Στη Λέσβο θα πραγματοποιηθεί στις 18 και 19 Ιουλίου 2026 επιστημονικό συνέδριο με θέμα την ιστορία, τη λαϊκή παράδοση και την τουριστική αξιοποίηση της πολιτιστικής κληρονομιάς, με επίκεντρο τη μορφή του Hayreddin Barbarossa και τη διαχρονική παρουσία του στη συλλογική μνήμη του Αιγαίου.

Οι εργασίες του συνεδρίου θα φιλοξενηθούν στο Δημοτικό Θέατρο Μυτιλήνης, με τη στήριξη του Υπουργείου Πολιτισμού και τη διοργάνωση του πολιτιστικού σωματείου Culture4All Πολιτισμός για όλους. Στο συνέδριο συμμετέχουν πανεπιστημιακοί και ερευνητές από ελληνικά και διεθνή ακαδημαϊκά ιδρύματα, αναδεικνύοντας τη Λέσβο σε σημείο συνάντησης επιστημονικού διαλόγου γύρω από ζητήματα πολιτιστικής κληρονομιάς και βιώσιμης τουριστικής ανάπτυξης.

Σύμφωνα με τους διοργανωτές, στόχος της επιστημονικής συνάντησης είναι η πολυεπίπεδη προσέγγιση της ιστορικής πραγματικότητας και της λαϊκής παράδοσης, πέρα από τη μελέτη μεμονωμένων προσώπων. Στο πλαίσιο αυτό, ιδιαίτερη έμφαση δίνεται στην ανάδειξη μικρών χωριών της Λέσβου που βρίσκονται αντιμέτωπα με τον κίνδυνο εγκατάλειψης, μέσα από την αξιοποίηση της πολιτιστικής τους ταυτότητας.

Η μορφή του Χαϊρεντίν Μπαρμπαρόσα, του γνωστού κουρσάρου και μετέπειτα Καπουδάν Πασά του οθωμανικού στόλου, προσεγγίζεται μέσα από διαφορετικά επιστημονικά πεδία, όπως η ιστορία, η λαογραφία, η εκπαίδευση και η τουριστική ανάπτυξη, αναδεικνύοντας τη σύνθετη σχέση μνήμης, ταυτότητας και τοπικής εξέλιξης.

Το συνέδριο φιλοδοξεί να ενισχύσει την εξωστρέφεια της Λέσβου και να συμβάλει στην προσέλκυση επισκεπτών, αξιοποιώντας τον πολιτιστικό της πλούτο ως εργαλείο ανάπτυξης. Παράλληλα, επιχειρεί να αναδείξει τη δυναμική σύνδεση μεταξύ ιστορίας και σύγχρονων αναγκών, προτείνοντας νέες προσεγγίσεις για τη βιώσιμη αξιοποίηση της πολιτιστικής κληρονομιάς στο Αιγαίο.

Στη διοργάνωση συμμετέχουν πανεπιστήμια από το εξωτερικό, όπως το Yıldız Technical University της Κωνσταντινούπολης, καθώς και ελληνικά ανώτατα ιδρύματα, μεταξύ των οποίων το Πανεπιστήμιο Αιγαίου, το Πανεπιστήμιο Δυτικής Αττικής, το Εθνικό και Καποδιστριακό Πανεπιστήμιο Αθηνών, το Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας και το Χαροκόπειο Πανεπιστήμιο.

Παράλληλες δράσεις

1-Έκθεση ζωγραφικής με θέμα «Τοπία της Γέρας».

Παράλληλα κατά την διάρκεια του συνεδρίου, στο φουαγιέ του Δημοτικού Θεάτρου Μυτιλήνης, θα πραγματοποιηθεί έκθεση ζωγραφικής με θέμα «Τοπία της Γέρας»,  με στόχο την ανάδειξη και προβολή της πολιτιστικής ταυτότητας της περιοχής.

2.Έκθεση Ζωγραφικής και Χειροτεχνίας Σχολείων
με θέμα:
«Η Λέσβος και ο Μπαρμπαρόσα – ανάμεσα στον μύθο και την ιστορία»

Κυριακή 19 Ιουλίου 2026

Ώρα: 09:00 – 12:00   Tελετή βράβευσης και απονομής διπλωμάτων.
 Δημοτικό Σχολείο Παλαιοκήπου
Έκθεση Ζωγραφικής και Χειροτεχνίας Σχολείων με θέμα: «Η Λέσβος και ο Μπαρμπαρόσα – ανάμεσα στον μύθο και την ιστορία»

2-Παρουσιαση κ εφαρμογή της  ψηφιακής πολιτιστικής διαδρομής για τον Παλαιόκηπο σε τρεις γλώσσες-(ελληνικά, αγγλικά και τουρκικά -Culture4All)

Ο Παλαιόκηπος Γέρας στη Λέσβο αποτελεί οικισμό με σημαντική ιστορική και πολιτιστική ταυτότητα, όπου η ελαιοπαραγωγή και η αγγειοπλαστική έχουν διαδραματίσει καθοριστικό ρόλο στην τοπική οικονομία και παράδοση. Παράλληλα, σύμφωνα με την τοπική παράδοση αλλά και ορισμένες ακαδημαϊκές αναφορές, ο Παλαιόκηπος θεωρείται η γενέτειρα του Χαϊρεντίν Μπαρμπαρόσα, οθωμανού ναυάρχου και κουρσάρου.

Σήμερα, μέσω συνεργασιών με πανεπιστημιακά ιδρύματα, υλοποιούνται δράσεις ανάδειξης της τοπικής κληρονομιάς, όπως η δημιουργία ψηφιακής πολιτιστικής διαδρομής σε τρεις γλώσσες(ελληνικά, αγγλικά και τουρκικά -υπουργείο πολιτισμού -Culture4All).

3. Ώρα 21:00 – -Ευρειακή, Κόλπος Γέρας

Πειρατική Ρεγκάτα-Βιωματική αναβίωση της ναυτικής και εμπορικής παράδοσης της περιοχής

• Παρουσίαση της ιστορικής σημασίας του κόλπου Γέρας ως σημείου ανεφοδιασμού πλοίων
• Πολιτιστικές και θεματικές δράσεις εμπνευσμένες από την τοπική ιστορία
• Προβολή της τοπικής παραγωγής και της γαστρονομικής ταυτότητας της περιοχής
• Μουσική και ψυχαγωγικό πρόγραμμα με παραδοσιακά στοιχεία

Η Πειρατική Ρεγκάτα στην Ευρειακή, στον Κόλπο της Γέρας, αποτελεί μια δυναμική και βιωματική πολιτιστική δράση που αναδεικνύει, με σύγχρονους όρους, τη ναυτική ιστορία και την πολιτιστική κληρονομιά της περιοχής.

Η εκδήλωση εντάσσεται σε ένα τοπίο ιδιαίτερης φυσικής και ιστορικής αξίας, το οποίο ξεχωρίζει για την αισθητική του, με τους απέραντους ελαιώνες να φτάνουν έως τη θάλασσα και να συνθέτουν ένα χαρακτηριστικό «ασημοπράσινο» τοπίο. Το περιβάλλον αυτό έχει εμπνεύσει διαχρονικά την τέχνη και τη λογοτεχνία: ο Ηλίας Βενέζης το περιγράφει ως έναν σχεδόν μυθικό χώρο, όπου «αναπαύονται οι αρχαίες θαλάσσιες θεότητες του Αιγαίου», ενώ ο λαϊκός ζωγράφος Θεόφιλος Χατζημιχαήλ αποτυπώνει τη γοητεία του στον πίνακα «Ο Κόλπος της Γέρας» (1932). Παράλληλα, ο Νομπελίστας ποιητής Οδυσσέας Ελύτης υμνεί την πνευματικότητα και την ιδιαίτερη ομορφιά του τοπίου στο έργο του Άξιον Εστί.

Σε ιστορικό επίπεδο, ο κόλπος συνδέεται άρρηκτα με την οικονομική ανάπτυξη της περιοχής, καθώς η καλλιέργεια και το εμπόριο ελαιολάδου αποτέλεσαν βασικούς πυλώνες ευημερίας για τους οικισμούς που τον περιβάλλουν. Ενδεικτικό είναι ότι ξένοι περιηγητές τον αποκαλούσαν «PortOlivier», αναγνωρίζοντας τον πλούτο και τη σημασία του.