Η Λέσβος βρίσκεται ξανά στο επίκεντρο του ενεργειακού σχεδιασμού της χώρας, καθώς η γεωθερμία επιστρέφει δυναμικά στο προσκήνιο και το νησί καταγράφεται ως μία από τις περιοχές με ιδιαίτερο επενδυτικό ενδιαφέρον.

Κομβικό ρόλο στις εξελίξεις φαίνεται να διαδραματίζει η πιλοτική μονάδα γεωθερμικής ηλεκτροπαραγωγής της ΔΕΗ Ανανεώσιμες στη Λέσβο, ισχύος 250 kW, η οποία αντιμετωπίζεται από την αγορά ως ένα κρίσιμο «τεστ» για την επανεκκίνηση του κλάδου στην Ελλάδα. Σύμφωνα με πληροφορίες, μέσα στο επόμενο διάστημα αναμένεται η επιλογή αναδόχου για το έργο, ώστε η μονάδα να ολοκληρωθεί προς τα τέλη του 2026 ή στις αρχές του 2027.

Εφόσον το εγχείρημα προχωρήσει με επιτυχία, θα μπορούσε να ανοίξει τον δρόμο για την ανάπτυξη μεγαλύτερων εμπορικών έργων στο νησί, όπως η σχεδιαζόμενη μονάδα ισχύος 5 MW. Παράλληλα, η ΔΕΗ Ανανεώσιμες έχει ήδη εξασφαλίσει δικαιώματα σε γεωθερμικά πεδία υψηλής θερμοκρασίας όχι μόνο στη Λέσβο, αλλά και στη Νίσυρο, τα Μέθανα και τη ζώνη Μήλου – Κιμώλου – Πολυαίγου.

Νέα ώθηση από το ΥΠΕΝ

Την ίδια ώρα, το Υπουργείο Περιβάλλοντος και Ενέργειας επιχειρεί να επαναφέρει συνολικά τη γεωθερμία στο επενδυτικό προσκήνιο, προωθώντας νέο σχεδιασμό για επτά περιοχές της χώρας με σημαντικό θερμικό δυναμικό.

Η ολοκλήρωση της Στρατηγικής Μελέτης Περιβαλλοντικών Επιπτώσεων θεωρείται καθοριστικής σημασίας, καθώς δημιουργεί τις προϋποθέσεις για την επανεκκίνηση διαγωνισμών που είχαν «παγώσει» τα προηγούμενα χρόνια.

Οι περιοχές που περιλαμβάνονται στον νέο σχεδιασμό είναι η Κεντρική και Νότια λεκάνη του Στρυμόνα, ο Ακροπόταμος Καβάλας, το δυτικό τμήμα της λεκάνης του Δέλτα Νέστου, η λεκάνη του Δέλτα Έβρου, η Σαμοθράκη, η Νότια Χίος και η λεκάνη του Σπερχειού.Τα διαθέσιμα γεωλογικά δεδομένα δείχνουν ότι σε αρκετές από αυτές τις περιοχές υπάρχουν προοπτικές τόσο για θερμικές χρήσεις όσο και – υπό προϋποθέσεις – για παραγωγή ηλεκτρικής ενέργειας.

Γιατί «πάγωσαν» οι προηγούμενοι διαγωνισμοί

Η προηγούμενη προσπάθεια προσέλκυσης επενδυτών δεν απέδωσε τα αναμενόμενα αποτελέσματα, παρά το αρχικό ενδιαφέρον που είχε εκδηλωθεί από ενεργειακούς ομίλους.Το υψηλό γεωλογικό ρίσκο, η αβεβαιότητα σχετικά με τη σύνδεση στο ηλεκτρικό δίκτυο αλλά και οι χρονοβόρες αδειοδοτικές διαδικασίες λειτούργησαν αποτρεπτικά για την προώθηση έργων.Με βάση τον νέο σχεδιασμό, οι νέοι διαγωνισμοί τοποθετούνται χρονικά προς το τέλος του 2026 ή στις αρχές του 2027, αφού προηγηθεί η διαμόρφωση ενός πιο σταθερού και ελκυστικού επενδυτικού πλαισίου.

Το ζήτημα του ηλεκτρικού χώρου

Ένα από τα μεγαλύτερα εμπόδια παραμένει η εξασφάλιση πρόσβασης στο ηλεκτρικό δίκτυο.Στο ΥΠΕΝ εξετάζεται το ενδεχόμενο να δοθεί προτεραιότητα στα γεωθερμικά έργα για την εξασφάλιση ηλεκτρικού χώρου, ώστε να περιοριστεί το επενδυτικό ρίσκο και να επιταχυνθεί η υλοποίηση ώριμων σχεδίων.Χωρίς δυνατότητα απορρόφησης της παραγόμενης ενέργειας, ακόμη και περιοχές με ισχυρό γεωθερμικό δυναμικό δυσκολεύονται να περάσουν από τη θεωρία στην πράξη.

Το μεγάλο πλεονέκτημα της γεωθερμίας

Σε αντίθεση με άλλες μορφές ανανεώσιμων πηγών ενέργειας, η γεωθερμία μπορεί να προσφέρει σταθερή παραγωγή ενέργειας σε 24ωρη βάση, ανεξάρτητα από τις καιρικές συνθήκες.

Παράλληλα, μπορεί να αξιοποιηθεί σε θερμοκήπια, τηλεθέρμανση, τουριστικές εγκαταστάσεις, αγροτικές δραστηριότητες αλλά και βιομηχανικές εφαρμογές.Το μεγάλο στοίχημα πλέον για την Ελλάδα είναι αν θα καταφέρει να μετατρέψει το έντονο γεωλογικό ενδιαφέρον σε πραγματικές επενδύσεις και λειτουργικά έργα, με τη Λέσβο να βρίσκεται αυτή τη στιγμή στην πρώτη γραμμή αυτής της προσπάθειας.