Άνθρωποι που στάθηκαν απέναντί του ως παιδιά στις πρώτες χορωδιακές πρόβες, μουσικοί που έκαναν κοντά του τα αρχικά τους βήματα, συνεργάτες και φίλοι συναντήθηκαν την Κυριακή 6 Σεπτεμβρίου 2026, στις 19.30, στην Αίθουσα Εκδηλώσεων της Γενικής Γραμματείας Νησιωτικής Πολιτικής, στη Μυτιλήνη, για να τιμήσουν τον Νίκο Τσιριγώτη. Η εκδήλωση «Φωνή & Ελευθερία», που συνδιοργάνωσαν οι χορωδίες Cantalaloun και Animato στο πλαίσιο του επετειακού φεστιβάλ «10 Χρόνια – 10 Ημέρες: CANTALALOUΜΕ & ΓΙΟΡΤΑΖΟΥΜΕ!», ήταν αφιερωμένη στην πολυετή προσφορά του μαέστρου στη χορωδιακή μουσική της Λέσβου. Μέσα από μια ανοιχτή συζήτηση, το αφιέρωμα εξελίχθηκε σε μια ζωντανή καταγραφή της μουσικής ιστορίας της Μυτιλήνης, μέσα από τις προσωπικές διαδρομές όσων υπήρξαν μαθητές του.

Με φωτογραφίες, βίντεο, αυθόρμητες αφηγήσεις και διαδικτυακές παρεμβάσεις ανθρώπων που βρίσκονται μακριά από το νησί, η εκδήλωση ανέδειξε το εύρος της προσφοράς του. Μιας προσφοράς που, όπως επανέλαβαν οι συμμετέχοντες, αγγίζει τόσο τη μουσική τους εξέλιξη όσο και τον τρόπο με τον οποίο έμαθαν να συνεργάζονται, να επιμένουν και να αντιμετωπίζουν τους άλλους.

Ο ίδιος, παρότι έχει διευθύνει πολυάριθμες συναυλίες εντός και εκτός Λέσβου, παραδέχθηκε ότι αυτή η συνάντηση του προκαλούσε ασυνήθιστα μεγάλο τρακ. Οι μαθητές του τον είχαν συμβουλεύσει να ετοιμάσει ένα κείμενο. Εκείνος προτίμησε να μιλήσει αυθόρμητα, ξετυλίγοντας την ιστορία από την αρχή.

Από την ορχήστρα στην πρώτη παιδική χορωδία

Ο Νίκος Τσιριγώτης τοποθέτησε την αφετηρία της αφήγησής του περίπου στο 1983, όταν βρισκόταν στη θέση του μαέστρου της ορχήστρας. Λίγα χρόνια αργότερα, η επιθυμία του να δημιουργήσει μια παιδική χορωδία τον οδήγησε στη δημοτική αρχή, προκειμένου να παρουσιάσει την ιδέα του.

Η απάντηση, όπως τη θυμήθηκε, ήταν θετική, συνοδευόταν όμως από τη διευκρίνιση ότι δεν θα υπήρχε επιπλέον αμοιβή. Η προσπάθεια ξεκίνησε και τα πρώτα παιδιά άρχισαν να γνωρίζουν τον κόσμο του χορωδιακού τραγουδιού.

Όταν μεγάλωσαν και οι φωνές τους άλλαξαν, προέκυψε η ανάγκη ενός νέου σχήματος. Ο μαέστρος δεν ήθελε να χαθεί η δουλειά που είχε προηγηθεί, ούτε να διακοπεί η σχέση των παιδιών με τη μουσική. Έτσι δημιουργήθηκε η νεανική χορωδία, για ηλικίες από 14 έως 18 ετών.

Αργότερα, καθώς νέοι που είχαν φύγει για σπουδές άρχισαν να επιστρέφουν στο νησί, ακολούθησε η δημιουργία της χορωδίας «Ψάπφα». Η διαδρομή αυτή αποτύπωνε τη σταθερή επιδίωξή του να υπάρχει χώρος για τη μουσική σε κάθε επόμενο στάδιο της ζωής των μαθητών του.

Οι μεγάλοι στόχοι και η σκληρή δουλειά

Στην αφήγησή του, ο Νίκος Τσιριγώτης επέστρεφε διαρκώς στη σημασία των στόχων. Απευθυνόμενος στους νεότερους μαέστρους, υπογράμμισε ότι μια χορωδία χρειάζεται προκλήσεις, ταξίδια και συμμετοχές που ενθαρρύνουν τα μέλη της να εξελιχθούν.

Χαρακτηριστική ήταν η ανάμνησή του από την προετοιμασία για τον «Άρχοντα των Δαχτυλιδιών». Όπως εξήγησε, τα μέλη της χορωδίας μελέτησαν την οκτάφωνη παρτιτούρα, ενώ προβλεπόταν να προετοιμάσουν τετράφωνη εκδοχή. Όταν ο Αντώνης Κοντογεωργίου ήρθε να ακούσει το σύνολο, διαπίστωσε με έκπληξη ότι οι χορωδοί είχαν μάθει το απαιτητικό μουσικό υλικό απ’ έξω.

Για τον ίδιο, η ανάμνηση αυτή συνδεόταν με την πίστη στις δυνατότητες της ομάδας και με τη συστηματική προετοιμασία. «Αν δεν πιστεύαμε όμως και αν δεν δουλεύαμε σκληρά, δεν θα τα είχαμε καταφέρει», σημείωσε.

Στις μαρτυρίες επανήλθαν επίσης οι παραστάσεις με θέμα τον Μέγα Αλέξανδρο, η συνεργασία με τον Κοντογεωργίου και το αφιέρωμα στον Σταύρο Κουγιουμτζή. Εμπειρίες που οι συμμετέχοντες εξακολουθούν να θεωρούν καθοριστικές, ακόμη και έπειτα από δεκαετίες επαγγελματικής πορείας.

Ο δάσκαλος πίσω από τις διαδρομές των μαθητών του

Ιδιαίτερο βάρος δόθηκε στη συμβολή του στη μουσική εκπαίδευση της πόλης, σε χρόνια κατά τα οποία οι διαθέσιμες ευκαιρίες ήταν, σύμφωνα με τις μαρτυρίες, πολύ πιο περιορισμένες.

Ο Αντώνης Βερβέρης αναφέρθηκε στη Μυτιλήνη των δεκαετιών του 1980 και του 1990, αναδεικνύοντας τη σημασία των χορωδιών και της διδασκαλίας θεωρητικών μαθημάτων από τον Νίκο Τσιριγώτη. Πολλοί νέοι προετοιμάστηκαν κοντά του για πανεπιστημιακές σπουδές, ενώ η συμμετοχή σε απαιτητικές παραγωγές τούς έφερε σε επαφή με το κλασικό τραγούδι και τη φωνητική μουσική.

Μαθητές του ακολούθησαν τη διεύθυνση χορωδιών, το τραγούδι και τη μουσική εκπαίδευση. Άλλοι επέλεξαν διαφορετικούς επαγγελματικούς δρόμους, διατηρώντας όμως τη μουσική ως σταθερό μέρος της ζωής τους.

Μέσα από αυτές τις διαδρομές αναδείχθηκε και η συνέχεια του έργου του. Παλιοί μαθητές διδάσκουν πλέον τα δικά τους παιδιά και τους δικούς τους χορωδούς, μεταφέροντας γνώσεις και εμπειρίες που απέκτησαν δίπλα του.

Μια μουσική οικογένεια στις πρόβες του Σαββάτου

Οι πιο προσωπικές αναμνήσεις αφορούσαν την καθημερινότητα της πρόβας. Την προσμονή του Σαββάτου, τη χαρά της συνάντησης, τις φιλίες που άντεξαν στον χρόνο και το χιούμορ που συνυπήρχε με τη σοβαρή δουλειά.

Παλιά χορωδός περιέγραψε ότι δεν ένιωθε την ανάγκη να αποφύγει την πρωινή πρόβα για να κοιμηθεί περισσότερο. Ετοιμαζόταν με χαρά για να βρεθεί στον χώρο όπου, παρά τις πρακτικές δυσκολίες, η ομάδα λειτουργούσε σαν μουσική οικογένεια.

Άλλοι στάθηκαν στην ηρεμία και στην υπομονή του μαέστρου. Όπως ανέφεραν, δίπλα του έμαθαν να συγκεντρώνονται, να ακούν, να πειθαρχούν και να σέβονται τη συλλογική προσπάθεια. Η συναδελφικότητα και η αλληλεγγύη αποτελούσαν μέρος της εμπειρίας τους, μαζί με τη μουσική γνώση.

Συνεργάτης και γονέας παιδιών που συμμετείχαν στις χορωδίες υπογράμμισε ακόμη τη διαμόρφωση αισθητικού κριτηρίου. Ανεξάρτητα από το αν έγιναν επαγγελματίες μουσικοί, οι μαθητές απέκτησαν εφόδια για να ακούν και να αξιολογούν τη μουσική με μεγαλύτερη ευαισθησία.

Η συγκίνηση της αναγνώρισης

Συγκινητική ήταν και η παρέμβαση της συζύγου του, η οποία επέστρεψε στην απόφαση της οικογένειας να εγκατασταθεί στη Μυτιλήνη. Μιλώντας για τα παιδιά που μεγάλωσαν κοντά του, περιέγραψε με μια φράση τον δεσμό που δημιουργήθηκε μέσα στα χρόνια, λέγοντας ότι μπορεί να έχει δύο παιδιά, αλλά έχει και «χίλια δύο ακόμη».

Στη συνάντηση εκφράστηκε η επιθυμία να ακολουθήσει ένα μουσικό αφιέρωμα, καθώς και να ξαναβρεθούν παλιοί χορωδοί με τον Νίκο Τσιριγώτη στη διεύθυνση. Μια επιθυμία που συνόδευσε το ευχαριστώ προς τον δάσκαλο και την ανάγκη να συνεχιστεί η κοινή τους διαδρομή.

Ο ίδιος στάθηκε ιδιαίτερα στους μαθητές που συνδέθηκαν από άλλες πόλεις και από το εξωτερικό, περίμεναν για να πάρουν τον λόγο και μοιράστηκαν αναμνήσεις από την παιδική τους ηλικία. Χαρακτήρισε όσα έζησε στην εκδήλωση από τα πιο όμορφα και συγκινητικά που του έχουν συμβεί.

Η φράση που ακούστηκε από την πλευρά των μαθητών του έδωσε το περιεχόμενο αυτής της συνάντησης και της σχέσης που παραμένει ζωντανή μέχρι σήμερα.

«Είμαστε πραγματικά το έργο σας και θέλουμε να είμαστε και η συνέχειά σας».