Σπάνια θα τον ακούσει κανείς δημόσια. Όμως όταν πρόκειται για τις μεταμοσχεύσεις, ο λόγος του γίνεται δυνατός, πάντα σαφής, τεκμηριωμένος και βαθιά ανθρώπινος. Ο Διευθυντής της Μονάδας Εντατικής Θεραπείας του Νοσοκομείου Μυτιλήνης, Ευθύμης Ζιώγας, μίλησε στο ρ/σ «Ν» 99 fm για τη δωρεά οργάνων, τα επιστημονικά δεδομένα, τους μύθους που επιμένουν – και τις ζωές που συνεχίζονται.
Από τη δεκαετία του ’60 μέχρι σήμερα
Οι μεταμοσχεύσεις, όπως εξήγησε, αποτελούν σχετικά πρόσφατη κατάκτηση της ιατρικής. Ξεκίνησαν διεθνώς τη δεκαετία του 1960, ενώ στην Ελλάδα αναπτύχθηκαν ουσιαστικά μετά το 1980.
Στη Λέσβο, η πρώτη δωρεά οργάνων πραγματοποιήθηκε περίπου το 2005-2006. Έκτοτε έχουν καταγραφεί περίπου 15 περιστατικά. Ένας αριθμός που, για περιφερειακό νοσοκομείο, θεωρείται ικανοποιητικός, αν και η χώρα συνολικά παραμένει χαμηλά σε ποσοστά δωρεάς.
Οι ανάγκες, ωστόσο, αυξάνονται δραματικά. Άνθρωποι με τελικού σταδίου καρδιακή, πνευμονική ή ηπατική ανεπάρκεια δεν έχουν άλλη θεραπευτική επιλογή. Πολλοί πεθαίνουν περιμένοντας ένα μόσχευμα.
«Μόνο αν ζήσει κανείς την ανάγκη της μεταμόσχευσης, ο ίδιος ή η οικογένειά του, καταλαβαίνει την αξία της δωρεάς», σημείωσε.
Ο κ. Ζιώγας στάθηκε ιδιαίτερα στην παραπληροφόρηση. Η απάντηση είναι κατηγορηματική: Για να προχωρήσει η διαδικασία δωρεάς, ο ασθενής πρέπει να έχει διαγνωστεί εγκεφαλικά νεκρός.
Ο εγκεφαλικός θάνατος σημαίνει ανεπανόρθωτη και ανεπίστρεπτη βλάβη του εγκεφάλου. Η διάγνωση τίθεται βάσει αυστηρού πρωτοκόλλου, με ειδικά κλινικά τεστ που διενεργούνται από τρεις γιατρούς και επαναλαμβάνονται δύο φορές.
«Με θετικά τεστ εγκεφαλικού θανάτου δεν έχει επιστρέψει ποτέ κανένας», υπογράμμισε.
Περιπτώσεις «εντυπωσιακής ανάνηψης» που κατά καιρούς κυκλοφορούν αφορούν βαριά εγκεφαλική βλάβη – όχι εγκεφαλικό θάνατο.
«Θα παραμορφωθεί το σώμα;» Η απάντηση είναι επίσης ξεκάθαρη: όχι.
Η λήψη οργάνων γίνεται με απόλυτο σεβασμό. Η ταφή πραγματοποιείται κανονικά, χωρίς εμφανείς αλλοιώσεις.
«Αν δηλώσω δωρητής, θα κινδυνεύσω;» Ο μύθος αυτός, όπως είπε, είναι πρακτικά αδύνατος. Η δωρεά μπορεί να πραγματοποιηθεί μόνο σε εξαιρετικά σπάνιες περιπτώσεις βαριάς εγκεφαλικής βλάβης, μέσα σε Μονάδα Εντατικής Θεραπείας και με αυστηρότατες διαδικασίες.
«Ακόμα κι αν θέλει κανείς διακαώς να γίνει δωρητής, είναι σαν να γράφει λαχείο», ανέφερε χαρακτηριστικά.
Η στάση των συγγενών στη Λέσβο
Από τα περίπου 15 περιστατικά στο νησί, ο ίδιος ήταν παρών σχεδόν σε όλα. Το εντυπωσιακό στοιχείο: στο 90% των περιπτώσεων, η πρόταση για δωρεά έγινε από τους ίδιους τους συγγενείς.
«Αν κάποιος δεν έχει από πριν στο μυαλό του την αξία της δωρεάς, είναι πολύ δύσκολο μέσα σε μια τόσο τραγική στιγμή να πει το “ναι”», εξήγησε. Το συμπέρασμα είναι σαφές: η ενημέρωση πριν από την κρίσιμη στιγμή είναι καθοριστική.
Πώς γίνεται η κατανομή των οργάνων
Η διαδικασία διαχειρίζεται αποκλειστικά ο Εθνικός Οργανισμός Μεταμοσχεύσεων. Οι υποψήφιοι λήπτες μοριοδοτούνται βάσει χρόνου αναμονής και βαρύτητας της κατάστασης. Καθοριστικό ρόλο, όμως, παίζει η ιστοσυμβατότητα – η ανοσολογική «ταύτιση» δότη και λήπτη.
Τα τεστ πραγματοποιούνται άμεσα και η κινητοποίηση είναι ταχύτατη. Σε ορισμένες περιπτώσεις, ειδικές ομάδες από το εξωτερικό – κυρίως από την Ιταλία – έχουν έρθει για παραλαβή καρδιάς ή πνευμόνων. Σήμερα καρδιακές μεταμοσχεύσεις πραγματοποιούνται και στο Ωνάσειο Καρδιοχειρουργικό Κέντρο.
Οι νεφροί αποτελούν τη συχνότερη μεταμόσχευση. Το ήπαρ μεταμοσχεύεται στη Θεσσαλονίκη και την Αθήνα. Η καρδιά και οι πνεύμονες σε εξειδικευμένα κέντρα. Μπορούν επίσης να μεταμοσχευθούν κερατοειδείς, έντερο και, υπό προϋποθέσεις, άλλα όργανα.
Ένας δότης μπορεί να σώσει ή να βελτιώσει τη ζωή έξι έως οκτώ ανθρώπων. «Είναι κρίμα υγιή όργανα που μπορούν να δώσουν ζωή να χάνονται», σημείωσε.
Το νέο νομικό πλαίσιο επιτρέπει σε κάθε πολίτη να δηλώσει ηλεκτρονικά τη βούλησή του – θετική ή αρνητική. Αν έχει προηγηθεί δήλωση, η οικογένεια δεν μπορεί να την αναιρέσει. Η προσωπική απόφαση απαλλάσσει τους συγγενείς από ένα εξαιρετικά βαρύ δίλημμα.
Ο κ. Ζιώγας αναφέρθηκε σε μήνυμα που έλαβε μέσω κοινωνικών δικτύων από γυναίκα η οποία έλαβε όργανο χάρη σε δωρεά που έγινε στη Μυτιλήνη. Ένιωσε την ανάγκη να τον ευχαριστήσει.
«Οι άνθρωποι που λαμβάνουν ένα όργανο νιώθουν απέραντη ευγνωμοσύνη. Και οι οικογένειες των δοτών αισθάνονται ότι η ζωή του ανθρώπου τους συνεχίζεται μέσα από άλλους», είπε. Η πρώτη δωρήτρια στη Λέσβο ήταν η Μαρία Ταξείδη – όνομα που έχει ήδη δημοσιοποιηθεί. Μια μνήμη που συνδέθηκε με νέες ζωές.
«Αν το χωνέψει κανείς λίγο», κατέληξε, «θα δει πόσο ελαφρύνει τον πόνο ενός θανάτου η ιδέα ότι κάτι συνεχίζεται».
2251028000
Επικοινωνία
Διαφήμιση
Όροι Χρήσης - Πολιτική Προσωπικών Δεδομένων
