Η επιζωοτία του αφθώδους πυρετού εξακολουθεί να βρίσκεται σε πλήρη εξέλιξη στη Λέσβο, παρά την επιβράδυνση που εμφανίζει η γεωγραφική διασπορά της νόσου. Αυτό υποστηρίζει το Τμήματος Λοιμωδών και Παρασιτικών Νοσημάτων του Υπουργείου Αγροτικής Ανάπτυξης, σε έκθεση του με ημερομηνία 21 Αυγούστου. Το συγκεκριμένα κείμενο θα μπορούσε να ονομαστεί και επιζωοτική μελέτη αλλά πως δώσει το υπουργείο αυτόν τον χαρακτηριστικό από την στιγμή που δεν έχει ολοκληρώσει τον έλεγχο των κοπαδιών.

Πέντε μήνες μετά την επιβεβαίωση της πρώτης εστίας στην Πελόπη, στις 16 Μαρτίου, η επιζωοτική επιτήρηση έχει καλύψει το 70,85% (!!!!) των εκτροφών του νησιού. Συγκεκριμένα, έχουν ελεγχθεί 2.191 από τις συνολικά 3.271 εκτροφές που περιλαμβάνονται στις ζώνες προστασίας, επιτήρησης και στην περαιτέρω απαγορευμένη ζώνη.

Το ποσοστό αυτό αποκτά ιδιαίτερη βαρύτητα σε συνδυασμό με τη μεγάλη υποχώρηση της ελεγκτικής δραστηριότητας. Όπως είχε αποκαλύψει το «Ν», μετά τις 10 Αυγούστου οι κτηνιατρικοί έλεγχοι περιορίστηκαν στο ελάχιστο, καθώς εξετάζονταν κατά μέσο όρο μόλις τέσσερις εκτροφές ημερησίως.

Το ίδιο το ενημερωτικό σημείωμα αναγνωρίζει ότι από τις αρχές Αυγούστου καταγράφεται μείωση των δειγματοληψιών, με ακόμη μεγαλύτερη πτώση κατά τις δύο τελευταίες εβδομάδες. Επισημαίνει, μάλιστα, ότι η σταδιακή υποχώρηση των ελέγχων από τα τέλη Ιουνίου ενδέχεται να έχει συμβάλει στη μείωση των θετικών εκμεταλλεύσεων που εντοπίζονται και ότι το στοιχείο αυτό πρέπει να λαμβάνεται υπόψη κατά την ερμηνεία της επιζωοτικής εικόνας.

Με άλλα λόγια, η καταγραφή λιγότερων θετικών εκτροφών δεν σημαίνει κατ’ ανάγκη αντίστοιχο περιορισμό της νόσου, καθώς μπορεί να συνδέεται και με τη δραστική μείωση των ελέγχων. Με τον σημερινό ρυθμό, τίθεται σοβαρό ερώτημα εάν και πότε θα ολοκληρωθεί ο πρώτος κύκλος επιτήρησης σε ολόκληρο το νησί.

Επτά νέες εστίες κάθε εβδομάδα

Σύμφωνα με την εκτίμηση του Υπουργείου, η επιζωοτική εικόνα παρουσιάζει τάση επιβράδυνσης και περιορισμό της περαιτέρω γεωγραφικής διασποράς, καθώς η πλειονότητα των νέων εστιών εντοπίζεται μέσα στις ήδη καθορισμένες ζώνες προστασίας και επιτήρησης.

Ωστόσο, ο ιός εξακολουθεί να κυκλοφορεί. Από τις 27 Ιουλίου έως τις 21 Αυγούστου καταγράφηκαν 24 νέες εστίες, αριθμός που αντιστοιχεί κατά μέσο όρο σε επτά νέες εστίες την εβδομάδα.

Ιδιαίτερη ανησυχία προκαλεί το γεγονός ότι οι περισσότερες από τις νέες θετικές εκμεταλλεύσεις είχαν ελεγχθεί κατά τους προηγούμενους κύκλους επιτήρησης και είχαν βρεθεί αρνητικές. Το εύρημα αυτό δείχνει ότι η νόσος παραμένει ενεργή και ότι ένας αρχικός αρνητικός έλεγχος δεν αρκεί, καθιστώντας αναγκαίες τις επαναληπτικές δειγματοληψίες.

Στην επίσημη εκτίμησή του, το Υπουργείο αναφέρει ότι η συνεχιζόμενη εμφάνιση θετικών εκμεταλλεύσεων, παρά την εφαρμογή των μέτρων, καταδεικνύει την ενεργή κυκλοφορία του ιού. Ως άμεσες προτεραιότητες θέτει την ολοκλήρωση της επιζωοτικής διερεύνησης, την εντατικοποίηση των αρχικών και επαναληπτικών ελέγχων και την ενίσχυση των διαθέσιμων ανθρώπινων και υλικών πόρων.

Οι κατευθύνσεις αυτές, όμως, έρχονται σε ευθεία αντίθεση με την πραγματική εικόνα στο πεδίο, όπου οι δειγματοληψίες μειώνονται αντί να εντατικοποιούνται. Καθώς οι έλεγχοι έχουν καταρρεύσει

Πάνω από 81.000 ζώα οδηγήθηκαν σε θανάτωση

Μέχρι τις 21 Αυγούστου είχαν επιβεβαιωθεί 181 εστίες αφθώδους πυρετού, ενώ τα ζώα που οδηγήθηκαν σε θανάτωση έφθασαν περίπου τα 81.060. Από αυτά, τα 80.151 ήταν αιγοπρόβατα, τα 828 βοοειδή και τα 81 χοίροι.

Οι θανατώσεις αφορούν 280 εκμεταλλεύσεις αιγοπροβάτων, 38 εκμεταλλεύσεις βοοειδών και πέντε χοιροτροφικές μονάδες. Συνολικά, η νόσος έχει πλήξει το 16,91% του ζωικού κεφαλαίου και το 9,78% των εκτροφών Λέσβου.

Το πλήγμα στην αιγοπροβατοτροφία είναι βαρύ, με δεκάδες χιλιάδες ζώα να έχουν χαθεί και εκατοντάδες παραγωγούς να βρίσκονται αντιμέτωποι με την καταστροφή. Αναλογικά, όμως, ακόμη δυσμενέστερη εμφανίζεται η κατάσταση στη βοοτροφία, έναν σαφώς μικρότερο κλάδο, καθώς έχουν ήδη πληγεί 38 εκμεταλλεύσεις και θανατωθεί 828 ζώα.

Την ίδια ώρα, το Υπουργείο παραδέχεται ότι η επιτήρηση στις εκτροφές βοοειδών και χοίρων παραμένει περιορισμένη. Από τις 109 εκτροφές βοοειδών που βρίσκονται στις ζώνες επιτήρησης είχαν ελεγχθεί μόλις τέσσερις, ενώ στις ζώνες προστασίας είχαν εξεταστεί 90 από τις 189. Επομένως, η πραγματική έκταση του προβλήματος στη βοοτροφία ενδέχεται να μην έχει ακόμη αποτυπωθεί πλήρως.

Το υψηλότερο ποσοστό θετικότητας, 36,7%, καταγράφεται στις μικτές εκμεταλλεύσεις αιγοπροβάτων και βοοειδών. Ακολουθούν οι μικτές εκμεταλλεύσεις αιγών και προβάτων με 19,6%, οι αμιγείς βοοτροφικές με 13,6% και οι αμιγείς προβατοτροφικές με 11,7%.

Η επιβράδυνση της γεωγραφικής εξάπλωσης αποτελεί θετική ένδειξη, δεν σηματοδοτεί όμως το τέλος της επιζωοτίας. Με τον ιό να εξακολουθεί να κυκλοφορεί, επτά νέες εστίες να καταγράφονται κάθε εβδομάδα και τις δειγματοληψίες να έχουν περιοριστεί δραστικά, η επιδημιολογική κατάσταση παραμένει κρίσιμη και απαιτεί ενίσχυση των κτηνιατρικών υπηρεσιών και άμεση επανεκκίνηση των συστηματικών ελέγχων.