Μια από τις σημαντικότερες υποθέσεις για το φυσικό περιβάλλον της χώρας φτάνει αύριο στο Συμβούλιο της Επικρατείας, όπου θα εξεταστεί η προσφυγή δεκαέξι συλλόγων και περιβαλλοντικών οργανώσεων για την πολυετή αδράνεια της ελληνικής πολιτείας στην προστασία του Δικτύου Natura 2000. Η υπόθεση, που είχε αρχικά προσδιοριστεί για τον Ιανουάριο του 2023 και έχει ήδη αναβληθεί επτά φορές, αναμένεται να κρίνει κρίσιμες πτυχές της περιβαλλοντικής διαχείρισης στη χώρα.

Οι φορείς που υπογράφουν την προσφυγή στο ΣτΕ είναι: ΕΟΣ Χαλκίδας, Εξόρμηση για την προστασία του χωριού της Οξυάς, ΕΟΣ Καρδίτσας, ΕΟΣ Πρέβεζας, ΠΕΡΙΠΟΛΟ Αττικής, Αθηναϊκός Ορειβατικός Σύλλογος, Κέντρο Πολιτισμού Έρευνας & Ανάπτυξης Λέρου «Άρτεμις», «Αρχίλοχος» - Πολιτιστικός Σύλλογος Πάρου, Δίκτυο Οικολογικών Οργανώσεων Αιγαίου, «Νήσος Αμοργός» - Σύλλογος για το Περιβάλλον και τον Πολιτισμό, Οικολογική Παρέμβαση Ηρακλείου, ΕΟΣ Λασιθίου, Ορειβατικός Σύλλογος Ρεθύμνου, Σύλλογος Προστασίας Περιβάλλοντος Νότιας Καρυστίας, Σύνδεσμος Ιητών και Πεζοπορικός Όμιλος Ηρακλείου.

Οι προαναφερόμενες οργανώσεις ζητούν από το ΣτΕ να υποχρεώσει το κράτος να εφαρμόσει την καταδικαστική απόφαση του Δικαστηρίου της Ευρωπαϊκής Ένωσης του 2020, η οποία διαπίστωσε ότι η Ελλάδα δεν έχει θεσπίσει τους απαραίτητους στόχους και μέτρα διατήρησης των ειδών και των οικοτόπων στις περιοχές Natura, παρότι όφειλε να το πράξει από το 1998. Η μακροχρόνια αυτή καθυστέρηση έχει αφήσει για σχεδόν τρεις δεκαετίες τις προστατευόμενες περιοχές ουσιαστικά εκτεθειμένες σε έργα και παρεμβάσεις χωρίς σαφές πλαίσιο προστασίας.

Μετά την προσφυγή των περιβαλλοντικών συλλόγων, το κράτος ξεκίνησε τη διαδικασία εκπόνησης Ειδικών Περιβαλλοντικών Μελετών για τον καθορισμό στόχων διατήρησης σε κάθε περιοχή Natura, ωστόσο η πρόοδος χαρακτηρίζεται αργή και απέχει σημαντικά από την έκδοση των απαραίτητων Προεδρικών Διαταγμάτων που θα ολοκλήρωναν τη διαδικασία. Η κυβέρνηση είχε δεσμευτεί ότι αυτή η διαδικασία θα είχε ολοκληρωθεί έως το τέλος του 2021.

Στο πλαίσιο της προσφυγής έχει ζητηθεί να ανασταλεί η αδειοδότηση αιολικών σταθμών και μικρών υδροηλεκτρικών έργων εντός Natura, μέχρι να θεσπιστούν τα αναγκαία μέτρα διατήρησης. Οι οργανώσεις υποστηρίζουν ότι, χωρίς αυτά τα μέτρα, δεν μπορεί να διασφαλιστεί πως τέτοια έργα δεν θα προκαλέσουν ανεπανόρθωτη βλάβη στις προστατευόμενες περιοχές.

Η ανακοίνωση των συλλόγων επισημαίνει επίσης ότι το 2023 το Υπουργείο Περιβάλλοντος εξέδωσε δύο υπουργικές αποφάσεις που όριζαν οριζόντιους στόχους διατήρησης για ολόκληρη τη χώρα, παρακάμπτοντας τη διαδικασία των Ειδικών Περιβαλλοντικών Μελετών. Οι αποφάσεις αυτές έχουν ήδη προσβληθεί από είκοσι δύο οργανώσεις και η υπόθεση εξετάζεται από επταμελή σύνθεση του ΣτΕ.

Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή έχει επίσης εκφράσει επιφυλάξεις σχετικά με τον τρόπο αδειοδότησης αιολικών σταθμών, αποστέλλοντας πρόσφατα Αιτιολογημένη Γνώμη προς την Ελλάδα για μη συμμόρφωση με την Οδηγία για τους Οικοτόπους κατά τον χωροταξικό σχεδιασμό έργων ΑΠΕ. Στην παρέμβασή της αναφέρει ότι το Ειδικό Χωροταξικό Πλαίσιο του 2008 εγκρίθηκε χωρίς προηγούμενη δέουσα εκτίμηση επιπτώσεων στο Δίκτυο Natura.

Η αυριανή εκδίκαση θεωρείται καίρια για την πορεία των προστατευόμενων περιοχών στην Ελλάδα, καθώς αγγίζει τον πυρήνα της ευρωπαϊκής νομοθεσίας για τη βιοποικιλότητα. Οι οργανώσεις καλούν τους πολίτες να παρευρεθούν στη συνεδρίαση, τονίζοντας ότι η υπόθεση αφορά την προστασία κάθε βουνού, δάσους, υγρότοπου και είδους που βρίσκεται μέσα σε περιοχή Natura.