Μια νέα ταινία-μαρτυρία έρχεται να φωτίσει ξανά τις σκοτεινές πτυχές της ευρωπαϊκής μεταναστευτικής πολιτικής. Το ντοκιμαντέρ The Ashes of Moria (Οι Στάχτες της Μόριας), σε σκηνοθεσία των Majid Bakhshi και Davide Marchesi, εστιάζει στο καθεστώς εγκλεισμού που εφαρμόστηκε στο Κέντρο Υποδοχής και Ταυτοποίησης (ΚΥΤ) της Μόριας, το οποίο αποτέλεσε για χρόνια σύμβολο της προσφυγικής κρίσης στη Λέσβο.

Η ταινία χτίζεται πάνω σε συνεντεύξεις που πραγματοποιήθηκαν την περίοδο 2020-2025, δίνοντας φωνή σε πρόσφυγες, μετανάστες και όσους βίωσαν εκ των έσω τις συνθήκες του καταυλισμού. Μέσα από τις προσωπικές μαρτυρίες, το ντοκιμαντέρ δεν περιορίζεται σε μια καταγραφή, αλλά επιχειρεί μια κριτική αποδόμηση της λειτουργίας του ΚΥΤ, αναδεικνύοντας την καθημερινότητα, τον εγκλωβισμό και την αίσθηση αδιεξόδου που χαρακτήριζε τη ζωή χιλιάδων ανθρώπων.

Η επιλογή των δημιουργών να απλώσουν την έρευνά τους σε διάστημα πέντε ετών, καθιστά το έργο όχι μόνο ιστορική καταγραφή, αλλά και ζωντανή παρέμβαση στη δημόσια συζήτηση για το μεταναστευτικό. Οι «Στάχτες της Μόριας» θυμίζουν πως ο καταυλισμός της Λέσβου δεν ήταν ένα τυχαίο γεγονός, αλλά ένα πεδίο που συμπύκνωσε τις αντιφάσεις και τις αδιέξοδες πολιτικές της Ευρώπης.

Όπως σημειώνουν οι δημιουργοί, η ταινία δεν στοχεύει μόνο στην ανάδειξη της μνήμης, αλλά και στο να κρατήσει ζωντανό τον διάλογο για το πώς οι κοινωνίες διαχειρίζονται το προσφυγικό ζήτημα. Οι «Στάχτες» της Μόριας, που σκόρπισαν μετά την πυρκαγιά του 2020, εξακολουθούν να στοιχειώνουν την ευρωπαϊκή συνείδηση και να θέτουν ερωτήματα για το μέλλον.