Η 12η Γιορτή Σύκου, ένας θεσμός που ξεκίνησε το 2013 και χρόνο με τον χρόνο μεγαλώνει και προσελκύει όλο και περισσότερους επισκέπτες, γέμισε το βράδυ του Σαββάτου 12 Σεπτεμβρίου το Ίππειος με κόσμο, μουσικές, γεύσεις και αρώματα. Μια γιορτή αφιερωμένη στον καρπό που κάποτε είχε ξεχωριστή θέση στην οικονομία και την καθημερινότητα του χωριού και που σήμερα οι άνθρωποί του προσπαθούν να φέρουν ξανά στο προσκήνιο.

Κάποτε, τέτοιες μέρες στο τέλος του καλοκαιριού, η αγορά του Ιππείου μύριζε σύκο.

Ήταν η εποχή που τα σύκα κατέβαιναν από τα χωράφια μέσα σε καλάθια, απλώνονταν για να στεγνώσουν και περνούσαν από τα χέρια ανθρώπων που γνώριζαν καλά τα μικρά μυστικά της συκιάς. Οι μεγαλύτεροι θυμούνται ακόμη έναν τόπο όπου το σύκο δεν ήταν απλώς ένα φρούτο του Αυγούστου και του Σεπτέμβρη. Ήταν παραγωγή, εισόδημα, καθημερινότητα. Ήταν ένα κομμάτι της ζωής του χωριού.

Μια γιορτή που ξαναφέρνει τους ανθρώπους κοντά στη συκιά

Ο στόχος της διοργάνωσης είναι να ξυπνήσει ξανά το ενδιαφέρον για τη συκοπαραγωγή και να θυμίσει πως αυτός ο καρπός μπορεί ακόμη να έχει θέση στην παραγωγική ζωή της περιοχής.

Και φαίνεται πως, δώδεκα διοργανώσεις μετά την πρώτη γιορτή, κάτι έχει αρχίσει να αλλάζει.

«Παλιά τα σύκα έπεφταν κάτω και δεν τα έτρωγαν ούτε τα ζώα. Τώρα τα μαζεύουν, τα πουλάνε, τα ζεματάνε», είπε χαρακτηριστικά στο «Ν» ο πρόεδρος του Πολιτιστικού Συλλόγου Βαγγέλης Σάλτας αποτυπώνοντας ίσως καλύτερα από οποιοδήποτε άλλο στοιχείο το αποτύπωμα που αφήνει αυτή η προσπάθεια.

Το Ίππειος άλλωστε βρίσκεται σε έναν από τους εύφορους τόπους της Λέσβου και η σχέση του με τη γεωργία παραμένει βαθιά. Η Γιορτή Σύκου επιχειρεί να πιάσει ξανά αυτό το νήμα και να συνδέσει το χθες με το σήμερα, όχι μόνο μέσα από τις αναμνήσεις αλλά μέσα από την ίδια την παραγωγή.

Όλο και περισσότεροι ανταμώνουν στη Γιορτή Σύκου

Η εικόνα της φετινής διοργάνωσης δικαιώνει τους ανθρώπους που επιμένουν όλα αυτά τα χρόνια. Το χωριό γέμισε από επισκέπτες, τα τραπέζια στρώθηκαν με δεκάδες διαφορετικές γεύσεις και το σύκο βρέθηκε παντού, φρέσκο, αποξηραμένο ή μεταποιημένο μέσα σε γλυκά και πρωτότυπες δημιουργίες.

Ο Δήμαρχος Μυτιλήνης Παναγιώτης Χριστόφας εξέφρασε τη χαρά του για τη μεγάλη συμμετοχή ενώ επισήμανε πως μέσα από τέτοιες διοργανώσεις αναδεικνύονται τα τοπικά προϊόντα και η γαστρονομία της Λέσβου, ενώ οι επισκέπτες έχουν την ευκαιρία να γνωρίσουν διαφορετικές συνταγές και γεύσεις που γεννιούνται από τα προϊόντα της λεσβιακής γης.

Στην αξία της ανάδειξης των τοπικών προϊόντων και της ιδιαίτερης γαστρονομικής ταυτότητας της περιοχής αναφέρθηκε ο Αντιδήμαρχος Τουρισμού του Δήμου Μυτιλήνης Νίκος Γιαννάκας, με τη Γιορτή Σύκου να αποτελεί μία ακόμη ευκαιρία σύνδεσης της τοπικής παραγωγής με την εμπειρία που προσφέρει ο τόπος στους επισκέπτες του.

Οι γυναίκες είναι η καρδιά της γιορτής

Αν το σύκο είναι ο πρωταγωνιστής αυτής της βραδιάς, οι γυναίκες του Ιππείου είναι η ψυχή της.

Ο πρόεδρος της Κοινότητας Ιππείου Προκόπης Καρτάλης στάθηκε ιδιαίτερα στη δική τους προσφορά, επισημαίνοντας ότι εργάστηκαν εθελοντικά για περίπου δέκα ημέρες προκειμένου να ετοιμάσουν τα προϊόντα που προσφέρθηκαν στον κόσμο.

Παράλληλα ευχαρίστησε τον πρόεδρο του Πολιτιστικού Συλλόγου «Άγιος Προκόπιος» κ. Σάλτα, τον εμπνευστή της Γιορτής Σύκου, καθώς και τον Δήμο Μυτιλήνης για τη βοήθεια και τη στήριξη στη διοργάνωση.

«Μια γιορτή που έρχεται μετά το ούζο και τη σαρδέλα για να βάλει τη δική της γλυκιά τελεία στο καλοκαίρι της Λέσβου. Μια γλυκιά γιορτή στο τελείωμα του λεσβιακού καλοκαιριού» είπε χαρακτηριστικά.

Δέκα μέρες στις κουζίνες για μια βραδιά

Πίσω από τα γεμάτα τραπέζια της γιορτής κρύβονται πολλές ημέρες δουλειάς. Οι γυναίκες του χωριού συναντήθηκαν, συνεργάστηκαν, αντάλλαξαν συνταγές, ζύμωσαν, έβρασαν και πειραματίστηκαν με έναν καρπό που γνωρίζουν καλά.

Στα τραπέζια υπήρχαν γεμιστά σύκα, τρούφες, σάμαλι με σύκο και σιρόπι, σιροπιαστό τσουρέκι, μουσταλευριά, αλλά και γλυκά με ντοματάκι και περγαμόντο.

«Κουραστήκαμε λιγάκι, αλλά μας δικαίωσε το αποτέλεσμα», είπε μία από τις γυναίκες στο «Ν».

Η προετοιμασία κράτησε περίπου μία εβδομάδα, ενώ ακόμη και την ημέρα της γιορτής οι κατσαρόλες και τα καζάνια δεν είχαν σβήσει. Οι γυναίκες ετοίμασαν ένα ολόκληρο καζάνι μουσταλευριάς με τον παραδοσιακό τρόπο, με αλεύρι, νισεστέ και μυρωδικά όπως κανέλα, γαρίφαλο και πιπερόριζα.

Κάθε συνταγή έκρυβε και μια μικρή ιστορία. Μια γνώση που πέρασε από μια μάνα ή μια γιαγιά, μια προσθήκη που έκανε κάποια γυναίκα με τα χρόνια, ένα μυστικό που δεν γράφτηκε ποτέ σε βιβλίο μα έμεινε ζωντανό μέσα στις κουζίνες.

Και αυτή είναι ίσως μία από τις μεγαλύτερες αξίες της Γιορτής Σύκου. Δεν παρουσιάζει την παράδοση σαν κάτι ακίνητο που ανήκει αποκλειστικά στο παρελθόν. Προσπαθεί να την κάνει ξανά χρήσιμη, δημιουργική και παραγωγική.

Δώδεκα γιορτές μετά το ξεκίνημα του 2013, το σημαντικότερο ίσως αποτέλεσμα δεν μετριέται μόνο στους ανθρώπους που φτάνουν κάθε χρόνο στο Ίππειος.

Μετριέται και στα σύκα που δεν μένουν πια κάτω από τα δέντρα. Στους ανθρώπους που άρχισαν ξανά να τα μαζεύουν. Σε εκείνους που τα πουλούν, τα αποξηραίνουν, τα ζεματάνε και αναζητούν τρόπους να τους δώσουν προστιθέμενη αξία. Στις γυναίκες που παίρνουν μια παλιά συνταγή και της δίνουν καινούργια μορφή. Στα παιδιά που μεγαλώνουν βλέποντας ότι αυτός ο καρπός δεν ανήκει μόνο στις αφηγήσεις των παππούδων τους.