Σύμφωνα με το CDC (Centers for Disease Control) τα ποσοστά του αυτισμού έχουν αυξηθεί αρκετά τα τελευταία χρόνια. Ενδεικτικά θα αναφέρουμε ότι με βάση τις έρευνες του, που έχουν γίνει το 2020 παρουσιάστηκε 1 προς 36 γεννήσεις ήταν παιδί στο φάσμα του αυτισμού σε σχέση με το 2018 όπου ήταν 1:44, το 2016 1:54 και το 2010 1:68 (καταμετρήσεις αφορούν παιδιά ηλικίας 8 ετών).
Το μεγαλύτερο άγχος του γονέα όταν λαμβάνει τη διάγνωση του παιδιού του είναι αν αυτό θα μπορέσει να μιλήσει και να εξελιχθεί σε ένα λειτουργικό μέλος μίας κοινωνίας.
Είναι όμως η λεκτική επικοινωνία υψίστης σημασίας στο φάσμα του αυτισμού;;
Η απάντηση είναι αρνητική! Πρωταρχικός στόχος σε ένα παιδί στο φάσμα είναι να μάθει να επικοινωνεί τις δικές του προσωπικές ανάγκες και να κατανοεί (στα πλαίσια του δυνατού) την επικοινωνία που «συναντά» στο περιβάλλον που μεγαλώνει.
Η επικοινωνία λοιπόν στα άτομα που βρίσκονται στο φάσμα διαφοροποιείται αρκετά. Μπορεί να είναι μη λεκτική ή λεκτική και αρκετά περιορισμένη στα ειδικά τους ενδιαφέροντα και στην κάλυψη των δικών τους προσωπικών αναγκών.
Τα παιδιά στο φάσμα του αυτισμού μπορούν να αναπτύξουν την επικοινωνία τους με τη βοήθεια κάποιου συστήματος επαυξητικού και εναλλακτικού τρόπου επικοινωνίας , γλωσσικού προγράμματος ανάπτυξης επικοινωνίας ή ακόμα και ειδικές συσκευές υποστήριξης επικοινωνίας. Έτσι με αυτό τον τρόπο τα παιδιά βρίσκουν μία δίοδο να επικοινωνήσουν τις ανάγκες τους ακόμα και τις σκέψεις τους ή τα συναισθήματα τους.
Πολλές φορές τα παιδιά στο φάσμα του αυτισμού έχουν αναπτύξει ομιλία που δεν χαρακτηρίζεται ως λειτουργική επικοινωνία. Επιλέγουν να ηχολαλούν ή να καταμετρούν ή να επαναλαμβάνουν λέξεις που περικλείονται στα ειδικά τους ενδιαφέροντα. Γι’ αυτό τον λόγο συχνά γεννάται το ερώτημα στους γονείς «αφού μιλάει γιατί δεν ανταποκρίνεται όταν του μιλάω» ;
Η απάντηση είναι απλή .. γιατί η ομιλία δεν είναι το παν στην ανάπτυξη της επικοινωνίας. Συχνά παιδιά στο φάσμα του αυτισμού που παρουσιάζουν ομιλία ανταποκρίνονται λειτουργικότερα με ένα σύστημα εναλλακτικής επικοινωνίας παρά με την ομιλία τους.
Σημαντικότερος λοιπόν στόχος είναι να «δώσουμε φωνή» στα παιδιά αυτά με ένα τρόπο που να είναι οικείος και αρκετά αντιληπτός στα ίδια. Η εικόνα και γενικά το οπτικό ερέθισμα στον αυτισμό θεωρείται η πιο σημαντική δίοδος επικοινωνίας.
Ας προσπαθήσουμε λοιπόν να ενταχτούμε εμείς στον κόσμο του αυτισμού και όχι τα παιδιά στο δικό μας που αν μη τι άλλο είναι αρκετά πολύπλοκός και υποκριτικός.

Η Αδριανή Χατζηεμμανουήλ είναι Λογοθεραπεύτρια, Επιστημονική Υπεύθυνη του Κέντρου Θεραπευτικής Παρέμβασης «Λέξημα»