× Στο Νησί
SOCIAL MEDIA

Η άγνωστη βυζαντινή Λέσβος

Ένας θυρεός που αποκαλύφθηκε κατά τη συνεχιζόμενη ανασκαφή στο κάστρο των Αγίων Θεοδώρων, στην αρχαία Άντισσα, φωτίζει τα χρόνια των Γατελούζων ηγεμόνων του νησιού

Γράφει ο ΣΤΡΑΤΗΣ ΜΠΑΛΑΣΚΑΣ Δημοσίευση 28/8/2022

Η άγνωστη βυζαντινή Λέσβος
' χρόνος ανάγνωσης

Ένας θυρεός από τα χρόνια του 14ου αιώνα ήρθε στο φως στη διάρκεια της συνεχιζόμενης ανασκαφής στο Οβριόκαστρο, της δυτικής Λέσβου. Χώρο που γνωστός και σαν κάστρο των Αγίων Θεοδώρων ταυτίζεται με την αρχαία αιολική Άντισσα.

Ο θυρεός χρονολογεί τα συγκεκριμένα τμήματα του κάστρου στα χρόνια μεταξύ των δεκαετιών 1360 και 1380 μ.Χ αφού εικονίζει το θυρεό των Παλαιολόγων (με τα αρχικά του ονόματος των) αυτοκρατόρων του Βυζαντίου και αυτόν των Γατελούζων ηγεμόνων της Λέσβου (με τις γνωστές φολίδες). Πληροφορίες αναφέρονται και σε ένα σχέδιο («καρικατούρα» χαρακτηρίζεται) που εικονίζει το κάστρο των Αγίων Θεοδώρων. Ο θυρεός θεωρείται ότι βρισκόταν στην πύλη του κάστρου εκείνης της εποχής που θα αποκαλυφθεί από τις ανασκαφικές εργασίες που θα ακολουθήσουν. Το εύρημα καταχώθηκε προσωρινά προκειμένου να αποκαλυφθεί πλήρως κατά την ανασκαφή που θα  συνεχιστεί τον επόμενο Οκτώβριο – Νοέμβριο.

ΔΙΑΦΗΜΙΣΗ

Οι Άγιοι Θεόδωροι ήταν το τρίτο σε δύναμη οχυρό πάνω στο νησί, μετά τα κάστρα της Μυτιλήνης και του Μολύβου. Με πανύψηλα τείχη που σε κάποια σημεία ξεπερνούν τα 18 μέτρα και τετράγωνους πύργους στα επιθαλάσσια του τμήματα. Όπως οι ειδικοί υποστηρίζουν η συνέχιση της ανασκαφής θα φέρει στο φως μια καστροπολιτεία αντίστοιχη με αυτήν του Μυστρά η οποία σε αυτήν της τουλάχιστον τη μορφή καταστράφηκε κατά την κατάληψη του κάστρου από τους Οθωμανούς. 

 

ΔΙΑΦΗΜΙΣΗ

Όπως είναι γνωστό από τις πηγές ο Φραγκίσκος Γατελούζος ο χαρακτηριζόμενος και ως ο πρώτος, γόνος ευγενούς οικογένειας Γενουατών θαλασσοπόρων παντρεύτηκε το 1357 τη Μαρία Παλαιολογίνα, αδελφή του Ιωάννη Ε Παλαιολόγου αυτοκράτορα του Βυζαντίου. Είχε προηγηθεί το 1355 η αναγόρευση του σε χωροδεσπότη (κληρονομικό ηγεμόνα) της Λέσβου ως αντίδωρο στη βοήθεια που παρείχε στον Ιωάννη Ε τον Παλαιολόγο να εκθρονίσει τον Ιωάννη ΣΤ΄ τον Κατακουζηνό, και να αναλάβει αυτοκράτορας αυτοκράτορας του Βυζαντίου. 

Ο Φραγκίσκος Γατελούζος ήταν έως τότε διάσημος μισθοφόρος κουρσάρος που διοικώντας μικρή μοίρα πολεμικών πλοίων επιχειρούσε στο Αιγαίο. Το 1354 καταπλέοντας στην Τένεδοτάχθηκε στην υπηρεσία του εκεί ευρισκόμενου έκπτωτου αυτοκράτορα Ιωάννη Ε΄ Παλαιολόγου, τον οποίο και βοήθησε να εισβάλει στην Κωνσταντινούπολη και να εκθρονίσει τον Ιωάννη ΣΤ΄ Κατακουζηνό. Δύο χρόνια μετά την τοποθέτηση του στη θέση του ηγεμόνα ο Παλαιολόγος συνδέθηκε ακόμα περισσότερο με το Γενουάτη ηγεμόνα της Λέσβου, παντρεύοντας τον με τη αδελφή του. Εγκαινιάζοντας μια περίοδο ηγεμονίας που διήρκεσε έναν αιώνα, ως το 1462 που η Λέσβος καταλήφθηκε από τους Οθωμανούς.

Ως άρχοντας και ηγεμόνας της Λέσβου θεωρείται ότι διοίκησε με πολιτική σύνεση ενώ προχώρησε σε σημαντικά έργα οχύρωσης (και όχι μόνο) ξαναχτίζοντας μεγάλα τμήματα στο φρούριο της Μυτιλήνης και του Μολύβου και ανακαινίζοντας το κάστρο των Αγίων Θεοδώρων. Όλα αυτά προκειμένου να αντιμετωπίσει τον επερχόμενο Οθωμανικό κίνδυνο. Σε αυτά τα πλαίσια ως ένας από τους σημαντικότερους συμβούλους του Βυζαντινού αυτοκράτορα, τον συνόδευσε στη Δύση το 1369 σε μια απόπειρα επανένωσης των Εκκλησιών. 

ΔΙΑΦΗΜΙΣΗ

Ο Φραγκίσκος σκοτώθηκε το 1384, από μεγάλο σεισμό στη Μυτιλήνη. Μαζί του σκοτώθηκε η σύζυγος του αλλά και τα δυο μεγάλα του παιδιά Ανδρόνικος και Δομήνικος. Επέζησε μόνο ο τρίτος του γιος Φραγκίσκος ο οποίος και τον διαδέχτηκε στην ηγεμονία της Λέσβου ως Φραγκίσκος ο Β.

 

 

ΣΤΗΝ ΙΔΙΑ ΚΑΤΗΓΟΡΙΑ
ΧΩΡΙΑ

Ανοιξε ο δρόμος Γέρας – Πλωμάρι

Προσοχή στους διερχόμενους οδηγούς συνιστά ο Αντιπεριφερειάρχης Λέσβου Κώστας Αρώνης και ευχαριστεί όλους όσους συνέβαλαν στην αντιμετώπιση της κατολίσθησης
Ανοιξε ο δρόμος Γέρας – Πλωμάρι
ΜΥΤΙΛΗΝΗ

Οκτώ νέοι υπάλληλοι στο Κέντρο Κοινωνικής Πρόνοιας Βορείου Αιγαίου

Σε εξέλιξη ο πρώτος κύκλος μόνιμων προσλήψεων με στόχο την ενίσχυση των δομών έως το τέλος του πρώτου εξαμήνου του 2026
Οκτώ νέοι υπάλληλοι στο Κέντρο Κοινωνικής Πρόνοιας Βορείου Αιγαίου
ΑΠΟΚΛΕΙΣΤΙΚΟ ΒΟΡΕΙΟ ΑΙΓΑΙΟ

Βάλτωσε η αγορά εργασίας στο Βόρειο Αιγαίο το 2025

Μόλις 114 νέες θέσεις εργασίας μέσα σε ένα χρόνο. Χιλιάδες προσλήψεις και απολύσεις δείχνουν εκτεταμένη εργασιακή ανασφάλεια
Βάλτωσε η αγορά εργασίας στο Βόρειο Αιγαίο το 2025
ΜΥΤΙΛΗΝΗ

Βιβλία που ταξίδεψαν για να φωτίσουν παιδικά όνειρα στον Αγιο Ευστράτιο

Μια συγκινητική πρωτοβουλία του Δήμου Μυτιλήνης ένωσε καρδιές και γέμισε τις σχολικές βιβλιοθήκες με ελπίδα
Βιβλία που ταξίδεψαν για να φωτίσουν παιδικά όνειρα στον Αγιο Ευστράτιο
ΒΙΒΛΙΟ

Το πρώτο βιβλίο του Μιχάλη Μεϊμάρογλου

«Τέχνη, Θεραπεία, Αυτογνωσία» και μια βιωματική διαδρομή από τη yoga και το reiki έως την καθημερινή πρακτική σήμερα, Σάββατο στο Book and Art
Το πρώτο βιβλίο του Μιχάλη Μεϊμάρογλου
ΠΟΛΙΤΙΚΗ

Επίσκεψη Φάμελλου στη Λέσβο

Θα παρευρεθεί στην εκδήλωση κοπής της πίτας της Νομαρχιακής Επιτροπής και θα έχει συναντήσεις με φορείς ενώ θα συμμετάσχει και στο Συνέδριο για τη Νησιωτικότητα που θα πραγματοποιηθεί το Σάββατο 14 Φεβρουαρίου στη Μυτιλήνη
Επίσκεψη Φάμελλου στη Λέσβο
ΧΩΡΙΑ

Καταπτώσεις στον δρόμο Πλωμαρίου‑Γέρας

Μεγάλη προσοχή στους οδηγούς -Επικίνδυνη κατάσταση μετά τη «Φιλλιπή Βόλτα»
Καταπτώσεις στον δρόμο Πλωμαρίου‑Γέρας
ΔΡΑΣΕΙΣ

«Δεν θα συνηθίσουμε την βαρβαρότητα, την απανθρωπιά, τον θάνατο»

Κάλεσμα από την Κίνηση Μνήμη και Δράση σε συγκέντρωση διαμαρτυρίας το Σάββατο 7 Φεβρουρίου, στις 12 το μεσημέρι, στην Πλατεία Σαπφούς για τους 15 νεκρούς πρόσφυγες - μετανάστες στη Χίο
«Δεν θα συνηθίσουμε την βαρβαρότητα,  την απανθρωπιά, τον θάνατο»
ΔΡΑΣΕΙΣ

Συγκέντρωση στη Μυτιλήνη για την πολύνεκρη τραγωδία της Χίου

Το Σάββατο στις 12 το μεσημέρι στην Πλατεία Σαπφούς. Συμμετέχει η Νέα Αριστερά. Δείτε αναλυτικά την ανακοίνωσή της
Συγκέντρωση στη Μυτιλήνη για την πολύνεκρη τραγωδία της Χίου
ΠΟΛΙΤΙΚΗ

«Οι νησιώτες δεν αντέχουν άλλο να ξεβράζει η θάλασσα νεκρούς ανθρώπους»

Παρέμβαση της βουλεύτριας του ΚΚΕ Μαρίας Κομνηνάκα για το πολύνεκρο ναυάγιο της Χίου στο πλαίσιο ομιλίας στην επιτροπή Παραγωγής και Εμπορίου
«Οι νησιώτες δεν αντέχουν άλλο να ξεβράζει η θάλασσα νεκρούς ανθρώπους»
ΠΟΛΙΤΙΚΗ

Παρέμβαση των ευρωβουλευτών του ΚΚΕ για την τραγωδία στη Χίο

Η ομάδα του ΚΚΕ κατέθεσε ερώτηση μέσω του ευρωβουλευτή Κώστα Παπαδάκη, καταγγέλλοντας την πολιτική «αποτροπής» της Ευρωπαϊκής Ένωσης και της ελληνικής κυβέρνησης
Παρέμβαση των ευρωβουλευτών του ΚΚΕ για την τραγωδία στη Χίο
ΑΤΖΕΝΤΑ

Ερχεται η γιορτή για την Παγκόσμια Ημέρα Υγροτόπων

Παρατήρηση χειμερινών παρυδάτιων πουλιών στους Υγρότοπους του Κόλπου Καλλονής
Ερχεται η γιορτή για την Παγκόσμια Ημέρα Υγροτόπων