× Στο Νησί
SOCIAL MEDIA

Η άγνωστη βυζαντινή Λέσβος

Ένας θυρεός που αποκαλύφθηκε κατά τη συνεχιζόμενη ανασκαφή στο κάστρο των Αγίων Θεοδώρων, στην αρχαία Άντισσα, φωτίζει τα χρόνια των Γατελούζων ηγεμόνων του νησιού

Γράφει ο ΣΤΡΑΤΗΣ ΜΠΑΛΑΣΚΑΣ Δημοσίευση 28/8/2022

Η άγνωστη βυζαντινή Λέσβος
' χρόνος ανάγνωσης

Ένας θυρεός από τα χρόνια του 14ου αιώνα ήρθε στο φως στη διάρκεια της συνεχιζόμενης ανασκαφής στο Οβριόκαστρο, της δυτικής Λέσβου. Χώρο που γνωστός και σαν κάστρο των Αγίων Θεοδώρων ταυτίζεται με την αρχαία αιολική Άντισσα.

Ο θυρεός χρονολογεί τα συγκεκριμένα τμήματα του κάστρου στα χρόνια μεταξύ των δεκαετιών 1360 και 1380 μ.Χ αφού εικονίζει το θυρεό των Παλαιολόγων (με τα αρχικά του ονόματος των) αυτοκρατόρων του Βυζαντίου και αυτόν των Γατελούζων ηγεμόνων της Λέσβου (με τις γνωστές φολίδες). Πληροφορίες αναφέρονται και σε ένα σχέδιο («καρικατούρα» χαρακτηρίζεται) που εικονίζει το κάστρο των Αγίων Θεοδώρων. Ο θυρεός θεωρείται ότι βρισκόταν στην πύλη του κάστρου εκείνης της εποχής που θα αποκαλυφθεί από τις ανασκαφικές εργασίες που θα ακολουθήσουν. Το εύρημα καταχώθηκε προσωρινά προκειμένου να αποκαλυφθεί πλήρως κατά την ανασκαφή που θα  συνεχιστεί τον επόμενο Οκτώβριο – Νοέμβριο.

ΔΙΑΦΗΜΙΣΗ

Οι Άγιοι Θεόδωροι ήταν το τρίτο σε δύναμη οχυρό πάνω στο νησί, μετά τα κάστρα της Μυτιλήνης και του Μολύβου. Με πανύψηλα τείχη που σε κάποια σημεία ξεπερνούν τα 18 μέτρα και τετράγωνους πύργους στα επιθαλάσσια του τμήματα. Όπως οι ειδικοί υποστηρίζουν η συνέχιση της ανασκαφής θα φέρει στο φως μια καστροπολιτεία αντίστοιχη με αυτήν του Μυστρά η οποία σε αυτήν της τουλάχιστον τη μορφή καταστράφηκε κατά την κατάληψη του κάστρου από τους Οθωμανούς. 

 

ΔΙΑΦΗΜΙΣΗ

Όπως είναι γνωστό από τις πηγές ο Φραγκίσκος Γατελούζος ο χαρακτηριζόμενος και ως ο πρώτος, γόνος ευγενούς οικογένειας Γενουατών θαλασσοπόρων παντρεύτηκε το 1357 τη Μαρία Παλαιολογίνα, αδελφή του Ιωάννη Ε Παλαιολόγου αυτοκράτορα του Βυζαντίου. Είχε προηγηθεί το 1355 η αναγόρευση του σε χωροδεσπότη (κληρονομικό ηγεμόνα) της Λέσβου ως αντίδωρο στη βοήθεια που παρείχε στον Ιωάννη Ε τον Παλαιολόγο να εκθρονίσει τον Ιωάννη ΣΤ΄ τον Κατακουζηνό, και να αναλάβει αυτοκράτορας αυτοκράτορας του Βυζαντίου. 

Ο Φραγκίσκος Γατελούζος ήταν έως τότε διάσημος μισθοφόρος κουρσάρος που διοικώντας μικρή μοίρα πολεμικών πλοίων επιχειρούσε στο Αιγαίο. Το 1354 καταπλέοντας στην Τένεδοτάχθηκε στην υπηρεσία του εκεί ευρισκόμενου έκπτωτου αυτοκράτορα Ιωάννη Ε΄ Παλαιολόγου, τον οποίο και βοήθησε να εισβάλει στην Κωνσταντινούπολη και να εκθρονίσει τον Ιωάννη ΣΤ΄ Κατακουζηνό. Δύο χρόνια μετά την τοποθέτηση του στη θέση του ηγεμόνα ο Παλαιολόγος συνδέθηκε ακόμα περισσότερο με το Γενουάτη ηγεμόνα της Λέσβου, παντρεύοντας τον με τη αδελφή του. Εγκαινιάζοντας μια περίοδο ηγεμονίας που διήρκεσε έναν αιώνα, ως το 1462 που η Λέσβος καταλήφθηκε από τους Οθωμανούς.

Ως άρχοντας και ηγεμόνας της Λέσβου θεωρείται ότι διοίκησε με πολιτική σύνεση ενώ προχώρησε σε σημαντικά έργα οχύρωσης (και όχι μόνο) ξαναχτίζοντας μεγάλα τμήματα στο φρούριο της Μυτιλήνης και του Μολύβου και ανακαινίζοντας το κάστρο των Αγίων Θεοδώρων. Όλα αυτά προκειμένου να αντιμετωπίσει τον επερχόμενο Οθωμανικό κίνδυνο. Σε αυτά τα πλαίσια ως ένας από τους σημαντικότερους συμβούλους του Βυζαντινού αυτοκράτορα, τον συνόδευσε στη Δύση το 1369 σε μια απόπειρα επανένωσης των Εκκλησιών. 

ΔΙΑΦΗΜΙΣΗ

Ο Φραγκίσκος σκοτώθηκε το 1384, από μεγάλο σεισμό στη Μυτιλήνη. Μαζί του σκοτώθηκε η σύζυγος του αλλά και τα δυο μεγάλα του παιδιά Ανδρόνικος και Δομήνικος. Επέζησε μόνο ο τρίτος του γιος Φραγκίσκος ο οποίος και τον διαδέχτηκε στην ηγεμονία της Λέσβου ως Φραγκίσκος ο Β.

 

 

ΣΤΗΝ ΙΔΙΑ ΚΑΤΗΓΟΡΙΑ
ΑΓΡΟΤΕΣ

«Δεν υπάρχει λογική σε όσα γίνονται»

Η πρόεδρος της Κοινότητας Πελόπης μιλά για έλλειψη ενημέρωσης και οικογένειες σε αδιέξοδο
«Δεν υπάρχει λογική σε όσα γίνονται»
ΠΟΛΙΤΙΚΗ

Συντονισμένη παρέμβαση για τον αφθώδη πυρετό ζητά η ΝΔ της Λέσβου

Η οργάνωση αποδίδει ιδιαίτερη σημασία στη συμβολή του κ. Αθανασίου
Συντονισμένη παρέμβαση για τον αφθώδη πυρετό ζητά η ΝΔ της Λέσβου
ΑΓΡΟΤΕΣ

Λένε όχι στις άδικες σφαγές

Μαζική κινητοποίηση στην Πελόπη το πρωί της Πέμπτης
Λένε όχι στις άδικες σφαγές
ΠΟΛΙΤΙΚΗ

Εκδήλωση της ΑΝΤΑΡΣΥΑ στη Μυτιλήνη

Εν όψει της 6ης Συνδιάσκεψης
Εκδήλωση της ΑΝΤΑΡΣΥΑ στη Μυτιλήνη
ΜΥΤΙΛΗΝΗ

Τα «Κεντέρεια» επιστρέφουν

Στις 18 Απριλίου η παρουσίαση του διεθνούς meeting στίβου στη Μυτιλήνη
Τα «Κεντέρεια» επιστρέφουν
ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ

Γεωθερμικός «θησαυρός» στη Λέσβο με επίσημη σφραγίδα

Η Στύψη στον ενεργειακό χάρτη της χώρας με επίσημο χαρακτηρισμό γεωθερμικού πεδίου με έκταση 20,5 km2 και υψηλές θερμοκρασίες έως 105 βαθμούς
Γεωθερμικός «θησαυρός» στη Λέσβο με επίσημη σφραγίδα
ΣΥΝΕΝΤΕΥΞΗ ΧΩΡΙΑ

«Το νερό της βρύσης στη Λέσβο είναι πόσιμο και ποιοτικό»

Η πρόεδρος των Εργαζομένων της ΔΕΥΑΛ και Διευθύντρια των Τεχνικών Υπηρεσιών της ΔΕΥΑΛ Μαρία Σηφάκη μιλά την εταιρεία και τις προσπάθειες που γίνονται να παραμείνει το νερό δημόσιο αγαθό
«Το νερό της βρύσης στη Λέσβο  είναι πόσιμο και ποιοτικό»
ΜΟΥΣΙΚΗ

Εγγραφή στα σεμινάρια της συνάντησης Μουσικών Σχολείων

Σαξόφωνο, τζαζ, έγχορδα, χορωδία, χάλκινα και πολλά άλλα!
Εγγραφή στα σεμινάρια της συνάντησης Μουσικών Σχολείων
ΠΟΛΙΤΙΚΗ

Μεταβατικός πρόεδρος της Νέας Αριστεράς ο Σακελλαρίδης

Η Νέα Αριστερά θα προχωρήσει στην διεξαγωγή εκτάκτου συνεδρίου
Μεταβατικός πρόεδρος της Νέας Αριστεράς ο Σακελλαρίδης
ΑΓΡΟΤΕΣ

Απόγνωση στην Πελόπη, «Χάνουμε κάθε μέρα τις περιουσίες μας»

Ανακοίνωση των κατοίκων της περιοχής και έκκληση για άμεση στήριξη και συντονισμένη αντίδραση
Απόγνωση στην Πελόπη, «Χάνουμε κάθε μέρα τις περιουσίες μας»
ΧΩΡΙΑ

Μεγάλη συμμετοχή στο «TRAIL στην Αλιγαρωπή» στον Παλαιόκηπο

Πάνω από 150 δρομείς στις διαδρομές των 4 και 12 χιλιομέτρων
Μεγάλη συμμετοχή στο «TRAIL στην Αλιγαρωπή» στον Παλαιόκηπο