Σοβαρές αντιρρήσεις και έντονη θεσμική αντίδραση προκαλεί το προτεινόμενο πολυνομοσχέδιο του Υπουργείου Εθνικής Άμυνας, το οποίο βρίσκεται σε δημόσια διαβούλευση, αναφορικά με τις αλλαγές που επιφέρει στη βαθμολογική και σταδιοδρομική εξέλιξη των εν ενεργεία στελεχών των Ενόπλων Δυνάμεων.

Με Ψήφισμα Διαμαρτυρίας, οι Ενώσεις Στρατιωτικών των Νήσων Αιγαίου (Σάμου, Ρόδου, Κω, Λέσβου, Λήμνου και Ικαρίας), καθώς και με αναλυτικό Υπόμνημα Ενημέρωσης της Πανελλήνιας Ομοσπονδίας Ενώσεων Στρατιωτικών (Π.ΟΜ.ΕΝ.Σ.), εκφράζεται κατηγορηματική αντίθεση στις προβλεπόμενες ρυθμίσεις, οι οποίες –όπως υποστηρίζουν– ανατρέπουν αιφνιδίως και δυσμενώς το υπηρεσιακό καθεστώς δεκάδων χιλιάδων ήδη υπηρετούντων στρατιωτικών. 

«Αιφνίδιες και δομικές μεταβολές χωρίς θεσμικό διάλογο»

Σύμφωνα με τις Ενώσεις Στρατιωτικών Νήσων Αιγαίου, το πολυνομοσχέδιο καταρτίστηκε χωρίς να προηγηθεί ουσιαστικός θεσμικός διάλογος με τους νόμιμους εκπροσώπους των στρατιωτικών, κατά παράβαση, όπως σημειώνεται, βασικών αρχών χρηστής διοίκησης. Οι προτεινόμενες ρυθμίσεις επιφέρουν αιφνίδιες και δομικές μεταβολές στη βαθμολογική και σταδιοδρομική εξέλιξη αξιωματικών, υπαξιωματικών και επαγγελματιών οπλιτών όλων των προελεύσεων.

Όπως επισημαίνεται στο ψήφισμα, οι αλλαγές αυτές οδηγούν σε παρατεταμένη στασιμότητα, ακόμη και έως το τέλος της σταδιοδρομίας πολλών στελεχών, επιφέρουν απώλεια βαθμών, επαγγελματική υποβάθμιση και δημιουργούν σοβαρές ανισότητες μεταξύ στρατιωτικών με ίδια υπηρεσιακά χαρακτηριστικά.

Εκτενείς αλλαγές σε όλες τις κατηγορίες στελεχών

Στο Υπόμνημα της Π.ΟΜ.ΕΝ.Σ. καταγράφονται αναλυτικά οι επιπτώσεις των ρυθμίσεων ανά κατηγορία προσωπικού. Για τους αξιωματικούς, αυξάνεται ο χρόνος παραμονής σε κάθε βαθμό και τίθεται ως προϋπόθεση προαγωγής η ύπαρξη κενής οργανικής θέσης, μια πρόβλεψη που δεν ίσχυε έως σήμερα στις Ένοπλες Δυνάμεις και εκτιμάται ότι θα επιβραδύνει περαιτέρω την εξέλιξή τους.

Για τους υπαξιωματικούς προελεύσεως ΑΣΣΥ ή μεταταγέντες ΕΠΟΠ, καταργείται επί της ουσίας η δυνατότητα εξέλιξης σε αξιωματικούς, με τη βαθμολογική πορεία να περιορίζεται έως τον βαθμό του Ανθυπασπιστή. Ιδιαίτερα για τις Σχολές Υπαξιωματικών, η Π.ΟΜ.ΕΝ.Σ. κάνει λόγο για πλήρη υποβάθμιση, παρά τον χαρακτηρισμό τους ως «Ανώτατων», επισημαίνοντας ότι πρόκειται για ρήξη με μια ιστορική παράδοση που ίσχυε από τον 19ο αιώνα.

Παράλληλα, με τα άρθρα 36 και 59, προβλέπεται ότι υπηρετούντες αξιωματικοί εξ υπαξιωματικών και Εθελοντές Μακράς Θητείας παραμένουν στάσιμοι στον ίδιο βαθμό έως και για 16 έτη, ενώ άλλες κατηγορίες στελεχών χάνουν έως και έξι βαθμούς σε σχέση με το ισχύον καθεστώς. Αντίστοιχα, για τους επαγγελματίες οπλίτες, η εξέλιξη περιορίζεται έως τον βαθμό του Επιλοχία, αντί του Αρχιλοχία που ίσχυε μέχρι σήμερα.

Ζητήματα συνταγματικότητας και αναμονή γνωμοδότησης Αλιβιζάτου

Κοινός άξονας και των δύο θεσμικών παρεμβάσεων είναι η ανάδειξη σοβαρών ζητημάτων συνταγματικότητας. Όπως επισημαίνεται, οι ρυθμίσεις προσκρούουν στις αρχές της ασφάλειας δικαίου, της προστατευόμενης εμπιστοσύνης του διοικούμενου και της προβλεψιμότητας των κανόνων δικαίου, όπως αυτές κατοχυρώνονται στο άρθρο 25 παρ. 1 του Συντάγματος.

Ιδιαίτερη βαρύτητα προσδίδεται στο γεγονός ότι η Π.ΟΜ.ΕΝ.Σ. έχει ήδη ζητήσει και αναμένει τη γνωμοδότηση του ομότιμου καθηγητή Συνταγματικού Δικαίου Νικολάου Αλιβιζάτου, εξέλιξη που, όπως σημειώνεται, αναδεικνύει τη σοβαρότητα των επίμαχων διατάξεων.

Τα αιτήματα των στρατιωτικών

Οι Ενώσεις Στρατιωτικών Νήσων Αιγαίου και η Π.ΟΜ.ΕΝ.Σ. ζητούν την άμεση απόσυρση των βαθμολογικών και σταδιοδρομικών διατάξεων του πολυνομοσχεδίου. Σε κάθε περίπτωση, τονίζουν ότι οι ρυθμίσεις θα πρέπει να εφαρμοστούν αποκλειστικά σε όσες και όσους εισέλθουν στις Ένοπλες Δυνάμεις μετά την ψήφιση του νόμου, ενώ τα ήδη υπηρετούντα στελέχη να ολοκληρώσουν τη σταδιοδρομία τους με βάση το ισχύον καθεστώς.

Παράλληλα, ζητείται ουσιαστικός, θεσμικός και ειλικρινής διάλογος με την πολιτική ηγεσία του Υπουργείου Εθνικής Άμυνας, με στόχο τη διασφάλιση της αξιοπρέπειας, της ισονομίας και της υπηρεσιακής συνοχής των Ενόπλων Δυνάμεων.