«1919 – 1922: Οι εφημερίδες της Λέσβου Αφηγούνται» είναι ο τίτλος μιας πολύτιμης ιστορικά έκδοσης της Δημόσιας Κεντρικής Βιβλιοθήκης της Μυτιλήνης στην οποία μέσω δημοσιευμάτων των εφημερίδων της Μυτιλήνης καταγράφονται τα συγκλονιστικά γεγονότα εκείνης της περιόδου που προηγήθηκε και ακολούθησε τη Μικρασιατική καταστροφή.

Οι ακούραστες ερευνήτριες Μαρία Γρηγορά και Φανή Μαρωνίτου, Διευθύντρια και Βιβλιοθηκονόμος αντίστοιχα της Δημόσιας Κεντρικής Βιβλιοθήκης της Μυτιλήνης που υπογράφουν την έκδοση μίλησαν στο ρ/σ του «Ν» στους 99 στα fm και στην εκπομπή της Μαρίας Χατζηγεωργίου «Πρωινοί διάλογοι». Μάλιστα το βιβλίο θα παρουσιαστεί το Σάββατο 19 Νοεμβρίου στις 6 το απόγευμα, στην αίθουσα εκδηλώσεων του Πρότυπου ΓΕ.Λ. Μυτιλήνης του Πανεπιστημίου Αιγαίου. Επίσης είναι περιορισμένος ο αριθμός τους, και θα γίνει επανέκδοση του βιβλίου ώστε να αποσταλεί και στα σχολεία της Λέσβου.

Στους πολλούς μήνες έρευνας του τοπικού Τύπου που προηγήθηκε οι δυο ερευνήτριες κυριολεκτικά έζησαν τη Μυτιλήνη της Καταστροφής. Στο βιβλίο δημοσιεύονται και κάποιες από τις πρώτες ανακοινώσεις για αγνοούμενους. «ΖΗΤΟΥΝΤΑΙ: Η Ελευθερία Παρασκευοπούλου 1 ½ ετών εκ Σμύρνης από την οικογένειάν της. Πληροφορίαι εις τους αδελφούς Ευαγγελινέλη Μυτιλήνη», έγραφε ο Ελεύθερος Λόγος στις 5 Οκτωβρίου του 1922. Στις 4 Δεκεμβρίου του ίδιου χρόνου δημοσιεύεται και μια τραγική είδηση. «Από ψύξιν!… Προχθές απέθανε νεαρός πρόσφυγξ εκ του υπερβολικού ψύχους. Πληροφορούμεθα ότι κατά τας τελευταίας ταύτας ημέρας, πλείστοι συνέβησαν θάνατοι προσφύγων, εκ της αυτής αιτίας».

«Κάποια πράγματα επιλέξαμε να μην τα αναφέρουμε στην έκδοση μας. Το βιβλίο δεν θα ‘αντέχονταν’ αν τα δημοσιεύαμε όλα» λέει η κ. Μαρωνίτου που συμπληρώνει ότι στο ψηφιακό αποθετήριο της Βιβλιοθήκης στην ιστοσελίδα www.cplm.gr, το οποίο και είναι ανοιχτό σε κάθε ενδιαφερόμενο, μπορεί να βρει κανείς όλα τα δημοσιεύματα.