Επιταχύνεται η διαδικασία για τη δημιουργία και έκδοση του ψηφιακού ευρώ ενόψει και της δημιουργίας ψηφιακών νομισμάτων από τις μεγαλύτερες κεντρικές τράπεζες του κόσμου. Η ιδέα ενός ψηφιακού νομίσματος της Ευρωπαϊκής Κεντρικής τράπεζας κερδίζει έδαφος τα τελευταία χρόνια, με πολλές χώρες να διερευνούν τα πιθανά οφέλη και μειονεκτήματα ενός τέτοιου συστήματος.

Το ψηφιακό ευρώ δεν θα αντικαθιστά τα μετρητά, αλλά θα λειτουργεί συμπληρωματικά προς αυτά, καθώς θα αποτελεί μια πρόσθετη και ευκολότερη επιλογή πληρωμής ενώ οι πολίτες θα το χρησιμοποιούν χωρίς χρέωση για τις βασικές πληρωμές τους σε ολόκληρη τη ζώνη του ευρώ.

Το 2026 ενεργοποιείται
Το σχέδιο για την επιτάχυνση της έκδοσης αποκάλυψε πρόσφατα η επικεφαλής της ΕΚΤ Κριστίν Λαγκάρντ προσδιορίζοντας τον προσεχή Οκτώβριο ως χρόνο λήψης αποφάσεων, ενώ ιδιαίτερα σημαντική θεωρούν την εφαρμογή του και οι Γερμανοί. Με σχετική ανάρτησή του στο Twitter ο Γερμανός υπουργός Οικονομικών Λίτνερ ανέφερε ότι «θα πρέπει να χρησιμοποιήσουμε την εισαγωγή του ψηφιακού ευρώ για ένα μεγάλο άλμα στην καινοτομία, καθώς τα ψηφιακά μετρητά μπορούν να κάνουν την καθημερινότητά μας πιο εύκολη και να αποτελέσουν κινητήρια δύναμη ανάπτυξης για την οικονομία».

Σημείωσε ακόμη ότι στόχος του είναι η καταπολέμηση του μαύρου χρήματος, «όχι όμως με γενική καχυποψία σε ευρεία βάση», ενώ σε ό,τι αφορά τη χρήση του ψηφιακού ευρώ, προέβλεψε ότι θα υπάρξουν πολλές νεοφυείς επιχειρήσεις, οι οποίες θα αναπτύξουν ιδέες «που σήμερα δεν μπορούμε καν να σκεφτούμε». Δε γίνεται πάντως λόγος για κατάργηση των μετρητών, διευκρίνισε ο Κρίστιαν Λίντνερ, παραδεχόμενος ωστόσο ότι είναι άγνωστο εάν τα μετρητά τελικά θα αντέξουν. Εκτιμάται πάντως ότι πριν από το 2026 δεν θα έχει ενεργοποιηθεί η έκδοση του ψηφιακού ευρώ.

Το χρονοδιάγραμμα

Για να χρησιμοποιηθεί το ψηφιακό ευρώ ως ενιαίο νόμισμα, ταυτόχρονα με τα τραπεζογραμμάτια και τα κέρματα, απαιτείται κανονισμός, κατόπιν πρότασης της Επιτροπής. Για τον κανονισμό, θα εκπονηθεί εκτίμηση επιπτώσεων, η οποία θα υποστηριχθεί από διαβουλεύσεις που θα πραγματοποιηθούν τόσο με την Επιτροπή όσο και με την ΕΚΤ.

Η τρέχουσα στοχευμένη διαβούλευση συμπληρώνει τη δημόσια διαβούλευση της ΕΚΤ και στοχεύει στη συλλογή περαιτέρω πληροφοριών σχετικά με τις αναμενόμενες επιπτώσεις σε βασικούς κλάδους (χρηματοπιστωτική διαμεσολάβηση, υπηρεσίες πληρωμών, έμποροι), χρήστες (ενώσεις καταναλωτών, ενώσεις λιανοπωλητών), εμπορικά επιμελητήρια και άλλους ενδιαφερόμενους φορείς στο διεθνές εμπόριο. Αυτή την περίοδο συζητείται η μορφή που θα μπορούσε να έχει το ψηφιακό ευρώ.

Σκοπός της φάσης αυτής είναι να προσδιοριστεί η βέλτιστη σχεδίαση του ψηφιακού ευρώ και να διασφαλιστεί ότι θα αποκρίνεται στις ανάγκες των χρηστών του. Επίσης, στη διάρκεια της φάσης Έρευνας θα εξεταστεί το πώς οι χρηματοπιστωτικοί ενδιάμεσοι φορείς θα μπορούσαν να παρέχουν υπηρεσίες προσκηνίου (front-end) βάσει ψηφιακού ευρώ. Οι εργασίες εκτιμάται ότι θα έχουν ολοκληρωθεί μέχρι τον Οκτώβριο του 2023.

Στη συνέχεια θα αναπτυχθούν ολοκληρωμένες υπηρεσίες και θα διενεργηθούν δοκιμές σε real time του ψηφιακού ευρώ. Η διάρκεια αυτής της φάσης υπολογίζεται στα τρία έτη.

Η ΕΚΤ και η Κομισιόν θα εξετάσουν, πώς το ψηφιακό ευρώ θα μπορούσε να σχεδιαστεί και να διανεμηθεί στους εμπόρους και το κοινό, καθώς και την επίδραση που θα είχε στην αγορά και τις αλλαγές που θα έπρεπε ενδεχομένως να γίνουν στην ευρωπαϊκή νομοθεσία.

Τα οφέλη του ψηφιακού ευρώ

Όπως αναφέρουν τραπεζικοί παράγοντες, σε έναν κόσμο όπου οι πολίτες κάνουν ολοένα και περισσότερες πληρωμές ηλεκτρονικά και η αγορά ψηφιακών πληρωμών συνεχίζει να αναπτύσσεται, το ψηφιακό ευρώ θα αποτελούσε για όλους – νοικοκυριά, μικρές και μεγάλες επιχειρήσεις – μια επιπλέον επιλογή για τη διενέργεια πληρωμών με χρήμα κεντρικής τράπεζας.

Συμφωνα με την Τράπεζα της Ελλάδος, «η εισαγωγή του ψηφιακού ευρώ θα μπορούσε να στηρίξει τον ψηφιακό μετασχηματισμό και να βοηθήσει να ανταποκριθούμε στις ανάγκες και τις προτιμήσεις των πολιτών σε ό,τι αφορά τις πληρωμές. Ένα άλλο όφελος είναι ότι το ψηφιακό ευρώ θα αυξήσει την ανθεκτικότητα του νομίσματός μας έναντι μη ρυθμιζόμενων τεχνολογικών εξελίξεων στον τραπεζικό και τον χρηματοπιστωτικό τομέα –όπως τα κρυπτοστοιχεία και οι εναλλακτικές λύσεις πληρωμών που δεν χρησιμοποιούν μεγάλα σχήματα καρτών– που θα μπορούσαν να υπονομεύσουν τη χρηματοπιστωτική σταθερότητα».

Για τους δικαιούχους πληρωμών, όπως οι έμποροι και οι μικρές επιχειρήσεις, το ψηφιακό ευρώ θα αποτελούσε ένα πρόσθετο μέσο λήψεως πληρωμών από τους πελάτες τους ενώ θα προσέφερε και πιο σύνθετες λειτουργίες, όπως χαρακτηριστικά αυτοματοποιημένων πληρωμών ή χρήση κάποιου είδους ψηφιακής ταυτότητας.