× Στο Νησί
SOCIAL MEDIA

T’ Αγιού Γιαννιού με κάψαλα και στην Αγιάσο

Στην Καρυά, στην Αγορά, στο Σταυρί και στο Καμπούδι θα αναβιώσουν τα παραδοσιακά έθιμα

Από το NEWSROOM Δημοσίευση 19/6/2022

T’ Αγιού Γιαννιού με κάψαλα και στην Αγιάσο

Την Πέμπτη, 23 Ιουνίου, παραμονή τ’ Αγιού Γιαννιού τ’ Ηλ’τρουπιού (Γενέθλιο Αγίου Ιωάννου), από τις 9 το βράδυ και μετά, ο «Σάτυρος» ανάβει τις παραδοσιακές φωτιές τ’ Αγιού Γιαννιού σε γειτονιές της Αγιάσου. Στην Καρυά, στην Αγορά, στο Σταυρί και στο Καμπούδι θα αναβιώσουν τα παραδοσιακά έθιμα κάψαλα ή άγιστρου και κλήδονας.

Σε καθεμιά από τις παραπάνω γειτονιές ο Σύλλογος θα εφοδιάσει άτομα με τα απαραίτητα υλικά για το άναμμα της φωτιάς, το τηγάνισμα της πίτας και το βγάλσιμο του κλήδονα. Κάθε ομάδα θα οργανώσει ελεύθερα και ανεξάρτητα από τις άλλες την αναβίωση των εθίμων. Μικροί και μεγάλοι θα συναντηθούν στην υπερπήδηση της φωτιάς και στην εκφώνηση παλιών παραδοσιακών στίχων του κλήδονα, για να θυμηθούν οι παλιότεροι και να μάθουν οι νεότεροι τα πατροπαράδοτα έθιμά μας.

Λαογραφικά στοιχεία:

Τα λαϊκά έθιμα και οι δοξασίες που συνδέονται με τη γιορτή του Αι Γιαννιού στις 24 Ιουνίου είναι πανάρχαια και σχετίζονται με την κίνηση του ήλιου. Σε πολλά μέρη η μέρα αυτή ονομάζεται λιοτρόπι και η γιορτή τ’ Αι Γιαννιού τ’ Ηλ’τρουπιού, γιατί στο χριστιανικό εορτολόγιο τοποθετήθηκε πάνω στη θερινή τροπή του ήλιου (θερινό ηλιοστάσιο). Στις 21 προς 22 Ιουνίου ο ήλιος φτάνει στο βορειότερο σημείο της τροχιάς του, πράγμα που για τους λαούς που κατοικούμε στο βόρειο ημισφαίριο σημαίνει ότι περνά από το πλησιέστερο σε μας σημείο, γι’ αυτό και οι μέρες είναι οι μεγαλύτερες του έτους.

Τα έθιμα της γιορτής χωρίζονται σε δυο κατηγορίες. Σ’ αυτά που συμβολίζουν τον ήλιο αναπαράγοντας τη μορφή του στη γη, όπως οι φωτιές του Αι Γιαννιού, τα λεγόμενα στην Αγιάσο κάψαλα ή άγιστρου που γινόταν στις 23 Ιουνίου (παραμονή των Γενεθλίων του Ιωάννου Προδρόμου του Βαπτιστού). Η λέξη άγιστρου προέρχεται απ’ τη λέξη αγιστόν που σημαίνει το εξαγνισμένο και που με τη σειρά της προέκυψε από τη λέξη άγος που θα πει μόλυσμα. Το έθιμο να ανάβουν φωτιές είναι πανευρωπαϊκό, με πολλές όμως παραλλαγές από τόπο σε τόπο. Η φωτιά έχει καθαρτικό και αποτρεπτικό περιεχόμενο, δηλαδή εξαγνίζει – καθαρίζει το σώμα και το πνεύμα και παράλληλα ξορκίζει – διώχνει το κακό.

Μια άλλη κατηγορία εθίμων είναι αυτά που αποσκοπούν στην αξιοποίηση της δύναμης του ήλιου, όπως οι διάφορες μαντικές πρακτικές, με κυρίαρχο τον κλήδονα. Τις μέρες του θερινού ηλιοστασίου η αποκαλυπτική δύναμη του ήλιου είναι τόσο ισχυρή που – σύμφωνα με τη λαϊκή πίστη – γίνεται ικανή να φανερώνει ακόμα και τα μελλούμενα. Υπάρχουν κατά τόπους διάφορα είδη μαντικών πράξεων που γίνονται την παραμονή ή ανήμερα της γιορτής του Αι Γιαννιού. Το πιο γνωστό μαντικό έθιμο ωστόσο είναι ο κλήδονας. Η λέξη προέρχεται από την αρχαία ελληνική λέξη «κληδών», που σημαίνει λέξεις ή φράσεις που ακούγονται κατά τη διάρκεια μαντικών τελετών και στις οποίες αποδίδεται έπειτα προφητική σημασία. Αυτά τα τυχαία προφητικά ακούσματα με την πάροδο του χρόνου έγιναν στιχάκια που διασώζονται μέχρι σήμερα από την προφορική λαϊκή μας παράδοση (τα λεγόμενα «λόγια του κλήδονα»).

ΤΑ ΣΧΟΛΙΑ ΣΑΣ
Tο stonisi.gr δημοσιεύει κάθε σχόλιο. Θεωρούμε ότι ο καθένας έχει το δικαίωμα να εκφράζει ελεύθερα τις απόψεις του. Ωστόσο, αυτό δεν σημαίνει ότι υιοθετούμε τις απόψεις αυτές καθώς εκφράζουν αποκλειστικά τον εκάστοτε σχολιαστή. Τα συκοφαντικά ή υβριστικά σχόλια θα διαγράφονται χωρίς προειδοποίηση.

ΣΤΗΝ ΙΔΙΑ ΚΑΤΗΓΟΡΙΑ
ΠΡΟΣΦΥΓΕΣ

«Να μην συνηθίσουμε τον θάνατο»

Συγκέντρωση το απόγευμα της Πέμπτης στην πλατεία Σαπφούς και σιωπηρή πορεία από την Επιτροπή Ειρήνης Λέσβου και τον Σύλλογο Προοδευτικών Γυναικών Μυτιλήνης
ΘΡΑΣΟΣ ΑΒΡΑΑΜ
ΑΣΤΥΝΟΜΙΑ

Σοβαρός τραυματισμός 20χρονου μοτοσικλετιστή

Σε τροχαίο την Πέμπτη το μεσημέρι στην Καλλονή. Τραυματίσθηκαν ακόμη ένας άνδρας και μια γυναίκα 53 και 50 ετών, που επέβαιναν στο αγροτικό αυτοκίνητο που συγκρούσθηκε με τη μοτοσικλέτα του νεαρού
ΠΟΛΙΤΙΚΗ

«Η κυβέρνηση Μητσοτάκη πρέπει να εγκαταλείψει άμεσα το ρόλο του δεσμοφύλακα της Ευρώπης»

Ανακοίνωση της Νομαρχιακής Επιτροπής Λέσβου του ΣΥΡΙΖΑ Προοδευτική Συμμαχία για σημερινό πολύνεκρο ναυάγιο στη Λέσβο
ΠΡΟΣΦΥΓΕΣ

«Δεν συμβιβαζόμαστε με την κανονικότητα του θανάτου»

Aνακοίνωση της Κεντρικής Επιτροπής του ΚΚΕ για τα δύο πολύνεκρα ναυάγια σε Λέσβο και Κύθηρα
ΠΡΟΣΦΥΓΕΣ

«Να εγκαταλείψει η κυβέρνηση το ρόλο του δεσμοφύλακα της Ευρώπης»

Κοινή δήλωση των τομεαρχών του ΣΥΡΙΖΑ, ανάμεσά τους και του βουλευτή Λέσβου και τομεάρχη Ευρωπαϊκών Υποθέσεων Γιάννη Μπουρνού, για τα ναυάγια σε Λέσβο και Κύθηρα
ΠΡΟΣΦΥΓΕΣ

«Ταξίδια θανάτου...»

Η Γραμματέας του ΣΥΡΙΖΑ Προοδευτική – Συμμαχία Ράνια Σβίγκου για τα ναυάγια σε Λέσβο και Κύθηρα
ΥΓΕΙΑ

2.000.000 ευρώ για την ψυχιατρική και επιστροφή των ανεμβολίαστων στα νοσοκομεία

Τη Λέσβο επισκέφθηκε σήμερα η Αναπληρώτρια Υπουργός Υγείας Μίνα Γκάγκα. Ικανοποιημένη από την κατάσταση του Βοστανείου, «θα κάνουμε ό,τι μπορούμε για τις προσλήψεις», είπε.
ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ

Συνάντηση εκπαίδευσης και κατάρτισης εκπαιδευτών

Πραγματοποιήθηκε 1 - 3 Οκτωβρίου 2022, στην Λέσβο με την συμμετοχή σχολείων από την Ιταλία, την Πορτογαλία και την Ελλάδα
ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ

Έκτακτο δελτίο αναγγελίας επιδείνωσης καιρού

Ενημέρωση από το Κεντρικό Λιμεναρχείο Μυτιλήνης
ΜΥΤΙΛΗΝΗ

Διανομή προϊόντων ΚΕΑ‑ΤΕΒΑ     

Στους δικαιούχους των δήμων Μυτιλήνης και δυτικής Λέσβου από Δευτέρα 10 έως και την Τρίτη 18 Οκτωβρίου
ΥΓΕΙΑ

«Η νευροχειρουργική κλινική της Μυτιλήνης λειτουργεί άψογα»

Στηρίζει πλήρως το ιατρικό και νοσηλευτικό προσωπικό του Βοστάνειου για τον αγώνα που δίνουν , ο Ιατρικός Σύλλογος Μυτιλήνης μετά τις εκκλήσεις συγγενών ασθενούς που νοσηλεύεται στη νευροχειρουργική κλινική
ΒΟΡΕΙΟ ΑΙΓΑΙΟ

Επίσκεψη Γιάννη Μπουρνού στη Λήμνο

Αναλυτικά το πρόγραμμα συναντήσεων του βουλευτή του ΣΥΡΙΖΑ-Προοδευτική Συμμαχία