Γράφει ο ΕΥΑΓΓΕΛΟΣ ΜΠΟΥΡΑΖΑΝΑΣ

Δράσεις για τα σχολεία διοργανώνει, όπως και τις προηγούμενες χρονιές, η Δημόσια Κεντρική Βιβλιοθήκη της Μυτιλήνης. Σε αυτές τις δράσεις η βιβλιοθήκη συνδυάζει τεχνολογία, παιχνίδι και γενικές γνώσεις, όπως την τοπική ιστορία της Λέσβου, ώστε να τραβήξουν το ενδιαφέρον των παιδιών και η βιβλιοθήκη να αποτελεί για αυτά  ευχάριστος χώρος, όπως επισημαίνει η διευθύντρια της βιβλιοθήκης, Μαρία Γρηγορά.

Ο «Τροχός της Βιβλιοθήκης»

Μια δράση για το νηπιαγωγείο και τις πρώτες τάξεις του δημοτικού είναι ο «Τροχός της Βιβλιοθήκης», ο οποίος είναι εμπνευσμένος από τον γνωστό «Τροχό της Τύχης». Αυτός ο τροχός είναι σχεδιασμένος στο τάμπλετ και περιέχει ερωτήσεις είτε για το τι είναι η βιβλιοθήκη και τι μπορείς να κάνεις μέσα σε αυτήν, ή για την ιστορία και τον πολιτισμό της Λέσβου και είτε σχετικά με την ύλη των μαθημάτων των παιδιών, ανάλογα με την τάξη στην οποία βρίσκονται. «Τους βάζουμε και κάπως περίεργες ερωτήσεις, όπως: αν υπάρχει κάποιο πουλί που καθαρίζει τα δόντια του κροκόδειλου, πόσες καρδιές έχει ένα χταπόδι, αν το χταπόδι χωράει να περνάει από μια τρύπα όσο ένα δίευρω, αν, ας πούμε, η μύτη και τα αυτιά του ανθρώπου μεγαλώνουν με τα χρόνια.», περιγράφει μαζί με την διευθύντρια, η βιβλιοθηκονόμος, Φανή Μαρωνίτου. «Διάφορες τέτοιες ιδιαίτερες ερωτήσεις που τους κεντρίζουν το ενδιαφέρον και τους βάζουνε να σκεφτούν.».

Σε αυτό το παιχνίδι χωρίζονται τα παιδιά σε δύο ομάδες. Υπάρχουν κανόνες, όπως είναι να μην πετάγονται πριν απαντήσουν. Με αυτό τον τρόπο η βιβλιοθήκη έχει ως σκοπό να μάθουν γενικά να συνεργάζονται. Κατά την διάρκεια του παιχνιδιού, η κάθε ομάδα κάνει σύσκεψη, ώστε σε κάθε γύρω του «Τροχού της Βιβλιοθήκης» το μέλος που επιλέγεται από την ομάδα του να απαντήσει σωστά στην ερώτηση του γύρου. Η κάθε επιτυχημένα απαντημένη ερώτηση επιβραβεύεται με πόντους, ώστε στο τέλος να κερδίσει μια ομάδα. «Τρελαίνονται, δε θέλουν, δηλαδή, να σταματήσει το παιχνίδι.», υπογραμμίζει η κ. Μαρωνίτου. «Τους έχουμε βάλει και έξτρα «challenges», όπως για παράδειγμα, να τραγουδήσεις σαν ρομπότ, πώς κάνει το γουρούνι… Και με αυτόν τον τρόπο παίρνουν παραπάνω πόντους. Έτσι, τα παιδιά, καταλαβαίνετε, πόσο ενθουσιάζονται, γιατί είναι παιχνίδι και περνάνε πολύ όμορφα. Θέλουν να ξαναέρθουν στην βιβλιοθήκη. Συνήθως, πηγαίνουν στους γονείς τους και λένε «θέλω να πάω να βγάλω κάρτα».», αναφέρουν η κ. Γρηγορά και η κ. Μαρωνίτου.

Το «Φιδάκι… αλλιώς»

Άλλη μία δραστηριότητα ανάμεσα σε αυτές της βιβλιοθήκης είναι το κλασσικό «Φιδάκι», αλλά… αλλιώς. «Το έχουμε πλαστικοποιήσει και το έχουμε βάλει σε ένα ταμπλό. Εκεί τα παιδιά χωρίζονται σε ομάδες πάλι. Ρίχνουν τα ζάρια, προχωράνε και κάθε φορά πετυχαίνουν μια ερώτηση που θα την απαντήσουν στον υπολογιστή. Έχουμε φτιάξει κουίζ στον υπολογιστή με ερωτήσεις πολλαπλών επιλογών με φωτογραφίες. Και τα παιδιά μπορούν ένα – ένα να απαντούν τις ερωτήσεις.», περιγράφει την διαδικασία του παιχνιδιού «Φιδάκι… αλλιώς» η κ. Μαρωνίτου. Οι ερωτήσεις, οι οποίες κινούνται με βάση την ύλη των μαθημάτων των παιδιών και μπορούν να εμφανίζονται και από σάρωση «QRCode» με το τάμπλετ, έχουν ως περιεχόμενο πρόσωπα της ιστορίας, όπως την Μπουμπουλίνα, τον Μέγα Αλέξανδρο, αλλά και πολιτισμό και αινίγματα, όπως το οριγκάμι «Fortune Teller».

Μια πιλοτική δράση, με σκοπό να έρθουν τα παιδιά πιο κοντά με τον τόπο και την τοπική ιστορία της Λέσβου

Σε συνεργασία με τη δασκάλα, την κ. Λυμπέρη, και το 6^ο Δημοτικό Σχολείο Μυτιλήνης, η Δημόσια Κεντρική Βιβλιοθήκη της Μυτιλήνης είχε διοργανώσει φέτος για παιδιά 6^ης δημοτικού, για δεύτερη συνεχόμενη χρονιά, μια πιλοτική δράση με σκοπό να έρθουν τα παιδιά πιο κοντά με τον τόπο και την τοπική ιστορία της Λέσβου «στην περίοδο που κυμαίνεται ανάμεσα στα τέλη του 19^ουκαι τις αρχές του 20^ου αιώνα. Σε μια εποχή, όπου η Λέσβος ανθούσε οικονομικά, κοινωνικά, πολιτισμικά, πνευματικά και είχε σε μεγάλο βαθμό ανεπτυγμένο εμπόριο.», ανέφερε η κ. Μαρωνίτου.

Η κ. Γρηγορά και η κ. Μαρωνίτου έδειξαν στα παιδιά πώς να ψάχνουν και να επεξεργάζονται πληροφορίες και δεδομένα της εποχής, όπως παλιές εφημερίδες ή ακτοπλοϊκά δρομολόγια. Παράλληλα, κρατούσαν σημειώσεις και άρχισαν να ψάχνουν περισσότερες πληροφορίες με την βοήθεια της δασκάλας τους, ώστε μετά να φτιάξουν δικά τους βιντεάκια και διαλόγους όπου υποδύονταν, για παράδειγμα, μαγαζάτορες, ταξιδιώτες, αρχιτέκτονες της εποχής. «Είχαμε συζητήσει με την εκπαιδευτικό το γεγονός του ότι τα παιδιά ξεπερνούσαν κάποιες αναστολές, που είχαν, για το πώς να βγούνε, να μιλήσουνε, να πούνε ή να συνεργαστούν μεταξύ τους.», τόνισε η κ. Γρηγορά. «Επίσης, μια παρένθεση, αυτά τα παιδιά, κακά τα ψέματα, δεν υπήρχε περίπτωση ποτέ, μα ποτέ να δείξουν ενδιαφέρον για τις παλαιές εφημερίδες και αυτά που γράφουν. Είναι παιδιά, είναι 6η δημοτικού. Κεντρίσαμε την περιέργειά τους, και όχι απλά ασχολήθηκαν, ήταν ενθουσιασμένα με όλο αυτό. Για αυτό, και πήγε ένα βήμα παραπέρα με την συνεργασία με το πανεπιστήμιο», πρόσθεσε η κ. Μαρωνίτου.

Συνεργασία με το Τμήμα Γεωγραφίας του Πανεπιστημίου Αιγαίου

Η δραστηριότητα αυτή χάραξε καλή πορεία. Όμως, η κ. Γρηγορά και η κ. Μαρωνίτου ήθελαν να δείχνουν στα παιδιά πού κατέληγαν τα ταξίδια με αφετηρία τη Λέσβο και παρατήρησαν ότι έθεταν ερωτήσεις σχετικά με τις γεωγραφικές περιοχές που αποτελούσαν περιεχόμενο του παιχνιδιού. Έτσι, θέλησαν να συνεργαστούν με το εργαστήριο Χαρτογράφησης και Γεωπληροφορικής του Τμήματος Γεωγραφίας του Πανεπιστημίου Αιγαίου. Με αυτήν την συνεργασία χαρτογράφησαν τις περιοχές για τις οποίες αναφέρονται οι ερωτήσεις του «Φιδάκι… αλλιώς». Με αυτόν τον τρόπο ξεκίνησαν δείχνουν στα παιδιά πώς φτιάχνονται οι χάρτες και έφτιαξαν ένα «story map». «Το «Story Map» είναι μια εφαρμογή από την «ARGIS». Είναι εμπορικό προϊόν, οπότε δεν το δίνουν δωρεάν, αλλά υπάρχει ειδική προσφορά για σχολεία. Επικοινωνήσαμε με την εταιρεία και μας παραχώρησαν δωρεάν δικαιώματα. Το «Story Map» είναι ένα εργαλείο δημιουργίας χαρτών. Συνοδεύεται και από πολλές άλλες εφαρμογές, όπως ερωτηματολόγια, τις οποίες δεν τις έχουμε ψάξει. Οπότε, θα τις εξερευνήσουμε και ευελπιστούμε με τη νέα σχολική χρονιά να τρέξουμε αυτήν την εφαρμογή και με άλλα σχολεία.

Όλες οι δραστηριότητες είχαν μεγάλο ενδιαφέρον και, όταν ήρθαν στην τάξη οι φοιτητές, τους έδειξαν πώς φτιάχνουμε χάρτες με το «story map». Ξεκίνησαν με την δημιουργία χαρτών κοντινών διαδρομών, όπως την διαδρομή για το σπίτι τους ή την διαδρομή προς το κάστρο.», περιέγραψε η κ. Γρηγορά για τον τρόπο εξέλιξης της δράσης με τις συνεργασίες που πραγματοποίησε η βιβλιοθήκη.

Μια πιλοτική δράση με άρωμα Χριστουγέννων

Φέτος πραγματοποιήθηκε από την βιβλιοθήκη, για δεύτερη συνεχόμενη χρονιά, πιλοτικά μια δραστηριότητα με άρωμα Χριστουγέννων. Μετά την ανακοίνωσή της στο Facebook, μέχρι που να κλείσουν τα σχολεία και η βιβλιοθήκη για τα Χριστούγεννα, «είχαμε σχεδόν κάθε μέρα και από ένα σχολείο!», υπογράμμισε η κ. Γρηγορά. Σύμφωνα με αυτήν την δράση, η κ. Γρηγορά μαζί με την κ. Μαρωνίτου έδειχναν στα παιδιά εφημερίδες του 1912, 1913 και του 1930. Έτσι, με δική τους καθοδήγηση, έπρεπε να ψάξουν στις παλαιές εφημερίδες και να βρουν αποσπάσματά τους, τα οποία δίνανε δεδομένα, για παράδειγμα, σχετικά με την κίνηση της αγοράς, τα μαγαζιά και τις διαφημίσεις κατά την διάρκεια της Χριστουγεννιάτικης περιόδου. Με αυτόν τον τρόπο τα παιδιά έβλεπαν πώς ήταν οι γιορτές τότε σε σύγκριση με σήμερα. «Ήταν πολύ ενδιαφέρον, γιατί διέκριναν πολλές διαφορές, ενθουσιάστηκαν», τόνισε η κ. Μαρωνίτου. Αφού τα παιδιά συλλέξανε και μελέτησαν αυτά τα δεδομένα, αφού τους διαβάσανε κάποια αποσπάσματα και, έτσι, τους έδωσαν περισσότερες πληροφορίες της εποχής, τα χώρισαν πάλι σε ομάδες. Συνδυάζοντας όλες αυτές τις πληροφορίες, υποδύονταν ρόλους, όπως τον ρόλο του καταστηματάρχη, της υπηρέτριας, της κυρίας που βγήκε για ψώνια ή του κυρίου που ήταν πλούσιος, και φτιάξανε θεατρικά σκετσάκια σαν να ήτανε οι ίδιοι εκείνη την εποχή. Έπειτα, τα κατέγραψαν σε podcast και με αυτόν τον τρόπο έμαθαν τις διαφορές των γιορτινών ημερών εκείνης της εποχής με της σύγχρονης. Μετά, έπαιξαν τα σκετσάκια με κοινό τους υπόλοιπους μικρούς ηθοποιούς.

«Πρέπει να προσελκύσεις το ενδιαφέρον του παιδιού»

Η Δημόσια Κεντρική Βιβλιοθήκη της Μυτιλήνης άλλαξε εντελώς την οπτική των παιδιών για την βιβλιοθήκη. Η Μαρία Γρηγορά και η Φανή Μαρωνίτου έθεσαν ως προτεραιότητα το να περάσουν καλά και, έτσι, προσαρμόσανε την βιβλιοθήκη στον χαρακτήρα τους θέτοντας ως τον πιο σημαντικό κανόνα για την μάθηση και για όλα: «Πρώτα το παιχνίδι!». «Το να φέρεις ένα παιδί στην βιβλιοθήκη και να του διαβάσεις ένα βιβλίο είναι κάτι που το κάνει όλος ο κόσμος, είναι κάτι στείρο και βαρετό! Πρέπει να προσελκύσεις το ενδιαφέρον του παιδιού, να το φέρεις στην βιβλιοθήκη για κάποια ώρα, να περάσει καλά και την επόμενη φορά να έρθει, επειδή το επιθυμεί και όχι αναγκαστικά! Έχουμε παρατηρήσει πως υπάρχουν κάποια παιδιά που έρχονται με το σχολείο και μετά με τους γονείς τους και λένε «Ήρθαμε με το σχολείο, περάσαμε καλά.». Σε όλα αυτά συνέβαλαν οι δραστήριοι δάσκαλοι και δασκάλες και, για αυτόν τον λόγο «Τα παιδιά αυτά είναι τυχερά!», όπως ανέφερε η κ. Γρηγορά.