Ο καρκίνος του μαστού είναι μια από τις πιο καλά μελετημένες και κοινώς διαγνωσμένες μορφές καρκίνου. Σύμφωνα με το Διεθνή Οργανισμό Έρευνας για τον Καρκίνο, το 2020 7.772 καινούργιες περιπτώσεις καρκίνου του μαστού διαγνώστηκαν στην Ελλάδα, αποτελώντας τη 2η πιο συχνή μορφή καρκίνου για τη χώρα μας για εκείνη τη χρονιά.

Υπάρχουν διάφοροι τύποι καρκίνου του μαστού, με τους πιο συνηθισμένους να είναι το διηθητικό καρκίνωμα του πόρου και το διηθητικό λοβιακό καρκίνωμα. Κάθε τύπος έχει ξεχωριστά χαρακτηριστικά και θεραπευτικές προσεγγίσεις. Ο καρκίνος του μαστού είναι σταδιακός από 0 έως IV, με το 0 να είναι μη επεμβατικό και το IV να υποδηλώνει προχωρημένη νόσο. Ο βαθμός του όγκου αξιολογείται επίσης για να προσδιοριστεί η επιθετικότητά του.

Η μαστογραφία και οι τακτικές αυτοεξετάσεις μαστών μπορούν να βοηθήσουν στην έγκαιρη ανίχνευση. Ο καρκίνος του μαστού σε πρώιμο στάδιο είναι συχνά πιο θεραπεύσιμος και σχετίζεται με υψηλότερο ποσοστό επιβίωσης. Η θεραπεία για τον καρκίνο του μαστού περιλαμβάνει συνήθως χειρουργική επέμβαση, ακτινοθεραπεία, χημειοθεραπεία, ορμονική θεραπεία και στοχευμένες θεραπείες. Το συγκεκριμένο σχέδιο θεραπείας εξαρτάται από τον τύπο, το στάδιο και τα χαρακτηριστικά του καρκίνου.

Ορισμένοι γενετικοί παράγοντες μπορούν να αυξήσουν τον κίνδυνο ανάπτυξης καρκίνου του μαστού. Οι μεταλλάξεις σε γονίδια όπως τα BRCA1 και BRCA2 συνδέονται έντονα με αυξημένο κίνδυνο. Επιπλέον, άλλες γενετικές παραλλαγές έχουν εντοπιστεί μέσω έρευνας. Οι ορμόνες, ιδιαίτερα τα οιστρογόνα και η προγεστερόνη, παίζουν σημαντικό ρόλο στην ανάπτυξη πολλών καρκίνων του μαστού. Η κατάσταση του ορμονικού υποδοχέα (ER και PR) χρησιμοποιείται για την καθοδήγηση των αποφάσεων θεραπείας. Ο τριπλά αρνητικός καρκίνος του μαστού είναι ένας επιθετικός υποτύπος που στερείται ορμονικών υποδοχέων και υπερέκφρασης HER2. Οι αναστολείς του ανοσοποιητικού σημείου ελέγχου, όπως το pembrolizumab και το atezolizumab, μελετήθηκαν σε κλινικές δοκιμές. Ορισμένες δοκιμές έδειξαν πολλά υποσχόμενη αύξηση των ποσοστών απόκρισης και της συνολικής επιβίωσης. Έρευνα επίσης πρότεινε ότι η παρουσία λεμφοκυττάρων που διεισδύουν στον όγκο (κύτταρα του ανοσοποιητικού συστήματος) στο μικροπεριβάλλον του όγκου σχετίζεται με καλύτερα αποτελέσματα σε ορισμένους υποτύπους καρκίνου του μαστού. Συνδυασμοί ανοσοθεραπείας με άλλες θεραπείες, όπως χημειοθεραπεία ή στοχευμένες θεραπείες, διερευνούνται για την ενίσχυση της ανοσολογικής απόκρισης και τη βελτίωση των αποτελεσμάτων της θεραπείας, με υποσχόμενα αποτελέσματα, εστιάζοντας στις στοχευμένες θεραπείες και την εξατομικευμένη ιατρική για τον καρκίνο του μαστού.

Οι συναισθηματικές και ψυχολογικές πτυχές του καρκίνου του μαστού αναγνωρίζονται ως κρίσιμα συστατικά της φροντίδας. Ομάδες υποστήριξης, συμβουλευτικά προγράμματα και προγράμματα επιβίωσης είναι διαθέσιμα για να βοηθήσουν τους ασθενείς και τις οικογένειές τους να αντιμετωπίσουν τη διάγνωση και τη θεραπεία. Στο νησι μας, ο Συλλογος Καρκινοπαθών Λέσβου (Ερμού 229, Μυτιλήνη, τηλ. 22510 54754) οργανώνει πολλαπλές και διαφόρων ειδών δράσεις για τη στήριξη, την ενημέρωση και την ευαισθητοποίηση σχετικά με τον καρκίνο.

Οι οδηγίες προσυμπτωματικού ελέγχου για τον καρκίνο του μαστού διαφέρουν ανά χώρα και οργανισμό, αλλά συνιστώνται τακτικές μαστογραφίες και κλινικές εξετάσεις μαστού για έγκαιρη ανίχνευση. Διαφοροί τρόποι πρόληψης έχουν προταθεί όπως η διατήρηση υγιούς βάρους, η άσκηση, η ισορροπημένη διατροφή και η χαμηλή κατανάλωση αλκοόλ και ζάχαρης. Καθώς όμως ο καρκίνος του μαστού συνεχίζει να αποτελεί το 12% όλων των καρκινων (το υψηλότερο ή από τα υψηλότερα ποσοστά, ανάλογα με τη χώρα και τη χρονιά), η έγκυρη διάγνωση και η αποτελεσματική θεραπεία αποτελούν το καλύτερο όπλο.