Την ώρα που στη Λέσβο η επιζωοτία του αφθώδους πυρετού παραμένει ενεργή, χωρίς να διαφαίνεται το τέλος της, η Κύπρος προχωρά ήδη στον σχεδιασμό της επόμενης ημέρας για την κτηνοτροφία της. Η Ειδική Επιστημονική Επιτροπή παρουσίασε ένα 12ετές σχέδιο ανασυγκρότησης, προϋπολογισμού 610,9 εκατ. ευρώ, με στόχο όχι μόνο την αντικατάσταση του ζωικού κεφαλαίου που χάθηκε, αλλά τη δημιουργία ενός νέου, ασφαλέστερου και παραγωγικότερου μοντέλου.

Οι προτάσεις παρουσιάστηκαν την Παρασκευή 11 Σεπτεμβρίου στο Προεδρικό Μέγαρο της Κύπρου από τον επικεφαλής της Επιτροπής και πρόεδρο του Ινστιτούτου Κύπρου, καθηγητή Σταύρο Μαλά. Σύμφωνα με τα στοιχεία που δόθηκαν στη δημοσιότητα, στην Κύπρο επηρεάστηκαν 121 κτηνοτροφικές εκμεταλλεύσεις και χάθηκαν συνολικά 84.133 ζώα. Από τις πληγείσες μονάδες, οι 102 βρίσκονταν συγκεντρωμένες σε μόλις επτά επιδημιολογικές ενότητες.

Πολλές ενστάσεις αναμένεται να δημιουργήσει ο σχεδιασμός της Κυπριακής κυβέρνησης να δώσει προτεραιότητα στην ανάπτυξη των μεγάλων κτηνοτροφικών εκμεταλλεύσεων. Καθώς αυτές είναι αν μολυνθούν ξανά από αφθώδη πυρετό ή άλλα εξωτικά νοσήματα θα έχουν μεγάλο αντίκτυπο στην Κυπριακή κτηνοτροφία. Βέβαια ο εισηγητής τόνισε ότι ο σχεδιασμός δεν αποκλείει την ανάπτυξη και μικρών μονάδων ωστόσο φαίνεται πως αυτές δεν είναι η πρώτη προτεραιότητα της Κυπριακής κυβέρνησης.

«Η κρίση που περίμενε να συμβεί»

Ο Σταύρος Μαλάς χαρακτήρισε την εξάπλωση του αφθώδους πυρετού ως μια κρίση που αναμενόταν να συμβεί, καθώς η υπερσυγκέντρωση ζώων και κτηνοτροφικών μονάδων, οι ανεπαρκείς μεταξύ τους αποστάσεις, τα κενά στη βιοασφάλεια και την ιχνηλασιμότητα, καθώς και η απουσία ολοκληρωμένου χωροταξικού σχεδιασμού, είχαν δημιουργήσει ένα ιδιαίτερα ευάλωτο σύστημα.

Σύμφωνα με το πόρισμα, ο ιός έφτασε από την Τουρκία και πέρασε στις ελεύθερες περιοχές του νησιού μέσω της γραμμής κατάπαυσης του πυρός.

Η Επιτροπή επισημαίνει ότι ο αφθώδης πυρετός δεν δημιούργησε τις διαρθρωτικές αδυναμίες της κυπριακής κτηνοτροφίας, αλλά τις αποκάλυψε. Για τον λόγο αυτό, η πρόταση δεν περιορίζεται στην επιστροφή στην κατάσταση πριν από την επιζωοτία, αλλά προβλέπει συνολική αναδιοργάνωση του κλάδου.

Προετοιμάζεται η επαναδραστηριοποίηση

Η επανεκκίνηση των μονάδων θα αρχίσει μόνο μετά την ολοκλήρωση των επιδημιολογικών ελέγχων και εφόσον διαπιστωθεί ότι δεν υπάρχουν νέα κρούσματα ή ενεργός ιός. Οι πληγείσες εκτροφές θα πρέπει προηγουμένως να καθαριστούν και να απολυμανθούν πλήρως.

Οι κτηνοτρόφοι αναμένεται να λάβουν ειδικό οδηγό επαναδραστηριοποίησης με συγκεκριμένα βήματα. Προτεραιότητα θα δοθεί στις μονάδες που πληρούν τις νέες προϋποθέσεις χωροθέτησης και βιοασφάλειας, με τις πρώτες επανεκκινήσεις να εκτιμάται ότι μπορούν να πραγματοποιηθούν από τον Νοέμβριο ή τον Δεκέμβριο, εφόσον δεν εμφανιστούν νέα περιστατικά.

Στη Λέσβο δεν φαίνεται ακόμη το τέλος

Η προετοιμασία της επόμενης ημέρας στην Κύπρο, όπου η εμφάνιση του ιού έγινε τον Φεβρουάριο του 2026 έρχεται σε πλήρη αντίθεση με την κατάσταση που επικρατεί στη Λέσβο. Στο νησί ο αφθώδης πυρετός εμφανίστηκε στις 15 Μαρτίου 2026 και μέχρι σήμερα έχουν καταγραφεί 196 κρούσματα, από τα οποία τα 66 εξακολουθούν να θεωρούνται ενεργά.

Τα ζώα που έχουν θανατωθεί έχουν φτάσει πλέον τις 85.000, ενώ στον ορίζοντα δεν διαφαίνεται ακόμη το τέλος της επιζωοτίας. Νέες εστίες και ενεργά κρούσματα διατηρούν την κτηνοτροφία του νησιού σε καθεστώς μεγάλης αβεβαιότητας, με τους παραγωγούς να παραμένουν αντιμέτωποι με την απώλεια των κοπαδιών, του εισοδήματος και της παραγωγικής τους βάσης.

Κάτω από αυτές τις συνθήκες, στη Λέσβο δεν έχει ανοίξει ούτε καν η συζήτηση για την επανασύσταση των κοπαδιών και την επαναδραστηριοποίηση των πληγέντων κτηνοτροφικών μονάδων. Η Κύπρος, παρότι έχασε σχεδόν αντίστοιχο αριθμό ζώων, διαθέτει ήδη επιστημονικό σχέδιο, συγκεκριμένο χρονοδιάγραμμα και κοστολογημένες παρεμβάσεις. Αντίθετα, οι κτηνοτρόφοι της Λέσβου εξακολουθούν να περιμένουν πρώτα τον έλεγχο της επιζωοτίας και στη συνέχεια ένα συνολικό σχέδιο που θα τους επιτρέψει να επιστρέψουν στην παραγωγή.