Σε μια εποχή όπου οι εξαρτήσεις λαμβάνουν συνεχώς νέες μορφές και απειλούν ολοένα και νεότερες ηλικίες, το Κέντρο Πρόληψης ΠΝΟΗ του ΟΚΑΝΑ στην Π.Ε. Λέσβου δίνει το παράδειγμα και αναλαμβάνει ουσιαστική δράση. Σε συνέντευξη Τύπου που παραχώρησε ενόψει της επικείμενης ημερίδας με θέμα την εξάρτηση και την εφηβεία, τα στελέχη του κέντρου τόνισαν με σαφήνεια πως η πρόληψη δεν είναι πολυτέλεια, αλλά μια βαθιά αναγκαιότητα που πρέπει να προσεγγίζεται με επιστημονική τεκμηρίωση, κοινωνική ευαισθησία και συλλογική υπευθυνότητα.

Η ημερίδα θα πραγματοποιηθεί το Σάββατο στις 18:30 στο Επιμελητήριο Λέσβου, με κεντρικό ομιλητή τον Καθηγητή Ψυχοβιολογίας του Πανεπιστημίου Κρήτης, Γιώργο Παναγή. Η εκδήλωση απευθύνεται σε γονείς, εκπαιδευτικούς, νέους και γενικότερα στο ευρύτερο κοινό, με σκοπό την εμβάθυνση της κατανόησης γύρω από τις σύγχρονες μορφές εξάρτησης και ιδιαίτερα τη χρήση κάνναβης, η οποία παρουσιάζει αυξητική τάση ειδικά στους εφήβους.

Ο καθηγητής Παναγής, με πολυετή εμπειρία και πλούσιο ερευνητικό έργο, εξηγεί πως η κάνναβη του σήμερα δεν είναι ίδια με εκείνη του παρελθόντος. Η γενετική τροποποίηση των φυτών, τα έλαια υψηλής περιεκτικότητας, οι ηλεκτρονικοί ατμοποιητές και άλλες νέες μορφές έχουν μετατρέψει την κάνναβη σε μια πολύ πιο ισχυρή ουσία, με εντονότερη ψυχοδραστική επίδραση και μεγαλύτερο δυναμικό εξάρτησης. Όπως επισημαίνει, η χρήση της σε εφηβική ηλικία σχετίζεται με αυξημένο κίνδυνο εμφάνισης ψυχώσεων, γνωστικής έκπτωσης, διαταραχών μνήμης και προσοχής, ακόμα και σχιζοφρένειας σε άτομα με προδιάθεση.

Παράλληλα, τα στελέχη του Κέντρου ΠΝΟΗ υπογράμμισαν μια κρίσιμη διαπίστωση από την καθημερινή τους εμπειρία: οι έφηβοι σήμερα δεν έχουν απλώς άγνοια, αλλά κυρίως υποτιμούν τον κίνδυνο. Πολλοί γνωρίζουν τι είναι η κάνναβη και πώς χρησιμοποιείται, ωστόσο κυριαρχεί η πεποίθηση ότι πρόκειται για μια ακίνδυνη ουσία, ακόμη και με «θεραπευτικές» ιδιότητες. Αυτή η χαμηλή αίσθηση κινδύνου καθιστά πιο δύσκολη την πρόληψη και αναδεικνύει την ανάγκη για στοχευμένη ενημέρωση και ουσιαστική επικοινωνία μεταξύ ενηλίκων και εφήβων.

Η εφηβεία, όπως εξήγησαν οι ομιλητές, είναι μια φυσιολογική περίοδος πειραματισμού. Όταν όμως δεν συνοδεύεται από ένα περιβάλλον εμπιστοσύνης και καθοδήγησης, ο πειραματισμός αυτός μπορεί να οδηγήσει σε εδραιωμένες συμπεριφορές εξάρτησης. Η στάση των ενηλίκων απέναντι στους νέους, το κατά πόσο προσφέρουν στήριξη ή επιβολή, κατανόηση ή αυστηρότητα χωρίς επικοινωνία, είναι καθοριστική για το πώς οι νέοι θα επιλέξουν να διαχειριστούν τους πειρασμούς της εποχής τους.

Το πρόγραμμα δράσεων του Κέντρου ΠΝΟΗ με αφορμή την επίσκεψη του καθηγητή Παναγή είναι εντατικό και ευρύ. Ήδη πραγματοποιήθηκε διαδικτυακή ενημέρωση σε μαθητές δευτεροβάθμιας εκπαίδευσης, με συμμετοχή 45 σχολείων από όλο το νησί, κάτι που αποδεικνύει τη δίψα της σχολικής κοινότητας για ουσιαστική ενημέρωση. Την Παρασκευή έχει προγραμματιστεί ειδικό εκπαιδευτικό σεμινάριο για επαγγελματίες υγείας και ψυχοκοινωνικής υποστήριξης, με έμφαση στα επιστημονικά δεδομένα γύρω από την εξάρτηση από κάνναβη και την επίδρασή της στην εφηβεία. Το Σάββατο, η ημερίδα θα ανοίξει τις πόρτες της σε όλη την κοινότητα της Μυτιλήνης, δίνοντας χώρο σε ενημέρωση, διάλογο και συνάντηση.

Κατά τη διάρκεια της συνέντευξης Τύπου, ο καθηγητής Παναγής επεσήμανε με έμφαση πως η εξάρτηση δεν είναι αδιέξοδο. Οι νέοι που έχουν βρεθεί στο μονοπάτι της μπορούν να επιστρέψουν, να αναδομήσουν τη ζωή τους και να επανασυνδεθούν με τον εαυτό τους και τους άλλους, αρκεί να βρουν μπροστά τους ένα υποστηρικτικό και όχι στιγματιστικό περιβάλλον. Η επιστημονική κοινότητα σήμερα γνωρίζει πολλά περισσότερα για τη λειτουργία του εγκεφάλου, την ψυχική ανθεκτικότητα και τους τρόπους που μπορεί να ανατραπεί μια εθιστική συμπεριφορά.

Το Κέντρο ΠΝΟΗ κλείνει με ένα κάλεσμα προς όλους. Η πρόληψη δεν είναι μόνο υπόθεση των ειδικών. Αφορά γονείς, δασκάλους, φίλους, συλλόγους, θεσμούς, την τοπική κοινωνία στο σύνολό της. Αφορά, πάνω απ’ όλα, τη στάση μας απέναντι στους νέους ανθρώπους. Αν επιλέξουμε να επενδύσουμε στην ενημέρωση, τη σύνδεση, την κατανόηση και τη συνεργασία, τότε μπορούμε να χτίσουμε μαζί μια κοινωνία που δεν θα αμύνεται απλώς στις εξαρτήσεις, αλλά θα τις προλαβαίνει στη ρίζα τους, με σεβασμό, επιστημοσύνη και φροντίδα.