Η συζήτηση για την νέα δομή προσφύγων στη Βάστρια καθώς η κυβέρνηση προωθεί μια αμφιλεγόμενη Μελέτη Περιβαλλοντικών Επιπτώσεων. Η Οργάνωση Community Peacemaker Teams – Aegean Migrant Solidarity ξεκίνησε συλλογική υπογραφών ενάντια στην έγκριση της νέας τροποποιημένης Μελέτης Περιβαλλοντικών Επιπτώσεων. Η μελέτη έχει τεθεί σε δημόσια διαβούλευση από την 1η Οκτωβρίου και, σύμφωνα με την οργάνωση, όχι μόνο δεν λύνει τις ήδη γνωστές προβληματικές πτυχές του έργου, αλλά προσθέτει νέα σημεία που εντείνουν τις περιβαλλοντικές και ανθρωπιστικές επιφυλάξεις. Το πλήρες κείμενο αντιρρήσεων, το οποίο τίθεται προς συνυπογραφή και θα κατατεθεί στις αρμόδιες αρχές, παρουσιάζει αναλυτικά τους λόγους για τους οποίους η Βάστρια εξακολουθεί να αποτελεί ένα έργο με σοβαρά κενά, κινδύνους και παραβιάσεις.

Η ανακοίνωση της οργάνωσης καταγράφει μια σειρά λόγους για τους οποίους θα πρέπει να απορριφθεί η μελέτη. Συγκεκριμένα αναφέρει:

1. Έλλειψη ουσιαστικής περιβαλλοντικής αξιολόγησης

Η τροποποιημένη ΜΠΕ δεν πληροί τις απαιτήσεις της νομοθεσίας, καθώς αξιολογεί μόνο την εγκατάσταση φωτοβολταϊκού σταθμού και παραλείπει να εξετάσει μια δεύτερη κρίσιμη παρέμβαση: τη διάνοιξη και αναβάθμιση δευτερεύουσας δασικής οδού που ορίζεται ως "οδός διαφυγής" για χιλιάδες ανθρώπους. Η παράλειψη αυτή είναι ιδιαίτερα σοβαρή, καθώς η οδός διαπερνά τον πυρήνα της προστατευόμενης περιοχής Natura 2000 «Όρος Όλυμπος Λέσβου». Εκτός από τη διάνοιξη της οδού προβλέπονται τεχνικά έργα σημαντικής αθροιστικής κλίμακας (οχετοί, διαπλατύνσεις, αντιδιαβρωτικά έργα, υλοτομήσεις), ενώ  έχουν ήδη πραγματοποιηθεί παρεμβάσεις χωρίς άδεια, στο πλαίσιο του προγράμματος ANTINERO. Η υπό διαβούλευση μελέτη είναι ελλιπής, παραβιάζοντας τις απαιτήσεις της περιβαλλοντικής νομοθεσίας.

2. Απουσία Ειδικής Οικολογικής Αξιολόγησης (ΕΟΑ)

Παρότι το έργο της προτεινόμενης οδού διαφυγής, βρίσκεται εντός Natura 2000 και προβλέπει νέα χάραξη και παρεμβάσεις σε ρέματα, δεν έχει κατατεθεί η απαιτούμενη Ειδική Οικολογική Αξιολόγηση (ΕΟΑ). Η αναφορά σε παλαιότερη ΕΟΑ δεν μπορεί να καλύψει τις νέες επεμβάσεις, καθώς η προηγούμενη μελέτη δεν αξιολογεί τα προτεινόμενα έργα ούτε τις σωρευτικές τους επιπτώσεις. Η παράλειψη αυτή εγείρει ζητήματα νομιμότητας αλλά και ουσίας, αφού η ακεραιότητα του οικοσυστήματος κινδυνεύει από μη αναστρέψιμες παρεμβάσεις.

3. Μεγάλοι κίνδυνοι για ανθρώπινες ζωές σε περίπτωση πυρκαγιάς

Το δάσος της Βάστριας χαρακτηρίζεται από εξαιρετικά υψηλή επικινδυνότητα εκδήλωσης μεγα πυρκαγιάς. Ειδική ανάλυση που έχει εκπονηθεί για την περιοχή δείχνει ότι το πευκοδάσος έχει μέγιστο δυναμικό καύσης και βαθμό επικινδυνότητας 9 έως 10 στην κλίμακα 1–10.Η προτεινόμενη «οδός διαφυγής» διέρχεται μέσα από πυκνή πευκώδη βλάστηση και κινείται παράλληλα με την οδό πρόσβασης σε απόσταση λίγων εκατοντάδων μέτρων, συνεπώς δεν παρέχει πραγματική εναλλακτική έξοδο σε περίπτωση ταχείας εξάπλωσης πυρκαγιάς. Στην πράξη, η προτεινόμενη χάραξη ενδέχεται όχι μόνο να μην προσφέρει ασφάλεια, αλλά να οδηγήσει σε εγκλωβισμό χιλιάδων ανθρώπων. Η τοποθέτηση μιας δομής κράτησης σε σημείο τόσο υψηλού κινδύνου παραβιάζει το θεμελιώδες δικαίωμα στη ζωή και στην ασφάλεια, ενώ έρχεται σε πλήρη αντίθεση με την αρχή της πρόληψης που διέπει την περιβαλλοντική νομοθεσία.

4. Σοβαρά ζητήματα σχετικά με την υδροδότηση της δομής Η μελέτη παρουσιάζει ανακριβή και ανεπαρκή στοιχεία σχετικά με την υδροδότηση. Η εγκεκριμένη γεώτρηση έχει μικρότερη δυναμικότητα από την απαιτούμενη, ενώ η ύπαρξη δεύτερης "εφεδρικής" γεώτρησης δεν έχει επιβεβαιωθεί. Αναφέρονται δε αόριστα εναλλακτικές λύσεις – μονάδα αφαλάτωσης ή υδροφόρες – χωρίς να έχουν αξιολογηθεί οι περιβαλλοντικές τους επιπτώσεις. Η απουσία ενιαίου, ρεαλιστικού και αδειοδοτημένου σχεδίου υδροδότησης καταδεικνύει ότι το έργο προχωρά χωρίς να έχουν προβλεφθεί βασικές υποδομές για τη λειτουργία του.

5. «Σαλαμοποίηση» της διαδικασίας περιβαλλοντικής αδειοδότησης Από την έναρξη υλοποίησης του έργου ο φορέας έχει αγνοήσει τις προβλεπόμενες περιβαλλοντικές διατάξεις, με αποτέλεσμα την πραγματοποίηση μεγάλους μέρους των εργασιών χωρίς τις απαραίτητες εγκρίσεις και την απαραίτητη επιστασία, δεδομένου και της σημαντικότητας και οικολογικής ευαισθησίας της υπό εξέταση περιοχής. Οι συνεχιζόμενες τροποποιήσεις των περιβαλλοντικών όρων του έργου έρχονταν να καλύψουν τις συνεχείς ελλείψεις που εμφανίζονταν στην περιβαλλοντική αδειοδότηση της κατασκευής και λειτουργίας της δομής και των συνοδών σε αυτή έργων. Έτσι και τώρα, έρχονται υπό διαβούλευση νέες τροποποιήσεις, που ουσιαστικά επιβαρύνουν ακόμα περισσότερο την υπό μελέτη περιοχή. Μάλιστα στην υπό διαβούλευση μελέτη γίνεται αναφορά και σε μελλοντικές τροποποιήσει όσον αφορά την υδροδότηση της δομής. Η αποσπασματική αυτή προσέγγιση των παρεμβάσεων, εγείρει σοβαρά ζητήματα νομιμότητας, και απαιτείται μία ολική μελέτη των αθροιστικών και συνεργιστικών περιβαλλοντικών επιπτώσεων του έργου και των συνοδών αυτού έργων, αλλά και των υπόλοιπων υπό διαβούλευση έργων στην περιοχή (βλ. ηλεκτρική διασύνδεση του νησιού).

6. Καταπάτηση θεμελιωδών δικαιωμάτων Η απομακρυσμένη τοποθεσία, η ασφάλεια της πρόσβασης, η έλλειψη επαρκούς ύδρευσης και η εγγύτητα σε περιοχή υψηλού κινδύνου πυρκαγιάς δημιουργούν ένα περιβάλλον που θέτει σε σοβαρό κίνδυνο, τα δικαιώματα στη ζωή και τη σωματική ακεραιότητα, στην υγεία, σε αξιοπρεπείς συνθήκες διαβίωσης, σε νομική υποστήριξη και κοινωνική παρακολούθηση. Η διεθνής εμπειρία δείχνει ότι η απομόνωση και η έλλειψη διαφάνειας σε τέτοιες δομές οδηγεί συστηματικά σε παραβιάσεις ανθρωπίνων δικαιωμάτων.

Συμπέρασμα

Η υπό διαβούλευση Μελέτη Τροποποίησης των περιβαλλοντικών όρων για το Κέντρο Κράτησης στη Βάστρια παρουσιάζει σοβαρές ελλείψεις, παραλείψεις και ανακρίβειες. Δεν αξιολογεί πλήρως τις πραγματικές περιβαλλοντικές επιπτώσεις, υποβαθμίζει τους κινδύνους πυρκαγιάς και δε διασφαλίζει τις συνθήκες για την προστασία της ζωής και της αξιοπρέπειας των ανθρώπων που θα κρατούνται στη δομή καθώς και των εργαζομένων.

Το πλήρες κείμενο αντιρρήσεων προς συνυπογραφή που θα κατατεθεί βρίσκεται ΕΔΩ.

 Κάντε κλικ εδώ για να προσθέσετε το όνομά σας στη λίστα υπογραφόντων και να πείτε «ΟΧΙ» στη Βαστρία.