Σημαντικές αδυναμίες στον τρόπο βεβαίωσης φόρων και προστίμων από την Ανεξάρτητη Αρχή Δημοσίων Εσόδων φέρνει στο φως η πρόσφατη Έκθεση του Ελεγκτικού Συνεδρίου, αποκαλύπτοντας ότι το 2024 καταλογίστηκαν λανθασμένα σε φορολογούμενους ποσά που ξεπερνούν τα 108,31 δισ. ευρώ.

Τα υπέρογκα αυτά ποσά εμφανίστηκαν προσωρινά στους λογαριασμούς πολιτών και επιχειρήσεων, προκαλώντας έντονη ανησυχία, μέχρι να εντοπιστούν τα σφάλματα και να προχωρήσουν οι αρμόδιες υπηρεσίες στις απαραίτητες διαγραφές.

Σύμφωνα με τα στοιχεία της έκθεσης, περισσότερο από το 90% των λανθασμένων χρεώσεων οφείλεται σε εσφαλμένες βεβαιώσεις φόρων, οι οποίες συνδέονται κυρίως με την απουσία επαρκών ηλεκτρονικών μηχανισμών ελέγχου στο πληροφοριακό σύστημα Taxisnet.

Παραδείγματα εντυπωσιακών λαθών

Το Ελεγκτικό Συνέδριο καταγράφει χαρακτηριστικές περιπτώσεις που αποτυπώνουν το μέγεθος του προβλήματος. Η μεγαλύτερη αφορά καταλογισμό ύψους 66,67 δισ. ευρώ από το Κέντρο Βεβαίωσης και Είσπραξης Θεσσαλονίκης σε φορολογούμενο, ο οποίος ήταν υπόχρεος σε φόρο πλοίων για το 2023. Το ποσό προέκυψε από λανθασμένη συμπλήρωση στοιχείων στη δήλωση και διορθώθηκε εκ των υστέρων.

Αντίστοιχα, από το Κέντρο Βεβαίωσης και Είσπραξης Αττικής καταλογίστηκαν 9,99 δισ. ευρώ λόγω εσφαλμένης καταχώρησης φόρου κληρονομιάς, ενώ άλλα 10,02 δισ. και 10,03 δισ. ευρώ προέκυψαν από λάθη στη βεβαίωση προστίμων μητρώου.

Παράλληλα, καταγράφηκε και περίπτωση από τη ΔΟΥ Βέροιας, όπου επιβλήθηκε εσφαλμένα πρόστιμο ύψους 10,20 εκατ. ευρώ, το οποίο επίσης διαγράφηκε μετά τον εντοπισμό του σφάλματος.

Οι ευθύνες του πληροφοριακού συστήματος

Σχολιάζοντας τα δεδομένα, το Ελεγκτικό Συνέδριο επισημαίνει ότι τα διαγραφέντα ποσά επηρεάζουν ουσιαστικά τη διαχείριση των δημόσιων οικονομικών, καθώς αντανακλούν απώλειες εσόδων που προκύπτουν από απαιτήσεις οι οποίες δεν μπορούν τελικά να εισπραχθούν.

Ιδιαίτερη αναφορά γίνεται στην έλλειψη σύγχρονων ηλεκτρονικών δικλίδων ασφαλείας, που θα μπορούσαν να λειτουργούν προληπτικά και να αποτρέπουν την καταχώρηση υπέρογκων ποσών πριν αυτά οριστικοποιηθούν.

Όπως σημειώνεται στην έκθεση, δεν υφίστανται επαρκείς μηχανισμοί που να «φρενάρουν» αυτόματα τη βεβαίωση ποσών όταν αυτά υπερβαίνουν συγκεκριμένα όρια, με αποτέλεσμα να περνούν στο σύστημα σοβαρά λάθη χωρίς άμεσο έλεγχο.

Προτάσεις και χρονοδιάγραμμα βελτιώσεων

Το πρόβλημα των ελλιπών ελέγχων έχει ήδη επισημανθεί και από τη Διεύθυνση Εσωτερικών Ελέγχων της ΑΑΔΕ, η οποία έχει καταθέσει πρόταση για την ανάπτυξη νέων ηλεκτρονικών δικλίδων ασφαλείας.

Σύμφωνα με την έκθεση, το σχετικό έργο προβλέπεται να ολοκληρωθεί έως τις 26.12.2025, με στόχο τη δημιουργία αυτοματοποιημένων ελέγχων που θα περιορίζουν δραστικά τα λάθη κατά την υποβολή και επεξεργασία φορολογικών δηλώσεων.

Στόχος η αποφυγή νέων διαγραφών

Κλείνοντας, το Ελεγκτικό Συνέδριο τονίζει την ανάγκη άμεσης ενίσχυσης των μηχανισμών ελέγχου, ώστε να διασφαλίζεται η αξιοπιστία των βεβαιούμενων εσόδων και να περιορίζεται η ανάγκη για μαζικές διορθώσεις εκ των υστέρων.

Όπως επισημαίνεται, η αποτελεσματική λειτουργία του φορολογικού συστήματος δεν προστατεύει μόνο τα δημόσια οικονομικά, αλλά και την εμπιστοσύνη των πολιτών απέναντι στη φορολογική διοίκηση.