Με αφορμή την κυκλοφορία του νέου της βιβλίου με τίτλο «Μυτιλήνης Συνοικισμός – Μεγαλώνοντας στην άκρη της πόλης», η Βάσω Καραπιπέρη-Αλατζά παραχώρησε συνέντευξη στον δημοσιογράφο Θράσο Αβραάμ, παρουσιάζοντας το πολυετές ταξίδι που την οδήγησε στη συγγραφή ενός έργου αφιερωμένου στην ιστορία, την καθημερινότητα και τις αξίες του προσφυγικού Συνοικισμού της Μυτιλήνης.

Η ίδια, ωστόσο, από την πρώτη στιγμή θέλησε να ξεκαθαρίσει ότι δεν βλέπει τον εαυτό της πρωτίστως ως συγγραφέα. Όπως ανέφερε χαρακτηριστικά, παραμένει πάνω απ’ όλα δασκάλα και κάθε συγγραφική της προσπάθεια πηγάζει από τη βαθιά της ανάγκη να διδάσκει και να μεταδίδει γνώση στις νεότερες γενιές.

Η τοπική ιστορία ως αφετηρία

Αναφερόμενη στις ρίζες της συγγραφικής της διαδρομής, εξήγησε ότι η ενασχόλησή της με την τοπική ιστορία ξεκίνησε ήδη από τη δεκαετία του 1990, όταν υπηρετούσε ως δασκάλα. Τότε συνειδητοποίησε ότι οι μαθητές της μάθαιναν για τους προϊστορικούς οικισμούς της Ελλάδας χωρίς ουσιαστική αναφορά στη Θερμή, έναν από τους σημαντικότερους προϊστορικούς οικισμούς του Αιγαίου, που βρισκόταν κυριολεκτικά δίπλα τους.

Η διαπίστωση αυτή αποτέλεσε την αφετηρία για μια μακρά πορεία έρευνας και εκπαιδευτικών δράσεων γύρω από την τοπική ιστορία, με στόχο τη σύνδεση των παιδιών με τον τόπο τους και τη δική τους πολιτισμική κληρονομιά.

Ο Συνοικισμός ως τόπος και όχι απλώς ως γειτονιά

Στη συνέντευξή της, η Βάσω Καραπιπέρη Αλατζά υπογράμμισε ότι ο Συνοικισμός δεν αποτελεί απλώς μια περιοχή της Μυτιλήνης όπου εγκαταστάθηκαν πρόσφυγες. Πρόκειται για έναν τόπο που απέκτησε ιδιαίτερη ταυτότητα μέσα από τις ζωές, τους αγώνες και τα όνειρα των ανθρώπων που κατοίκησαν εκεί.

Όπως εξήγησε, οι κάτοικοι ανέπτυξαν ισχυρούς δεσμούς αλληλεγγύης και αλληλοβοήθειας. Η έννοια της κοινότητας κυριαρχούσε στην καθημερινότητα, σε βαθμό που πολλές φορές τα όρια της ιδιωτικής ζωής σχεδόν εξαφανίζονταν. Οι πόρτες ήταν ανοιχτές, οι αυλές κοινές και οι δυσκολίες αντιμετωπίζονταν συλλογικά.

«Ο Συνοικισμός μετατράπηκε από έναν απλό χώρο κατοικίας σε έναν τόπο με ξεχωριστή κοινωνική και πολιτισμική ταυτότητα», ανέφερε χαρακτηριστικά.

Μνήμες που έγιναν συλλογική αφήγηση

Απαντώντας στο ερώτημα κατά πόσο το βιβλίο είναι αυτοβιογραφικό, η συγγραφέας τόνισε ότι πρόκειται για μια προσωπική αφήγηση που βασίζεται στις δικές της εμπειρίες και αναμνήσεις.

Ωστόσο, όπως επισήμανε, οι αναμνήσεις αυτές αποδείχθηκαν κοινές για ολόκληρη τη γενιά της. Παλιοί γείτονες και φίλοι που διάβασαν το βιβλίο επικοινώνησαν μαζί της αναγνωρίζοντας μέσα στις σελίδες του τις δικές τους εικόνες και βιώματα.«Δεν είναι μόνο δικές μου οι μνήμες. Είναι συλλογικές μνήμες μιας κοινότητας που έζησε, μεγάλωσε και διαμορφώθηκε μαζί», σημείωσε.

Τα ρούχα απλωμένα στον δρόμο και το εξώφυλλο με τη δική του ιστορία

Ιδιαίτερη αναφορά έκανε στο εξώφυλλο του βιβλίου, το οποίο απεικονίζει μια χαρακτηριστική εικόνα του Συνοικισμού, τα ρούχα απλωμένα στον δρόμο.

Η συγγραφέας εξήγησε ότι αναζήτησε επίμονα φωτογραφικό υλικό που να αποτυπώνει αυτή την καθημερινή εικόνα, χωρίς όμως να βρει σχεδόν τίποτα στα αρχεία της εποχής. Έτσι ζήτησε από τον αδελφό της να τη ζωγραφίσει, μετατρέποντας μια προσωπική και συλλογική ανάμνηση σε σύμβολο του βιβλίου.

Για την ίδια, τα απλωμένα ρούχα δεν αποτελούν απλώς μια εικόνα της φτώχειας εκείνων των χρόνων, αλλά μια έκφραση συνεργασίας, αλληλεγγύης και κοινής ζωής.

Ένα μήνυμα προς τις νεότερες γενιές

Η Βάσω Καραπιπέρη Αλατζά τόνισε ότι βασικός στόχος του βιβλίου είναι να φτάσει στους νέους ανθρώπους. Θέλει να τους μεταφέρει την πεποίθηση ότι η ευτυχία και η πληρότητα δεν ταυτίζονται με την οικονομική ευημερία ή την υλική αφθονία.

Όπως υπογράμμισε, οι κάτοικοι του Συνοικισμού μεγάλωσαν μέσα στη φτώχεια και τις στερήσεις, αλλά διατήρησαν ζωντανές τις αξίες της αλληλεγγύης, του ανθρωπισμού, της μόρφωσης και της συλλογικότητας.

«Η αξία της ζωής βρίσκεται στον άνθρωπο, στην ψυχή, στα ιδανικά και στις σχέσεις που χτίζουμε με τους άλλους», ανέφερε, στέλνοντας ένα σαφές μήνυμα στις νεότερες γενιές να αναζητήσουν το ουσιαστικό περιεχόμενο της ζωής πέρα από τα υλικά αγαθά.

Η παρουσίαση του βιβλίου

Η παρουσίαση του βιβλίου θα πραγματοποιηθεί τη Δευτέρα 8 Ιουνίου στις 19:00, στην αίθουσα Σαπλιτζά στο Κάτω Κάστρο Μυτιλήνης.

Για το βιβλίο θα μιλήσουν η καθηγήτρια Ψυχολογίας του Πανεπιστημίου Αιγαίου Αναστασία Ζήση, η αρχαιολόγος και διδάκτωρ Οπτικής Ανθρωπολογίας Ειρήνη Χρυσοχέρη και η αρχιτέκτονας εσωτερικών χώρων Εύα Βουγιούκα Φράγκου, ενώ τον συντονισμό της εκδήλωσης θα έχει ο προϊστάμενος της Εφορείας Αρχαιοτήτων Λέσβου Παύλος Τριανταφυλλίδης.

Η ίδια δεν έκρυψε τη συγκίνησή της για το γεγονός ότι ανάμεσα στους παρουσιαστές βρίσκεται και πρώην μαθήτριά της, επιβεβαιώνοντας για ακόμη μία φορά ότι, παρά τα βιβλία και τις διακρίσεις, εξακολουθεί να θεωρεί τον εαυτό της πρωτίστως δασκάλα.