Ο Βουλευτής Λέσβου, Λήμνου και Αγίου Ευστρατίου, με ερώτηση που κατέθεσε σήμερα στη Βουλή, προς την αρμόδια Υπουργό Παιδείας, ζητάει τη θεσμοθέτηση εναλλακτικών μορφών μάθησης ή και κατ οίκον εκπαίδευση, για τα παιδιά που είναι στο φάσμα του αυτισμού.

Αναλυτικά στην ερώτηση αναφέρει: 

Η υποχρέωση της Πολιτείας να διασφαλίζει ουσιαστική και όχι προσχηματική πρόσβαση στην εκπαίδευση απορρέει τόσο από το άρθρο 16 του Συντάγματος όσο και από τη Σύμβαση των Ηνωμένων Εθνών για τα Δικαιώματα των Ατόμων με Αναπηρίες (ν. 4074/2012), η οποία επιβάλλει την παροχή «εύλογων προσαρμογών» βάσει των ατομικών αναγκών.

Ωστόσο, η πραγματικότητα που βιώνουν καθημερινά μαθητές στο φάσμα του αυτισμού και οι οικογένειές τους απέχει ουσιωδώς από τις ανωτέρω δεσμεύσεις.

Τα γενικά σχολικά περιβάλλοντα, με υψηλά επίπεδα θορύβου, συνωστισμού και απρόβλεπτων κοινωνικών απαιτήσεων, συνιστούν για σημαντικό αριθμό μαθητών με διαταραχές αυτιστικού φάσματος ένα πλαίσιο έντονης αισθητηριακής υπερφόρτισης. 

Η επιστημονική βιβλιογραφία τεκμηριώνει ότι οι συνθήκες αυτές δεν δυσχεραίνουν απλώς τη μάθηση, αλλά μπορούν να οδηγήσουν σε αποδιοργάνωση της συμπεριφοράς, έντονο άγχος, ακόμη και πλήρη αδυναμία συμμετοχής στην εκπαιδευτική διαδικασία.

Παρά ταύτα, το ισχύον νομοθετικό πλαίσιο (ενδεικτικά ν. 3699/2008) δεν παρέχει επαρκή και σαφώς οριοθετημένη δυνατότητα κατ’ οίκον εκπαίδευσης ή ευέλικτης/υβριδικής φοίτησης για τις περιπτώσεις αυτές. 

Ως αποτέλεσμα, παρατηρούνται επαναλαμβανόμενα φαινόμενα:

●     μαθητών που βρίσκονται τυπικά εγγεγραμμένοι αλλά ουσιαστικά αδυνατούν να παρακολουθήσουν,

●     γονέων που εξαναγκάζονται να αναζητούν άτυπες ή ιδιωτικές λύσεις,

●     παιδιών που απομακρύνονται πλήρως από το εκπαιδευτικό σύστημα.

Η κατάσταση αυτή δεν συνιστά «ένταξη», αλλά de facto αποκλεισμό με θεσμική ανοχή.

Είναι σαφές ότι η συμπεριληπτική εκπαίδευση δεν εξαντλείται στη φυσική παρουσία του μαθητή σε μια τάξη που δεν μπορεί να υποστηρίξει τις ανάγκες του. 

Όταν το εκπαιδευτικό περιβάλλον καθίσταται παράγοντας απορρύθμισης αντί για πεδίο μάθησης, η απουσία εναλλακτικών μορφών φοίτησης υπονομεύει ουσιαστικά το δικαίωμα της ισότιμης πρόσβασης στην εκπαίδευση αυτών των παιδιών. 

Υπό τα ανωτέρω, και δεδομένου ότι η μη παροχή κατάλληλων προσαρμογών δύναται να συνιστά παραβίαση θεμελιωδών δικαιωμάτων των μαθητών με αναπηρία,

Ερωτάται η Υπουργός:

1)Για ποιο λόγο μέχρι σήμερα δεν έχει θεσπιστεί σαφές και λειτουργικό πλαίσιο που να επιτρέπει, κατόπιν τεκμηριωμένης γνωμάτευσης αρμόδιων διεπιστημονικών φορέων, την κατ’ οίκον εκπαίδευση ή/και υβριδικά μοντέλα φοίτησης για μαθητές στο φάσμα του αυτισμού;

2)Με ποιο χρονοδιάγραμμα προτίθεται το Υπουργείο να καλύψει το εν λόγω θεσμικό κενό;

3)Προτίθεται το Υπουργείο να προχωρήσει άμεσα σε σχετική νομοθετική ρύθμιση, η οποία θα διασφαλίζει εξατομικευμένα εκπαιδευτικά προγράμματα και πραγματική πρόσβαση στη μάθηση;

4)Ποια συγκεκριμένα μέτρα λαμβάνονται σήμερα για τους μαθητές που αδυνατούν τεκμηριωμένα να παρακολουθήσουν σε τυπικό σχολικό περιβάλλον;

5)Υφίσταται μηχανισμός καταγραφής των περιπτώσεων αυτών ή παραμένουν διοικητικά «αόρατες»;