Η Μυτιλήνη υποδέχτηκε χτεςτον ιστορικό Κωστή Καρπόζηλο με αφορμή την παρουσίαση του νέου του βιβλίου στο βιβλιοπωλείο Book and Art που πραγματοποιήθηκε στις 7:30 το απόγευμα στο βιβλιοπωλείο Book and Art. Λίγες ώρες πριν τη συνάντηση με το κοινό τού νησιού ο συγγραφέας μίλησε στον Θράσο Αβραάμ στον ραδιοφωνικό σταθμό ΣΤΟ ΝΗΣΙ 99 FM και εξήγησε πως η ιστορία του ελληνικού κομμουνισμού δεν μπορεί να περιοριστεί στα όρια του εθνικού χάρτη. Όπως ανέφερε η Αριστερά στην Ελλάδα διαμορφώθηκε από εμπειρίες ανθρώπων που έζησαν εκτός χώρας και οι οποίοι μετακίνησαν ιδέες, πρακτικές και μορφές δράσης σε έναν κόσμο βαθιά συνδεδεμένο.

Αφορμή για τη διεθνιστική του προσέγγιση στάθηκε όπως είπε μια ηχογράφηση από τη μοναδική φορά που ακούγεται η φωνή του Νίκου Ζαχαριάδη. Η προφορά του τον οδήγησε στο συμπέρασμα πως ένας άνθρωπος που καθόρισε την ελληνική ιστορική μνήμη πέρασε τα 50 από τα 70 χρόνια της ζωής του εκτός Ελλάδας. Από αυτό προέκυψε η ανάγκη να γραφτεί μια ιστορία που να κοιτά εκτός συνόρων και να κατανοεί την Αριστερά μέσα από τα ταξίδια, την προσφυγιά, τη διασπορά και τη διεθνή δράση.

Η αφήγησή του ξεκινά από τη Φεντερασιόν των Εβραίων σοσιαλιστών της Θεσσαλονίκης που συνέβαλαν στην ίδρυση του ΣΕΚΕ και συνεχίζεται με τους πρόσφυγες του 1922 που συγκρότησαν το ΚΚΕ. Ο Καρπόζηλος επισημαίνει ότι εμβληματικές μορφές όπως ο Ζαχαριάδης, ο Παρτσαλίδης, η Χρύσα Χατζηβασιλείου και ο Μάρκος Βαφειάδης δεν γεννήθηκαν στην Ελλάδα αλλά ήταν παιδιά προσφύγων που έδωσαν σχήμα στο κίνημα. Στα επόμενα κεφάλαια ακολουθεί τους εξόριστους και τους πολιτικούς πρόσφυγες από τα νησιά του Αιγαίου ως τις κοινότητες της Αιγύπτου και της Παλαιστίνης και μετέπειτα τους πολιτικούς πρόσφυγες της Τασκένδης έως τη δυτική Ευρώπη της δικτατορίας. Πρόκειται για μια ιστορία που διαμορφώνει αυτό που θεωρούμε ελληνικό αλλά με μια άλλη γεωγραφία όπως σημειώνει.

Ο συγγραφέας χρησιμοποιεί για πρώτη φορά σε αυτή την έκταση το αρχείο της Κομμουνιστικής Διεθνούς στη Μόσχα. Το περιγράφει ως ένα πολύπλοκο υλικό εκατομμυρίων εγγράφων που φωτίζουν την εκπαίδευση επαναστατών, το κομμουνιστικό πανεπιστήμιο και την εξέλιξη στελεχών του ελληνικού κινήματος στον 20ο αιώνα. Όπως εξήγησε πρόκειται για ιστορίες που συχνά αντιμετωπίζονταν μυθολογικά και πλέον αποκτούν τεκμηρίωση και ιστορικό βάρος.

Σε μια εποχή όπου οι ιδεολογίες παρουσιάζουν κρίση ο Καρπόζηλος δεν πιστεύει ότι ο κομμουνισμός του 20ου αιώνα μπορεί να επαναληφθεί όπως τότε. Επισημαίνει ωστόσο ότι η μελέτη του δείχνει πως η ιστορία είναι απρόβλεπτη και διαμορφώνεται από τις πράξεις των ανθρώπων και όχι από ιδέες που έρχονται από πάνω. Θυμίζει χαρακτηριστικά τη δράση πέντε ένστολων από τα νησιά του Αιγαίου που το 1941 δημιούργησαν την αντιφασιστική στρατιωτική οργάνωση και επηρέασαν αποφασιστικά την πορεία της Μέσης Ανατολής και την ελληνική εξόριστη κυβέρνηση.

Στο τέλος της συνέντευξης κλήθηκε να σχολιάσει την επικαιρότητα και το ζήτημα της Κεντροαριστεράς. Εξέφρασε την άποψη ότι η σημερινή Αριστερά δεν μπορεί να παραμένει παγιδευμένη σε σχόλια, πρόσωπα και μικρές αντιπαραθέσεις. Τόνισε πως χρειάζεται ξεκάθαρο στόχο και σύγκρουση με τον πυρήνα της ολιγαρχίας του πλούτου που καθορίζει τις κοινωνικές ανισότητες. Μίλησε για την ανάγκη φορολόγησης του μεγάλου πλούτου, για ενεργειακή αυτονομία, για πραγματική προστασία της εργασίας και ειδικά των νέων και για ένα πρόγραμμα που να απαντά στο τι είδους Ελλάδα θέλουμε το 2050.

Όπως είπε η αριστερή πολιτική δεν θα αλλάξει επειδή κάποιοι δηλώνουν καλύτεροι από άλλους αλλά μόνο εάν μιλήσει με τόλμη για τις μεγάλες μεταβολές που συμβαίνουν σε έναν κόσμο που αλλάζει. Οι προτάσεις δεν πρέπει να υπόσχονται λύσεις από τα πάνω αλλά να εκφράζουν ανθρώπους που αντιλαμβάνονται τα προβλήματα ως δικά τους και δρουν για τη συλλογική φωνή της κοινωνίας.