Για τη δύναμη των ανθρώπων του Πολιχνίτου, τη νέα γενιά που επιχειρεί να δώσει ξανά ζωή στην περιοχή, αλλά και για μια σειρά χρόνιων προβλημάτων που παραμένουν χωρίς ουσιαστική αντιμετώπιση, μίλησε ο φιλόλογος και δημιουργός του «Πανοράματος Πολιχνίτου», Ιγνάτης Ψάνης, σε συνέντευξη που παραχώρησε στον ραδιοφωνικό σταθμό ΣΤΟ ΝΗΣΙ 99 FM.
Ο κ. Ψάνης παρουσίασε τη διαδρομή της ιστοσελίδας, η οποία λειτουργεί σε καθαρά εθελοντική βάση και χωρίς διαφημίσεις, ενώ αναφέρθηκε εκτενώς στις αναπτυξιακές δυνατότητες του Πολιχνίτου, της Σκάλας, της Νυφίδας, των Βατερών και της ευρύτερης περιοχής.
«Ο Πολιχνίτος ακολουθεί την πτωτική πορεία της υπαίθρου, αλλά αντιστεκόμαστε. Σηκώνει ανάστημα. Δεν είναι ένα χωριό που θα σκύψει», τόνισε, περιγράφοντας το κλίμα απογοήτευσης που προκαλούν η πληθυσμιακή συρρίκνωση, η αποχώρηση υπηρεσιών και η φυγή των νέων.
Όπως σημείωσε, η απάντηση σε αυτή την κατάσταση πρέπει να είναι η ανάδειξη των δυνατοτήτων του τόπου και η ενεργοποίηση όλων όσοι ζουν στον Πολιχνίτο ή διατηρούν δεσμούς μαζί του.
Από τον «Πολιχνιάτικο Λόγο» στο διαδίκτυο
Αναφερόμενος στη δημιουργία του «Πανοράματος Πολιχνίτου», ο Ιγνάτης Ψάνης εξήγησε ότι η ενασχόλησή του με την τοπική ενημέρωση ξεκίνησε μετά τη συνταξιοδότησή του, μέσα από τον Σύλλογο Πολιχνιατών της Αθήνας και την έκδοση του εντύπου «Πολιχνιάτικος Λόγος».
Μαζί με τον συνάδελφο και φίλο του Πέτρο Καναρίδη ανέλαβαν τη σύνταξη του εντύπου, δίνοντας μεγαλύτερη έμφαση στα προβλήματα του χωριού, στις συνεντεύξεις και στη συνεργασία με ανθρώπους του Πανεπιστημίου Αιγαίου και της τοπικής κοινωνίας.
Όταν έκλεισε αυτός ο κύκλος, γεννήθηκε η ιδέα της δημιουργίας μιας ιστοσελίδας. Παρά το γεγονός ότι, όπως είπε χαρακτηριστικά, στην αρχή δεν γνώριζε ούτε τα βασικά για τη χρήση ηλεκτρονικού υπολογιστή, έπειτα από μεγάλη προσπάθεια και με τη βοήθεια του Παναγιώτη Αδαμόπουλου δημιουργήθηκε το «Πανόραμα Πολιχνίτου».
Η ιστοσελίδα ανανεώνεται κάθε Κυριακή με πρωτότυπα άρθρα, αφιερώματα, ιστορικά κείμενα και θέματα της επικαιρότητας, ενώ οι έκτακτες ειδήσεις τοπικού ενδιαφέροντος δημοσιεύονται άμεσα.
«Δεν θέλαμε να δημιουργήσουμε ακόμη ένα τοπικό ειδησεογραφικό site. Θέλαμε να φτιάξουμε μια ψηφιακή εγκυκλοπαίδεια του Πολιχνίτου, ώστε κάθε άρθρο να αποτελεί κομμάτι της συλλογικής μνήμης», επισήμανε.
Το φεστιβάλ που «ταρακούνησε» την περιοχή
Ιδιαίτερα θερμή ήταν η αναφορά του στο πρόσφατο πολιτιστικό φεστιβάλ του Πολιχνίτου. Όπως είπε, επρόκειτο για μια πρωτόγνωρη διοργάνωση, η οποία αξιοποίησε ολόκληρη την τοπογραφία της περιοχής και ανέδειξε χώρους που μέχρι σήμερα παρέμεναν ανενεργοί ή απαρατήρητοι.
Προβολές ταινιών, εκθέσεις φωτογραφίας, πεζοπορίες, συζητήσεις, μουσικές εκδηλώσεις, δράσεις για το ψάρεμα, την τοπική ιστορία και το δημογραφικό συνέθεσαν ένα πρόγραμμα που απλώθηκε στον Πολιχνίτο, στη Σκάλα και τη Νυφίδα.
Ο κ. Ψάνης στάθηκε ιδιαίτερα στη συμμετοχή νέων ανθρώπων που ζουν στο χωριό, σε άλλες περιοχές της Λέσβου ή ακόμη και στο εξωτερικό, αλλά εξακολουθούν να αγαπούν και να στηρίζουν τον τόπο καταγωγής τους.
«Δημιουργούνται ρωγμές δημιουργίας και αισιοδοξίας», ανέφερε, επισημαίνοντας ότι οι νέοι άνθρωποι, οι τοπικοί σύλλογοι και η κοινότητα μπορούν να αποτελέσουν τη βάση για μια διαφορετική πορεία.
«Μετά το 2010 η περιοχή υποβαθμίστηκε περισσότερο»
Περνώντας στα προβλήματα, ο Ιγνάτης Ψάνης υποστήριξε ότι μετά τη διοικητική μεταρρύθμιση του 2010 η περιοχή του Πολιχνίτου υποβαθμίστηκε ακόμη περισσότερο.
Αναγνώρισε ότι ο Δήμος Δυτικής Λέσβου έχει προχωρήσει σε παρεμβάσεις και αντιμετώπισε από την ίδρυσή του μεγάλες δυσκολίες. Ωστόσο, εκτίμησε ότι πολλά από όσα έχουν γίνει χαρακτηρίζονται από τους κατοίκους ως «μερεμέτια» και δεν δίνουν απάντηση στα βαθύτερα προβλήματα της περιοχής.
«Δεν είμαι από αυτούς που θα πουν ότι ο Δήμος ή η Περιφέρεια δεν κάνουν τίποτα. Γίνονται έργα, όμως δεν μπορούμε να πούμε ότι επιλύονται τα ουσιαστικά προβλήματα», επισήμανε.
Η «Σπιταρώνα», το γηροκομείο και ο ακατάλληλος παιδικός σταθμός
Μεταξύ των χαρακτηριστικότερων παραδειγμάτων εγκατάλειψης ανέφερε τη λεγόμενη «Σπιταρώνα» στη Σκάλα Πολιχνίτου, ένα εμβληματικό δημοτικό ακίνητο με μεγάλο περιβάλλοντα χώρο.
Υπενθύμισε ότι από το 2019 είχε ανακοινωθεί πρόθεση αποκατάστασης και αξιοποίησής του, χωρίς όμως να έχει υπάρξει μέχρι σήμερα απτό αποτέλεσμα. Όπως σημείωσε, το κτίριο θα μπορούσε να αποκτήσει αναπτυξιακή, πολιτιστική ή τουριστική χρήση, αντί να παραμένει ερειπωμένο στην καρδιά της Σκάλας.
Ανάλογη εικόνα, σύμφωνα με τον ίδιο, παρουσιάζει το παλιό γυμνάσιο που είχε μετατραπεί και εξοπλιστεί ως γηροκομείο, αλλά δεν λειτούργησε ποτέ. Σήμερα το κτίριο παραμένει αναξιοποίητο, παρότι θα μπορούσε να καλύψει σημαντικές κοινωνικές ανάγκες.
Ιδιαίτερα αιχμηρός ήταν για τις συνθήκες στον παιδικό σταθμό του Πολιχνίτου, ο οποίος, όπως περιέγραψε, στεγάζεται σε χώρο χωρίς κατάλληλη αυλή και με προβλήματα υγρασίας.
«Μιλάμε για στοιχειώδεις ανάγκες και όχι για πολυτέλεια. Δεν μπορούμε να μιλάμε με βαρύγδουπες εκφράσεις για το δημογραφικό, όταν τα παιδιά δεν έχουν έναν κατάλληλο χώρο για να προαυλιστούν», τόνισε.
Κλειστό από τον σεισμό το Λαογραφικό Μουσείο
Ξεχωριστή θέση στη συζήτηση είχε το Λαογραφικό Μουσείο Πολιχνίτου, το οποίο παραμένει κλειστό μετά τον σεισμό του 2017.
Ο κ. Ψάνης αναφέρθηκε στην πολύτιμη συλλογή που συγκροτήθηκε χάρη στην προσφορά εκπαιδευτικών και κατοίκων της περιοχής. Μέρος των εκθεμάτων έχει πλέον συσκευαστεί και μεταφερθεί, ενώ τα μεγαλύτερα και βαρύτερα αντικείμενα εξακολουθούν να βρίσκονται μέσα στο κτίριο.
Παρά τις κατά καιρούς ενημερώσεις για αυτοψίες, μελέτες και προϋπολογισμούς, δεν υπάρχει σαφές χρονοδιάγραμμα αποκατάστασης και επαναλειτουργίας. Όπως υποστήριξε, ο ίδιος έχει επανειλημμένα θέσει ερωτήματα, χωρίς να λάβει επίσημη απάντηση.
Ανάλογη εγκατάλειψη, πρόσθεσε, έχει υποστεί και η συλλογή του παλιού Μουσείου Πετρωμάτων, με σημαντικά γεωλογικά δείγματα να βρίσκονται διάσπαρτα σε αποθηκευτικούς χώρους.
Ενστάσεις για την προτομή του Κουβελίδη
Ιδιαίτερη αναφορά έκανε ο Ιγνάτης Ψάνης και στην προτομή του 19χρονου Κουβελίδη, εκφράζοντας σοβαρές ενστάσεις για τον τρόπο με τον οποίο αποδόθηκε η μορφή του νεαρού ήρωα.
Όπως υποστήριξε, η προτομή δεν αποδίδει πιστά τα χαρακτηριστικά και τη νεαρή ηλικία του Κουβελίδη, καθώς τον παρουσιάζει ως άνθρωπο πολύ μεγαλύτερης ηλικίας. Παράλληλα, σχολίασε επικριτικά ορισμένα στοιχεία του έργου, όπως το κάλυμμα της κεφαλής και την επιγραφή που το συνοδεύει, εκτιμώντας ότι δεν συνδέονται με ακρίβεια με την ιστορία και την ιδιότητά του.
Ο κ. Ψάνης σημείωσε ακόμη ότι, παρότι η τοπική κοινότητα είχε συμφωνήσει στην τοποθέτηση της προτομής, δεν υπήρξε προηγουμένως ουσιαστική ενημέρωση για την τελική μορφή του έργου.
«Αυτή την προτομή θα τη βλέπουμε εμείς», ανέφερε χαρακτηριστικά, υπογραμμίζοντας ότι σε τέτοιες παρεμβάσεις είναι απαραίτητη η συμμετοχή και η γνώμη της τοπικής κοινωνίας.
Σύμφωνα με όσα είπε, υπήρχε διαθέσιμη αυθεντική φωτογραφία του Κουβελίδη, ενώ στο παρελθόν είχε δημιουργηθεί και διαφορετικό πρόπλασμα από γνωστή γλύπτρια της Λέσβου. Εκείνη η προσπάθεια, ωστόσο, δεν ολοκληρώθηκε, καθώς δεν εξασφαλίστηκε η απαιτούμενη χρηματοδότηση και το πρόπλασμα φέρεται να χάθηκε μετά τη μεταφορά του σε χυτήριο της Αθήνας.
Ο Ιγνάτης Ψάνης ξεκαθάρισε ότι οι παρατηρήσεις του δεν αμφισβητούν την ανάγκη απόδοσης τιμής στον Κουβελίδη. Αντίθετα, όπως τόνισε, στόχος της κριτικής είναι η ιστορικά ακριβής και αισθητικά αντάξια παρουσίαση ενός νέου ανθρώπου που συνδέθηκε με την ιστορία και τη συλλογική μνήμη του Πολιχνίτου.
Θετικές εξελίξεις για την ύδρευση
Για το πρόβλημα του νερού, που το προηγούμενο καλοκαίρι είχε πάρει δραματικές διαστάσεις, ο Ιγνάτης Ψάνης εμφανίστηκε περισσότερο αισιόδοξος.
Όπως ανέφερε, οι βροχοπτώσεις βελτίωσαν την κατάσταση, ενώ πραγματοποιήθηκαν τρεις γεωτρήσεις και προχωρά η κατασκευή δύο νέων δεξαμενών. Η επικοινωνία που είχε με τη διοίκηση της ΔΕΥΑΛ ήταν, όπως είπε, θετική, εκφράζοντας την ελπίδα ότι δεν θα επαναληφθούν οι περσινές εικόνες, όταν κάτοικοι και επισκέπτες αναγκάζονταν να εγκαταλείψουν το χωριό.
Εκτός της τουριστικής προβολής ο Πολιχνίτος
Ένα από τα μεγαλύτερα παράπονα που διατύπωσε αφορά την περιορισμένη παρουσία της περιοχής στους τουριστικούς οδηγούς και στα ταξίδια εξοικείωσης δημοσιογράφων και επαγγελματιών του τουρισμού.
«Δεν υπάρχει ο Πολιχνίτος, δεν υπάρχει η Βρίσα, δεν υπάρχουν τα Βατερά και το Λισβόρι. Είναι σαν να μην υπάρχουμε», υπογράμμισε, ζητώντας από τον Δήμο και την Περιφέρεια να εντάξουν συστηματικά την περιοχή στον σχεδιασμό τουριστικής προβολής.
Παράλληλα αναφέρθηκε στην υποβάθμιση του λιμανιού της Σκάλας Πολιχνίτου. Οι προσχώσεις δεν επιτρέπουν την προσέγγιση μεγαλύτερων πλοίων, με αποτέλεσμα ακόμη και το αλάτι της περιοχής να μεταφέρεται οδικώς προς άλλα λιμάνια. Την ίδια ώρα, οι ψαράδες αντιμετωπίζουν σοβαρά προβλήματα κατά τη διάρκεια της κακοκαιρίας.
Να παραμείνει ζωντανή η ιστορική μνήμη
Ο Ιγνάτης Ψάνης έθεσε ακόμη το ζήτημα της συμπλήρωσης των ονομάτων των πεσόντων στο Ηρώο του Πολιχνίτου. Όπως ανέφερε, υπάρχει θετική απόφαση τόσο από την τοπική κοινότητα όσο και από τον Δήμο, η οποία ωστόσο δεν έχει ακόμη υλοποιηθεί.
Τόνισε, πάντως, ότι η καταγραφή των ονομάτων δεν αρκεί από μόνη της. Πρότεινε οι τοπικές κοινότητες να δίνουν στις εθνικές επετείους περισσότερο χώρο στις προσωπικές ιστορίες των ανθρώπων που θυσιάστηκαν, ώστε η μνήμη να παραμένει ζωντανή και να λειτουργεί διδακτικά για τις νεότερες γενιές.
Κλείνοντας, επισήμανε ότι το «Πανόραμα Πολιχνίτου» θα συνεχίσει να αναδεικνύει την επικαιρότητα, την ιστορία, την παράδοση, τον πολιτισμό και τις αναπτυξιακές δυνατότητες της περιοχής. Παράλληλα, σχεδιάζει τη διοργάνωση πολιτιστικών δράσεων και εκτός Λέσβου, με πρώτο σταθμό μια εκδήλωση παραδοσιακής μουσικής στην Αθήνα.
«Πιστεύουμε ότι η τεχνολογία μπορεί να διατηρήσει ζωντανή την ιστορία ενός τόπου για τις επόμενες γενιές. Ο Πολιχνίτος έχει αυτή τη δυναμική και θέλουμε να τη γνωρίσει ο κόσμος», κατέληξε.
2251028000
Επικοινωνία
Διαφήμιση
Όροι Χρήσης - Πολιτική Προσωπικών Δεδομένων
