Στην εκδήλωση του Συλλόγου Εκπαιδευτικών Πρωτοβάθμιας Εκπαίδευσης Λέσβου, που πραγματοποιήθηκε το απόγευμα της Παρασκευής 21 Φεβρουαρίου στην αίθουσα εκδηλώσεων της Γενικής Γραμματείας Αιγαίου στη Μυτιλήνη, ο Περικλής Παυλίδης, καθηγητής και πρόεδρος του τμήματος Δημοτικής Εκπαίδευσης του ΑΠΘ, ανέδειξε κρίσιμα ζητήματα σχετικά με την αξιολόγηση και την παιδαγωγική διαδικασία. Η ομιλία του επικεντρώθηκε στην ανάγκη για αναστοχασμό της διδασκαλίας και την κριτική επανεξέταση των διδακτικών δράσεων.

Ο κ. Παυλίδης τόνισε ότι η αξιολόγηση επιχειρεί να μετρήσει μια πληθώρα ζητημάτων που αφορούν την εκπαιδευτική διαδικασία. Αναρωτήθηκε εάν ένας δάσκαλος μπορεί να μπει στην τάξη και, τηρώντας έναν κατάλογο με συγκεκριμένα κριτήρια, να ελέγξει την απόδοσή του. Υπογράμμισε ότι η εκπαιδευτική διαδικασία είναι δυναμική και επηρεάζεται από πολλούς παράγοντες, συμπεριλαμβανομένων των υποκειμενικών εμπειριών και των κοινωνικών και πολιτισμικών παραμέτρων των μαθητών.

Στην αναφορά του για την αξιολόγηση, επισήμανε ότι περιορίζεται συχνά σε ευκαιριακές παρακολουθήσεις, οι οποίες δεν αποδίδουν σοβαρά και αξιόπιστα συμπεράσματα για το εκπαιδευτικό έργο. Για τον λόγο αυτό, πρότεινε ότι οι εκπαιδευτικοί θα πρέπει να έχουν την ελευθερία να προσαρμόζουν τις διδακτικές τους μεθόδους ανάλογα με τις ανάγκες των μαθητών τους, χωρίς την πίεση και τον φόβο της βαθμολόγησης.

Ο καθηγητής υπογράμμισε την ανάγκη για ένα σαφές πρότυπο αξιολόγησης, ρωτώντας ποιο είναι το μέτρο του καλού δασκάλου, και αν υπάρχουν καθορισμένα κριτήρια που να μπορούν να καθοδηγήσουν την αξιολόγηση. Ανέφερε ότι η εκπαιδευτική διαδικασία δεν μπορεί να μετρηθεί με απλούς όρους και ότι οι εκπαιδευτικοί συχνά αναγκάζονται να κάνουν ευέλικτες αναπροσαρμογές στα σχέδιά τους για να ανταποκριθούν στις ανάγκες των μαθητών.

Επιπλέον, ανέφερε ότι η πρακτική της αξιολόγησης μπορεί να οδηγήσει σε αυτολογοκρισία και περιορισμό της δημιουργικότητας των εκπαιδευτικών, καθώς οι δάσκαλοι μπορεί να νιώθουν την πίεση να διδάσκουν με έναν συγκεκριμένο τρόπο προκειμένου να "περάσουν" την αξιολόγηση. Ο κ. Παυλίδης προειδοποίησε ότι αυτό μπορεί να έχει σοβαρές συνέπειες για την ποιότητα της εκπαίδευσης, καθώς οι εκπαιδευτικοί μπορεί να εστιάζουν περισσότερο στην παρουσίαση εντυπωσιακών αποτελεσμάτων παρά στην ουσία της διδασκαλίας.

Σημαντική ήταν και η αναφορά του στην ψυχολογική πίεση που βιώνουν οι εκπαιδευτικοί. Ο κ. Παυλίδης επικαλέστηκε έρευνες που δείχνουν ότι ένα μεγάλο ποσοστό εκπαιδευτικών βιώνει άγχος στην εργασία τους, το οποίο μπορεί να έχει αρνητικές συνέπειες τόσο για τους ίδιους όσο και για τους μαθητές τους. Το άγχος αυτό, σύμφωνα με τον καθηγητή, δεν προέρχεται μόνο από την πίεση της αξιολόγησης αλλά και από τις καθημερινές προκλήσεις που αντιμετωπίζουν στην τάξη, όπου οι συνθήκες και οι απαιτήσεις είναι συχνά απρόβλεπτες.

Ο Περικλής Παυλίδης ανέφερε συγκεκριμένα ότι το έργο των εκπαιδευτικών είναι απαιτητικό και συνοδεύεται από μεγάλη ευθύνη, καθώς αφορά την ασφάλεια και την ευημερία των παιδιών. Υπογράμμισε πως οι εκπαιδευτικοί δεν διδάσκουν απλώς γνώσεις, αλλά διαμορφώνουν χαρακτήρες και συνειδήσεις, κάτι που απαιτεί από αυτούς συνεχή προσοχή και φροντίδα. «Έχουμε το πιο ευαίσθητο και σημαντικό τμήμα της ανθρωπότητας, τα παιδιά μας», δήλωσε, τονίζοντας την ανάγκη για μια υποστηρικτική και ευνοϊκή εκπαιδευτική ατμόσφαιρα.

Στην ομιλία του, ο καθηγητής εξέφρασε την ανησυχία του για την κατεύθυνση που ακολουθεί η εκπαιδευτική πολιτική και την εισαγωγή της λογικής της επιτήρησης στους χώρους των σχολείων. Εξέφρασε την άποψη ότι η συνεχής αξιολόγηση και η γραφειοκρατία που τη συνοδεύει μπορεί να οδηγήσουν σε έναν εκπαιδευτικό κλάδο που θα λειτουργεί με βάση την τυπολογία και την αυτολογοκρισία, αντί της δημιουργικότητας και της πρωτοβουλίας.

Ο κ. Παυλίδης τόνισε την ανάγκη για αλλαγές στο εκπαιδευτικό σύστημα που θα στηρίξουν την ελευθερία και την ικανοποίηση των εκπαιδευτικών από το έργο τους. «Αυτή η εκπαιδευτική διαδικασία πρέπει να είναι βιώσιμη και ικανοποιητική για τους δασκάλους, ώστε να μπορούν να προσφέρουν το καλύτερο δυνατό στους μαθητές τους», ανέφερε. Επισήμανε ότι η ικανοποίηση από την εργασία, τόσο σε επίπεδο περιεχομένου όσο και σε επίπεδο εργασιακών συνθηκών, είναι θεμελιώδης για την ποιότητα της εκπαίδευσης.

Παράλληλα ο καθηγητής κάλεσε τους εκπαιδευτικούς να ενώσουν τις φωνές τους στον αγώνα κατά της τυποποίησης και της γραφειοκρατίας στην εκπαίδευση. «Πρέπει να διεκδικήσουμε τις συνθήκες που θα μας επιτρέψουν να δουλέψουμε ελεύθερα και δημιουργικά», τόνισε, υπογραμμίζοντας ότι η εκπαιδευτική κοινότητα πρέπει να παραμείνει ενωμένη και να συνεχίσει να αγωνίζεται για μια καλύτερη και πιο δίκαιη εκπαίδευση.

Ο κ.Παυλίδης υποστήριξε, η συνεχιζόμενη αποσταθεροποίηση του επαγγέλματος του δασκάλου και του καθηγητή δεν είναι τυχαία, αλλά αποτελεί απόρροια της ίδιας της καπιταλιστικής οικονομίας.

«Το να αξιολογούμαστε έχει γίνει πλέον έθος», τόνισε, αναφερόμενος στην κουλτούρα που επιβάλλει την αξιολόγηση ως πρωτεύοντα μηχανισμό ελέγχου και διαχείρισης των εργαζομένων. Όπως εξήγησε, η λογική της αγοράς δεν αναγνωρίζει το πάθος για τη διδασκαλία ούτε τη βαθιά ικανοποίηση που αντλεί ένας εκπαιδευτικός από το έργο του. Αντιθέτως, οι εργαζόμενοι ωθούνται να κινητοποιούνται μέσα από την επισφάλεια, τον εξαναγκασμό και τη συνεχή εποπτεία.

Ο καθηγητής Παυλίδης υπερασπίστηκε σθεναρά τη σημασία των πανεπιστημιακών σπουδών ως καθοριστικού παράγοντα για τη διαμόρφωση των εκπαιδευτικών. Τόνισε πως το πτυχίο από τα δημόσια πανεπιστήμια θα πρέπει να παραμείνει το μοναδικό εισιτήριο για την είσοδο στην εκπαίδευση, χωρίς να απαιτούνται επιπλέον προσόντα που δεν διασφαλίζονται σε όλους με ίσους όρους.

Αναφέρθηκε, επίσης, στην ανάγκη για μεταεκπαίδευση και επιμόρφωση των εκπαιδευτικών, υπογραμμίζοντας ότι αυτή πρέπει να προσφέρεται δωρεάν, να είναι ουσιαστική και ακαδημαϊκού επιπέδου, και όχι μια διαδικασία που επιβαρύνει με άσκοπες απαιτήσεις τους ήδη εργαζόμενους εκπαιδευτικούς.

Ιδιαίτερη έμφαση έδωσε ο Περικλής Παυλίδης στις σχέσεις των εκπαιδευτικών μεταξύ τους, καθώς και στη σχέση τους με τους μαθητές και τους γονείς. «Δεν μπορεί να καλλιεργούμε ανταγωνισμό μεταξύ των εκπαιδευτικών και να περιμένουμε καλές συναδελφικές σχέσεις», σημείωσε, επικρίνοντας τη βαθμολογία και την κατηγοριοποίηση των σχολείων, που οδηγούν στη διάσπαση της εκπαιδευτικής κοινότητας.

Ο ίδιος τόνισε πως ένα καλό σχολικό κλίμα, βασισμένο στη συνεργασία, την αλληλοϋποστήριξη και την εμπιστοσύνη, αποτελεί θεμελιώδη προϋπόθεση για τη βελτίωση της εκπαιδευτικής διαδικασίας. «Όσο πιο ισχυρό είναι το ανταγωνιστικό πλαίσιο λειτουργίας, τόσο πιο αδύναμες γίνονται οι συναδελφικές σχέσεις, τόσο πιο δύσκολη γίνεται η ανταλλαγή εμπειριών και ιδεών».

Ολοκληρώνοντας την τοποθέτησή του, ο Περικλής Παυλίδης υπογράμμισε πως οι εκπαιδευτικοί χρειάζονται την εμπιστοσύνη της κοινωνίας και την αναγνώριση της κοινωνικής σημασίας του έργου τους. Κατά την άποψή του, η εικόνα των εκπαιδευτικών επηρεάζεται σε μεγάλο βαθμό από τα μέσα ενημέρωσης, τα οποία διαμορφώνουν τη δημόσια αντίληψη για το επάγγελμά τους.

«Η κοινωνία πρέπει να στηρίξει τους εκπαιδευτικούς, γιατί ο αγώνας τους είναι, ταυτόχρονα, αγώνας για το μέλλον της δημόσιας εκπαίδευσης», κατέληξε, προειδοποιώντας πως η συρρίκνωση των δικαιωμάτων των εκπαιδευτικών οδηγεί αναπόφευκτα σε υποβάθμιση των σχολείων και της παιδείας συνολικά.

Μετά το τέλος της τοποθέτησης του κ.Παυλίδη ακολούθησαν ερωτήσεις και τοποθετήσεις από τους εκπαιδευτικούς.