Ελέγχους για την παράνομη διακίνηση αλκοολούχων ποτών πραγματοποιούν τις τελευταίες εβδομάδες οι τελωνειακές υπηρεσίες της ΑΑΔΕ. Τα αποτελέσματα δείχνουν ότι οι αρχές αρχίζουν να στρέφουν συστηματικότερα το ενδιαφέρον τους σε μια αγορά όπου η ανομία και η απουσία ουσιαστικής εποπτείας αποτελούν διαχρονικό πρόβλημα.

Οι έλεγχοι σε ταβέρνες, καφέ, καταστήματα και χώρους απόσταξης αποκάλυψαν από μικρές ποσότητες χύμα τσίπουρου χωρίς παραστατικά έως εκατοντάδες λίτρα αλκοολούχων προϊόντων αδιευκρίνιστης προέλευσης. Όπου δεν μπορούσε να αποδειχθεί η νόμιμη παραγωγή ή προμήθεια των ποτών και η καταβολή των προβλεπόμενων φόρων και δασμών, επιβλήθηκαν πρόστιμα, κατασχέσεις και πολυήμερα λουκέτα.

Στον Τύρναβο εντοπίστηκαν 1.438 λίτρα αποστάγματος, για τα οποία δεν είχε δηλωθεί αντίστοιχη παραγωγή. Η υπόθεση χαρακτηρίστηκε λαθρεμπορία και η εγκατάσταση σφραγίστηκε. Στο Καλαμπάκι Δράμας οι ελεγκτές βρήκαν 919 λίτρα χωρίς νόμιμα παραστατικά σε ψητοπωλείο-ταβέρνα, ενώ στον Βόλο κατασχέθηκαν 484,4 λίτρα αποστάγματος, των οποίων δεν αποδεικνυόταν η νόμιμη προέλευση.

Στη Λεπτοκαρυά Θεσπρωτίας διαπιστώθηκε η λειτουργία καζανιού απόσταξης χωρίς άδεια και εντοπίστηκαν 100 λίτρα αποστάγματος χωρίς την καταβολή των προβλεπόμενων επιβαρύνσεων. Στην Ευκαρπία Θεσσαλονίκης βρέθηκαν 142 φιάλες ποτών, συνολικής ποσότητας 107,15 λίτρων, χωρίς παραστατικά.

Οι κυρώσεις δεν περιορίστηκαν μόνο στις μεγάλες υποθέσεις. Σε καφετέρια-σνακ μπαρ στον Μύτικα Αιτωλοακαρνανίας, ακόμη και 8,5 λίτρα χύμα τσίπουρου χωρίς νόμιμα έγγραφα ήταν αρκετά για να κινηθεί η διαδικασία επιβολής κυρώσεων.

Ιδιαίτερα μεγάλη ήταν η υπόθεση στον Κολινδρό Πιερίας, όπου κατασχέθηκαν 250 λίτρα καθαρής αιθυλικής αλκοόλης, 1.372 φιάλες αλκοολούχων ποτών χωρίς σήμανση και ακόμη 183 φιάλες.

Θετική αλλαγή με ανοιχτό το ερώτημα της συνέχειας

Η εντατικοποίηση των ελέγχων αποτελεί αναμφίβολα θετική εξέλιξη. Η παράνομη διακίνηση αλκοόλ δεν προκαλεί μόνο απώλειες φορολογικών εσόδων, αλλά δημιουργεί συνθήκες αθέμιτου ανταγωνισμού σε βάρος των νόμιμων αποσταγματοποιών και ενδέχεται να εγκυμονεί κινδύνους για την υγεία των καταναλωτών.

Ωστόσο, η πραγματική αξία αυτής της προσπάθειας θα κριθεί από τη διάρκειά της. Το λαθρεμπόριο και η διακίνηση χύμα ποτών αμφίβολης προέλευσης δεν εμφανίστηκαν σήμερα. Πρόκειται για μια κατάσταση που συντηρείται επί δεκαετίες, ακριβώς επειδή οι έλεγχοι ήταν αποσπασματικοί και οι παραβάτες μπορούσαν να υπολογίζουν ότι, μετά από μια σύντομη περίοδο κινητοποίησης, η εποπτεία θα ατονούσε.

Το ειδικό καθεστώς απόσταξης για τους μικρούς παραγωγούς, τους λεγόμενους «διήμερους», δεν αποτελεί την αιτία του προβλήματος. Η απουσία σταθερών ελέγχων, όμως, επιτρέπει σε επιτήδειους να το εκμεταλλεύονται για την παράνομη εμπορία μεγάλων ποσοτήτων, αποκομίζοντας υψηλά κέρδη.

Τα συνδικαλιστικά όργανα των αποσταγματοποιών υποστηρίζουν ότι μεγάλο μέρος του χύμα τσίπουρου που διακινείται στην ελληνική αγορά είναι αμφίβολης ποιότητας, ενώ καταγγέλλουν και παράνομες εισαγωγές από άλλες βαλκανικές χώρες. Η κατάσταση αυτή πλήττει τόσο το νόμιμα εμφιαλωμένο τσίπουρο όσο και το ούζο που παράγεται και διακινείται μέσα σε ιδιαίτερα αυστηρό πλαίσιο.

Τα πρώτα αποτελέσματα των ελέγχων δείχνουν ότι, όταν υπάρχει πολιτική βούληση και οργανωμένη εποπτεία, το πρόβλημα μπορεί να αντιμετωπιστεί. Το ερώτημα είναι εάν τα λουκέτα των τελευταίων εβδομάδων σηματοδοτούν μια σταθερή αλλαγή πολιτικής ή εάν θα αποτελέσουν ακόμη μία εκστρατεία με σύντομη ημερομηνία λήξης.