Στα γραφεία της Κοινωνικής Συνεταιριστικής Επιχείρησης «ΕΝΗΜΕΡΩΣΗ» βρέθηκαν το μεσημέρι της Πέμπτης 16 Ιουλίου φοιτήτριες και φοιτητές του αγγλόφωνου Προγράμματος Μεταπτυχιακών Σπουδών «Μέσα Επικοινωνίας και Προσφυγικές – Μεταναστευτικές Ροές» (Media and Refugee – Migration Flows) του Τμήματος Επικοινωνίας και ΜΜΕ του Εθνικού και Καποδιστριακού Πανεπιστημίου Αθηνών.

Οι μεταπτυχιακοί φοιτητές ενημερώθηκαν για τη λειτουργία του συνεταιριστικού δημοσιογραφικού εγχειρήματος, αλλά και για το ιδιαίτερα δύσκολο περιβάλλον μέσα στο οποίο εργάστηκαν οι δημοσιογράφοι της Λέσβου κατά τα χρόνια της προσφυγικής κρίσης. Ιδιαίτερη αναφορά έγινε στην παραπληροφόρηση, στις ψευδείς ειδήσεις και στο κλίμα έντασης που διαμορφώθηκε στο νησί.

Δύο εβδομάδες μαθημάτων και εκπαιδευτικών επισκέψεων

Στο πλαίσιο του Μεταπτυχιακού Προγράμματος διοργανώνεται κάθε χρόνο θερινό σχολείο διάρκειας δύο εβδομάδων. Το φετινό πρόγραμμα ξεκίνησε την Κυριακή 5 Ιουλίου και ολοκληρώνεται την Παρασκευή 17 Ιουλίου 2026.

Κατά τη διάρκειά του, ακαδημαϊκοί, στελέχη οργανισμών που ασχολούνται με τη διαχείριση του προσφυγικού, εκπρόσωποι των Μέσων Ενημέρωσης και δημοσιογράφοι της Λέσβου πραγματοποίησαν σειρά διαλέξεων και σεμιναρίων. Παράλληλα, οι φοιτητές και οι φοιτήτριες συμμετείχαν σε εκπαιδευτικές επισκέψεις και εργαστήρια, αποκτώντας άμεση εικόνα για τις προσφυγικές και μεταναστευτικές ροές, καθώς και για τον τρόπο με τον οποίο αυτές αποτυπώθηκαν στον δημόσιο λόγο και στα ΜΜΕ.

Η πορεία του πρώτου δημοσιογραφικού Συνεταιρισμού στο Αιγαίο

Κατά την επίσκεψη στα γραφεία του «Ν», η δημοσιογράφος Ανθή Παζιάνου παρουσίασε την Κοινωνική Συνεταιριστική Επιχείρηση «ΕΝΗΜΕΡΩΣΗ», η οποία λειτουργεί την ηλεκτρονική εφημερίδα stonisi.gr, τον ενημερωτικό ραδιοφωνικό σταθμό «ΣΤΟ ΝΗΣΙ 99 fm» και το free press περιοδικό «ΠΛΑΤΕΙΑ».

Η Ανθή Παζιάνου αναφέρθηκε στην πορεία του πρώτου δημοσιογραφικού Συνεταιρισμού στο Αιγαίο και ανέλυσε τον τρόπο με τον οποίο το συνεργατικό μοντέλο λειτουργίας μπορεί να υπηρετήσει την ανεξάρτητη δημοσιογραφία και την ουσιαστική ενημέρωση της τοπικής κοινωνίας.

Ιδιαίτερη αναφορά έκανε στα ερευνητικά ρεπορτάζ που έχουν πραγματοποιήσει οι δημοσιογράφοι του «Ν», αλλά και στις επιθέσεις, τις απειλές και τις στοχοποιήσεις που έχουν δεχθεί συντάκτες του Μέσου από ακραία και αντιδημοκρατικά στοιχεία εξαιτίας της δημοσιογραφικής τους δουλειάς.

Fake news και παραπληροφόρηση γύρω από το προσφυγικό

Στη συνέχεια, ο δημοσιογράφος Θράσος Αβραάμ πραγματοποίησε διάλεξη για τα fake news και τις παραποιημένες ειδήσεις γύρω από το προσφυγικό στη Λέσβο, κατά την περίοδο 2015–2019.

Αναφέρθηκε στο κλίμα που διαμορφώθηκε στην τοπική κοινωνία από την έναρξη της προσφυγικής κρίσης το 2015 και στον τρόπο με τον οποίο αυτό μεταβλήθηκε τα επόμενα χρόνια. Ανέλυσε ακόμη το έδαφος πάνω στο οποίο καλλιεργήθηκαν και διαδόθηκαν ψευδείς ή παραποιημένες πληροφορίες για τους πρόσφυγες, καθώς και τα πολιτικά, κοινωνικά και επικοινωνιακά κίνητρα όσων επέλεγαν συνειδητά να τις αναπαράγουν.

Παράλληλα, παρουσίασε χαρακτηριστικά παραδείγματα παραπληροφόρησης, τα οποία συνέβαλαν στην ενίσχυση του φόβου, της καχυποψίας και της ξενοφοβίας, δημιουργώντας συνθήκες έντασης τόσο απέναντι στους πρόσφυγες όσο και απέναντι σε δημοσιογράφους, αλληλέγγυους και εργαζόμενους οργανώσεων.

Από την Πλατεία Σαπφούς στις επιθέσεις του 2020

Κατά τη διάρκεια της διάλεξης προβλήθηκε οπτικοακουστικό υλικό από ορισμένες από τις πιο σκοτεινές στιγμές εκείνης της περιόδου στη Λέσβο.

Μεταξύ άλλων, παρουσιάστηκαν βίντεο από τις επιθέσεις εναντίον προσφύγων το βράδυ της 22ας Απριλίου 2018 στην Πλατεία Σαπφούς, καθώς και από τον προπηλακισμό που δέχθηκε λίγες ημέρες αργότερα ο Θράσος Αβραάμ από ακραία στοιχεία.

Προβλήθηκε επίσης υλικό από την επίθεση εναντίον δύο εθελοντών της οργάνωσης One Happy Family τον Μάρτιο του 2020, σε μια περίοδο κατά την οποία η ένταση στο νησί είχε κορυφωθεί.

Η συζήτηση που ακολούθησε επικεντρώθηκε στην ευθύνη των Μέσων Ενημέρωσης, στην ανάγκη διασταύρωσης των πληροφοριών και στον κρίσιμο ρόλο της δημοσιογραφίας απέναντι στη διασπορά ψευδών ειδήσεων, ιδιαίτερα σε περιόδους κοινωνικής κρίσης και έντονης πολιτικής αντιπαράθεσης.