«Δεν σας διατάζω να πολεμήσετε, σας διατάζω να πεθάνετε» ήταν τα λόγια του Κεμάλ Ατατούρκ, στη διάρκεια της μάχης της Καλλίπολης και αυτά επικαλέστηκε ο Τούρκος ναύαρχος Τζεμ Γκιουρντενίζ για να ξεκινήσει ο αγώνας για τη Γαλάζια Πατρίδα, (Μαβί Βατάν) που επιδιώκει να καταργήσει στην πράξη τη Σύμβαση των Ηνωμένων Εθνών για το Δίκαιο της Θάλασσας, προωθώντας μια αλυτρωτική και επεκτατική πολιτική.

Από το 2019, η Γαλάζια Πατρίδα άρχισε να παίρνει… σάρκα και οστά, μέσω του παράνομου μνημονίου συμφωνίας που υπέγραψαν ο Τούρκος πρόεδρος Ρετζέπ Ερντογάν και ο πρόεδρος της Λιβύης Φαγιέζ αλ Σάρατζ για τα θαλάσσια σύνορά τους και την οριοθέτηση των ΑΟΖ τους, στη Μεσόγειο, αγνοώντας προκλητικά την παρουσία ελληνικών νησιών στην περιοχή και πρωτίστως της Κρήτης.

Το δόγμα της Γαλάζιας Πατρίδας πήρε νέα διάσταση θέτοντας τις επιδιώξεις του σε νομοσχέδιο που ψηφίστηκε από την τουρκική Εθνοσυνέλευση και με προεδρικό διάταγμα που δημοσιεύτηκε στην Εφημερίδα της Κυβέρνησης, από τις 16 Αυγούστου, τα ύδατα στα ανοιχτά της Φετιγιέ στη Μούγλα και του Κας στην Αττάλεια, μαζί με καθορισμένες περιοχές στο Βόρειο Αιγαίο, καθορίστηκαν ως τμήματα του «Εθνικού Θαλάσσιου Πάρκου» της Τουρκίας, βάσει του Νόμου περί Εθνικών Πάρκων.

Με την ανακήρυξη των Εθνικών Πάρκων Φετιγιέ-Κας και Βόρειου Αιγαίου, ο συνολικός αριθμός εθνικών πάρκων της Τουρκίας αυξήθηκε σε 52 και ο συνολικός αριθμός προστατευόμενων περιοχών έφτασε τις 698.
Η χρήση συμφωνιών περιβαλλοντικής προστασίας από την Άγκυρα ως εργαλείου για την ενίσχυση των επεκτατικών νομικών της αξιώσεων έχει γίνει πλέον καθεστώς, στη γείτονα.

Με έκταση 2.170.603 εκτάρια, το Εθνικό Θαλάσσιο Πάρκο Φετιγιέ-Κας προστατεύει τους χώρους φωλιάσματος και διατροφής απειλούμενων ειδών, όπως η μεσογειακή φώκια και οι θαλάσσιες χελώνες.

Η γεωγραφική του θέση είναι μια λεπτομέρεια που αξίζει να σημειωθεί: βρίσκεται σε μια περιοχή όπου συναντώνται το Αιγαίο και η Μεσόγειος, μια περιοχή που αποτελεί εδώ και καιρό αντικείμενο διαφορών για τη θαλάσσια δικαιοδοσία γύρω από το Καστελόριζο.

Καλύπτοντας 174.214 εκτάρια στα ανοικτά των ακτών του Τσανάκαλε και του Τεκιρντάγκ και εκτεινόμενο γύρω από την Ίμβρο του Αιγαίου, το Εθνικό Θαλάσσιο Πάρκο Βόρειου Αιγαίου- όπως το ονόμασαν- έχει στρατηγική σημασία για την Τουρκία όσον αφορά την ασφάλεια των Στενών των Δαρδανελίων.

Σύμφωνα με τον Μουσταφά Μπασκάρα, διευθυντή του Εθνικού Κέντρου Έρευνας για το Ναυτικό Δίκαιο (DEHUKAM) του Πανεπιστημίου της Άγκυρας, τα δύο πάρκα μαζί θέτουν περισσότερα από 23.000 τετραγωνικά χιλιόμετρα νέας θαλάσσιας περιοχής υπό καθεστώς προστασίας.

Οι περιοχές που περιλαμβάνονται στον τουρκικό σχεδιασμό συνδέονται με τις ευρύτερες τουρκικές θέσεις για τις θαλάσσιες δικαιοδοσίες στο Αιγαίο και την Ανατολική Μεσόγειο.
Η Άγκυρα έχει επανειλημμένα υποστηρίξει ότι στο Αιγαίο δεν έχει υπάρξει συνολική οριοθέτηση θαλάσσιων ζωνών μεταξύ Ελλάδας και Τουρκίας και ότι οι σχετικές θαλάσσιες διεκδικήσεις παραμένουν αντικείμενο διαφωνίας, που πρέπει να επιλυθεί.
Η Γαλάζια Πατρίδα των Τούρκων περιλαμβάνει χωρικά ύδατα, υφαλοκρηπίδα και ΑΟΖ, τόσο στη Μαύρη Θάλασσα, όσο και στο Αιγαίο και την Ανατολική Μεσόγειο.
Το ελληνικό υπουργείο Εξωτερικών σε ανακοίνωση του χαρακτήρισε παράνομη την εγκαθίδρυση των συγκεκριμένων θαλάσσιων πάρκων στο μέτρο που καταλαμβάνουν διεθνή ύδατα, επισημαίνοντας ότι, σύμφωνα με το Δίκαιο της Θάλασσας, κανένα κράτος δεν έχει δικαίωμα να προχωρεί μονομερώς στη δημιουργία θαλάσσιων προστατευόμενων περιοχών εκτός της εθνικής του δικαιοδοσίας.

Παράλληλα, η Αθήνα θεωρεί ότι τα τουρκικά θαλάσσια πάρκα είναι παράνομα, στον βαθμό που εκτείνονται εντός ελληνικής υφαλοκρηπίδας.
Ως εκ τούτου, όπως τονίζει η ανακοίνωση του ΥΠΕΞ, η τουρκική ενέργεια «δεν παράγει κανένα απολύτως έννομο αποτέλεσμα», ούτε ως προς τα διεθνή ύδατα, ούτε ως προς τα ελληνικά κυριαρχικά δικαιώματα, στην υφαλοκρηπίδα.
Ιδιαίτερη έμφαση δίνεται στην επισήμανση ότι η μονομερής θέσπιση από την Τουρκία «εθνικών» θαλάσσιων πάρκων σε περιοχές εκτός της δικαιοδοσίας της, δεν μπορεί να δημιουργήσει τετελεσμένα, ούτε να επηρεάσει δικαιώματα που απορρέουν από το Διεθνές Δίκαιο.
Το υπουργείο Εξωτερικών συνδέει την τουρκική κίνηση με την ελληνική πρωτοβουλία για τη δημιουργία Εθνικών Θαλάσσιων Πάρκων στο Ιόνιο και στο Αιγαίο, σημειώνοντας ότι η Ελλάδα προχώρησε στη θέσπισή τους, σε πλήρη συμμόρφωση με το Δίκαιο της Θάλασσας και αποκλειστικά εντός ελληνικών χωρικών υδάτων.
Η Αθήνα προειδοποιεί, παράλληλα, ότι ενέργειες που επιχειρούν να δημιουργήσουν τετελεσμένα ή να επηρεάσουν μονομερώς το καθεστώς των θαλάσσιων ζωνών στο Αιγαίο και την Ανατολική Μεσόγειο παραβιάζουν το Διεθνές Δίκαιο και επιβαρύνουν τις ελληνοτουρκικές σχέσεις.
Καταλήγοντας, το υπουργείο Εξωτερικών διαμηνύει ότι η Ελλάδα θα συνεχίσει να ενεργεί «με συνέπεια και αποφασιστικότητα» για την προστασία των κυριαρχικών δικαιωμάτων της, τη διαφύλαξη των ελευθεριών της ανοικτής θάλασσας, όπως προβλέπονται από το Δίκαιο της Θάλασσας, καθώς και για την προστασία του θαλάσσιου περιβάλλοντος, σύμφωνα με το Διεθνές Δίκαιο.
Η Άγκυρα υποστηρίζει ότι μέχρι να επιτευχθεί συμφωνία για τα θαλάσσια σύνορα μεταξύ Τουρκίας και Ελλάδας, μπορεί πέρα από τα χωρικά της ύδατα να χαράσσει μια μέση γραμμή, μεταξύ των ηπειρωτικών ακτών των δύο χωρών.
Αυτή η προσέγγιση θεωρεί ότι η Άγκυρα δείχνει πως έχει επιλέξει μια μετρημένη, νομικά ορθή τεχνική μέθοδο αντί να διεκδικήσει μονομερή συνοριακή διεκδίκηση και πως αυτή η διαδικασία στηρίζεται στη Συμφωνία Οριοθέτησης Θαλάσσιων Συνόρων που υπογράφηκε μεταξύ Τουρκίας και Λιβύης στις 27 Νοεμβρίου 2019.
Η παράνομη συμφωνία που υπέγραψαν Ερντογάν και Σάρατζ στην Κωνσταντινούπολη θεωρείται από την Τουρκία, ως το πρώτο βήμα για τη νομική οικοδόμηση του δόγματος της Γαλάζιας Πατρίδας που έδωσε δομική μορφή στην περιφερειακή νομική στρατηγική της Άγκυρας σε μια εποχή που η ευθυγράμμιση μεταξύ Ισραήλ, Ελλάδας και ελληνοκυπριακής διοίκησης, κερδίζει σημαντική δυναμική.