν θα τους επαναλάβω και προτείνω σε όποιον διαβάσει αυτή την επιστολή, να ανατρέξει στο video της συνέντευξης και να σταθεί στους χαρακτηρισμούς, που ειπώθηκαν από ομιλητές του επιστημονικού χώρου, απαξιώνοντας άγνωστους σ΄αυτούς επιστήμονες, για το έργο τους και το ήθος τους. Με τις αναλυτικές απαντήσεις που περιέχονται στην επιστολή, για όλα τα ανακριβή και αναληθή, που ελέχθησαν από τους ομιλητές, αποδεικνύεται ότι οι χαρακτηρισμοί δεν βαρύνουν τον γράφοντα, αλλά όσους τους εκστόμισαν και όσους αβίαστα και άκριτα τους αποδέχτηκαν.

Κλείνοντας, θέλω να παρακαλέσω, το video της συνέντευξης να παραμείνει ως έχει στο δίκτυο και η απαντητική μου επιστολή, να δημοσιευθεί σε όλα τα μέσα, έντυπα και ηλεκτρονικά, που ανήκουν στον οργανισμό σας.

Με τιμή

Βογιάννης Ευστράτιος
Δρ. Περιβαλλοντικής Μηχανικής & Επιστήμης
Τηλ. 6977072031

ΠΙΝΑΚΑΣ

Ενδεικτικές δημοσιεύσεις του γράφοντα, για την παρουσία και κινητική μελέτη του ραδονίου στις ιαματικές πηγές της Λέσβου

Vogiannis E., Niaounakis M., Halvadakis C.P. (2004), “Contribution of 222Rn – bearing water to the occupational exposure in thermal baths”. Environment International, 30 (2004), 621-629. 2.

Vogiannis E., Nikolopoulos D., Louizi A., Halvadakis C.P. (2004). “Radon variations during treatment in thermal spas of Lesvos Island (Greece)”, Journal of Environmental Radioactivity, 75 (2004), 159-170. 3.

Vogiannis E., Halvadakis C.P., & Nikolopoulos D., Louizi A., (2004) “Radon exposure in the thermal spas of Lesvos Island – Greece”, Radiation Protection Dosimetry, Vol. 111, No 1, p.p 121-127.

Nikolopoulos D. and Vogiannis E. (2007), “Modeling radon progeny concentration variations in thermal spas”, Science of the Total Environment, Vol. 373 . p.p. 82–93.

Vogiannis Efstratios & Nikolopoulos Dimitrios (2008), “Modelling of radon concentration peaks in thermal spas: Application to Polichnitos and Eftalou spas (Lesvos Island—Greece)”, Science of the Total Environment, Vol. 405, p.p. 36-44.

Efstratios G.Vogiannis and Dimitrios Nikolopoulos; (2015); “Radon sources and associated risk in terms of exposure and dose”, Front. Public Health, 05 January 2015. http://dx.doi.org/10.3389/fpubh.2014.00207