Με σημαντική συμμετοχή από το σύνολο της αυτοδιοίκησης πρώτου και δεύτερου βαθμού, τεχνικών φορέων και επιστημονικής κοινότητας, ξεκίνησαν στη Μυτιλήνη οι εργασίες της 17ης Πανελλήνιας Συνόδου του Δικτύου των Φορέων Διαχείρισης Στερεών Αποβλήτων (ΦοΔΣΑ), με οικοδεσπότη τον Δήμο Μυτιλήνης και την ΔΕΔΑΠΑΛ. Η φετινή διοργάνωση, που φιλοξενείται στο Δημοτικό Θέατρο της πόλης, αποτελεί συνέχεια της περσινής Συνόδου στο Ηράκλειο Κρήτης και προέκυψε μετά από πρόταση του προέδρου του ΦοΔΣΑ Λέσβου, Γιώργου Αλεξίου.

Η επιλογή της Μυτιλήνης για τη διοργάνωση δεν ήταν τυχαία, αλλά ενταγμένη σε μια ευρύτερη στρατηγική ανάδειξης των προκλήσεων που αντιμετωπίζουν οι νησιωτικοί δήμοι στον κρίσιμο τομέα της διαχείρισης απορριμμάτων. Από την έναρξη των εργασιών, ο Δήμαρχος Μυτιλήνης Παναγιώτης Χριστόφας υπογράμμισε πως η φιλοξενία της Συνόδου στο νησί δίνει τη δυνατότητα να τεθούν με σαφήνεια οι ανάγκες, οι ιδιαιτερότητες και οι δυνατότητες του νησιωτικού χώρου. «Η διαχείριση των απορριμμάτων είναι βαθιά πολιτικό και κοινωνικό ζήτημα. Δεν αφορά μόνο την εικόνα μιας πόλης, αλλά τη δημόσια υγεία, το περιβάλλον και τη σχέση εμπιστοσύνης του πολίτη με τον Δήμο», δήλωσε χαρακτηριστικά.

Ενισχύοντας τις φωνές των νησιών

Ο Δήμος Μυτιλήνης ανέδειξε τρεις βασικές προτεραιότητες: ενίσχυση των νησιωτικών δομών διαχείρισης, θεσμική και χρηματοδοτική ενδυνάμωση των ΦοΔΣΑ, και επένδυση στην ευαισθητοποίηση των πολιτών. «Οι νησιωτικοί δήμοι αντιμετωπίζουν υψηλό κόστος και περιορισμένες δυνατότητες διαδημοτικής συνεργασίας λόγω γεωγραφικών περιορισμών. Χρειαζόμαστε ένα λειτουργικό, ευέλικτο και πλήρως χρηματοδοτημένο πλαίσιο για να ανταποκριθούμε», επεσήμανε ο κ. Χριστόφας.

Ηχηρές παρεμβάσεις με πολιτικό και τεχνικό βάθος

Τη δική του κριτική για τη σημερινή κατάσταση στον τομέα της ανακύκλωσης εξέφρασε ο Περιφερειάρχης Βορείου Αιγαίου Κώστας Μουτζούρης, κάνοντας λόγο για «οπισθοδρόμηση» των ποσοστών ανακύκλωσης σε εθνικό επίπεδο και ανάγκη «σύμπνοιας» μεταξύ των εμπλεκόμενων φορέων. Με έμφαση στην ανάγκη συνεργασίας και ενότητας, κάλεσε όλους τους αρμόδιους να εργαστούν συντονισμένα για τη βελτίωση των δεικτών.

Από την πλευρά του, ο Υπουργός Ψηφιακής Διακυβέρνησης Δημήτρης Παπαστεργίου τόνισε τον κομβικό ρόλο της τεχνολογίας: «Η τεχνολογία μάς δίνει τα εργαλεία για πιο αποδοτική διαχείριση των απορριμμάτων. Όμως, χωρίς ενεργούς πολίτες και χωρίς κινητοποίηση από τα κάτω, δεν θα δούμε το επιθυμητό αποτέλεσμα. Η αυτοδιοίκηση έχει την ευελιξία και την εγγύτητα να πετύχει εκεί που άλλοι αποτυγχάνουν».

Ο Γιώργος Αλεξίου: Παρακολουθούμε τις εξελίξεις –Επενδύουμε στη γνώση

Σημαντική ήταν και η τοποθέτηση του προέδρου του ΦοΔΣΑ Λέσβου, Γιώργου Αλεξίου, ο οποίος, εκτός από το ρόλο του οικοδεσπότη, τόνισε τη σοβαρότητα των θεμάτων που συζητούνται: «Ως ΔΕΔΑΠΑΛ παρακολουθούμε στενά τις εξελίξεις. Κύριο θέμα της φετινής Συνόδου είναι το πρόγραμμα “Περιβάλλον και Κλιματική Αλλαγή”, ενώ παράλληλα εστιάζουμε σε ζητήματα προστασίας του περιβάλλοντος και αναβάθμισης της ποιότητας ζωής των πολιτών».

Ο ίδιος στάθηκε ιδιαίτερα στη σημασία της τεχνογνωσίας και της επιστημονικής υποστήριξης των πολιτικών αποφάσεων: «Συμμετέχουν εισηγητές και επιστήμονες από την Ελλάδα και την Ευρώπη με εξειδίκευση στην κυκλική οικονομία και τη βιώσιμη ανάπτυξη. Η σύνοδος αυτή είναι ευκαιρία για μεταφορά γνώσης, για αξιολόγηση καλών πρακτικών και για χάραξη εθνικής στρατηγικής βασισμένης σε ρεαλιστικά δεδομένα».

Κάλεσμα σε συστράτευση από τον πρόεδρο του Δικτύου ΦοΔΣΑ

Ο πρόεδρος του Δικτύου ΦοΔΣΑ Παναγιώτης Σημανδηράκης έκανε εκτενή αναφορά στις αδυναμίες του υφιστάμενου πλαισίου, στη θεσμική αδράνεια αλλά και στην ανάγκη εφαρμογής της συμφωνίας που υπεγράφη με την Ευρωπαϊκή Επιτροπή. «Το ποσοστό ανακύκλωσης παραμένει στάσιμο ή και φθίνει, ενώ το τέλος ταφής ξεπερνά το 85% σε πολλές περιοχές. Εάν δεν εφαρμοστούν άμεσα τα ολιστικά προγράμματα και δεν λυθεί το πρόβλημα της υποστελέχωσης, τότε ο εθνικός σχεδιασμός θα μείνει γράμμα κενό», προειδοποίησε.

Το βλέμμα στο 2030

Η 17η Σύνοδος αποτελεί, όπως υπογραμμίστηκε, ένα κομβικό σημείο για την επανεκκίνηση της συζήτησης γύρω από τη διαχείριση απορριμμάτων στην Ελλάδα. Το βλέμμα όλων είναι στραμμένο στους στόχους του 2030 – μείωση ταφής απορριμμάτων κάτω από το 10% και αύξηση της ανακύκλωσης στο 60%. Για να συμβεί αυτό, χρειάζονται χρηματοδοτήσεις, τεχνική υποστήριξη, στελέχωση και κυρίως πολιτική βούληση.