Ηταν θέμα χρόνου να φτάσει η δαγκάνα του κυβερνητικού ελέγχου και πάνω από τα κεφάλια των εξαρτημένων, των οικογενειών των θεραπευτών, των κρατουμένων, των αποφοίτων που τα κατάφεραν, των ειδικών επιστημόνων κι όλων εκείνων που για δεκαετίες στήριζαν το έργο του πρώην αυτοδιοικούμενου οργανισμού ΚΕΘΕΑ. Με Πράξη Νομοθετικού Περιεχομένου έγινε το 2019 το πρώτο βήμα άλωσης του μοναδικού φορέα υγείας που δεν ταύτισε τη λειτουργία του με σκάνδαλα και διαφθορά και λειτουργούσε με δημοκρατικές διαδικασίες.

Ο Β. Κικίλιας και η Ν.Δ. δεν κατάφεραν ποτέ και δεν θέλησαν να καταλάβουν την άμεση σχέση του μοντέλου θεραπείας με το μοντέλο του αυτοδιοικούμενου οργανισμού. Με διορισμούς κολλητών αντικατέστησαν βίαια το εκλεγμένο και άμισθο Δ.Σ. του ΚΕΘΕΑ, περιφρονώντας τις δυναμικές αντιδράσεις της μεγάλης οικογένειας του ιστορικού φορέα απεξάρτησης και όλων των κομμάτων της αντιπολίτευσης.

Σήμερα, δυο χρόνια μετά, η κυβέρνηση ετοιμάζει το τελικό βήμα για τη διάλυση του ΚΕΘΕΑ με τη βοήθεια του διορισμένου Δ.Σ. Με το πρόσχημα κατάρτισης νέου κανονισμού λειτουργίας του ΚΕΘΕΑ, μια Ομάδα Εργασίας από το διορισμένο Δ.Σ. υπερέβη κάθε εξουσιοδότηση προτείνοντας τη μετατροπή του πιο επιτυχημένου οργανισμού απεξάρτησης στη χώρα σε ένα αγνώριστο γραφειοκρατικό μόρφωμα αμφίβολης αποτελεσματικότητας, χωρίς να παρουσιάζεται καμία αιτιολογική έκθεση για τους σκοπούς, τις προδιαγραφές και τα κριτήρια των επιλογών της.

Ενας πρόεδρος μέλος του μητρώου στελεχών της Ν.Δ. χωρίς εμπειρία στις απεξαρτήσεις, μια αντιπρόεδρος υποψήφια δημοτική σύμβουλος με τον Κώστα Μπακογιάννη κι ένα Δ.Σ. με μέλη που κατά κύριο λόγο συνδυάζουν τις κομματικές με τις επιστημονικές ιδιότητες θα αντικαταστήσουν με Νόμο και έναντι αμοιβής όλες τις δημοκρατικές διαδικασίες ανάδειξης εκπροσώπων από τις κοινότητες, τη συμμετοχή στις αποφάσεις, ενώ η Γενική Συνέλευση από κυρίαρχο όργανο του ΚΕΘΕΑ θα μετατραπεί σε παρακολούθημα των αποφάσεων του διορισμένου Δ.Σ.

Το βράδυ της 31ης Μαρτίου έφτασε στην ηλεκτρονική αλληλογραφία των εργαζομένων στο ΚΕΘΕΑ ένα «πόνημα» 100 σελίδων με τη μορφή προσχεδίου νόμου 95 άρθρων. Το προσχέδιο τέθηκε σε διαβούλευση (sic) εντός του οργανισμού για 10 ημέρες πριν προωθηθεί στο Δ.Σ. για έγκριση και μετά στο υπουργείο Υγείας για την εισαγωγή του προς ψήφιση στη Βουλή.

Ο Σύλλογος Εργαζομένων πραγματοποίησε Γενική Συνέλευση στις 2 και 5 Απριλίου και αποφάσισε ομόφωνα να μη συμμετάσχει στον προσχηματικό διάλογο της διοίκησης για τη διάλυση του ΚΕΘΕΑ, καταλήγοντας ότι το προσχέδιο έχει συνταχθεί από μία επιτροπή η οποία φαίνεται ότι δεν καταλαβαίνει ή αγνοεί συνειδητά τον χαρακτήρα του οργανισμού και του θεραπευτικού του μοντέλου και της 38χρονης λειτουργίας του.

Δεν πρόκειται για κανονισμό λειτουργίας, αλλά για σχέδιο αλλαγής του χαρακτήρα του σε ευθεία αντίθεση με τις διαβεβαιώσεις του υπουργού Υγείας για αναβάθμιση και όχι υποβάθμιση του ΚΕΘΕΑ, για σεβασμό στη θεραπευτική του πρόταση, για σεβασμό στα μέλη και τους εργαζόμενους, για άμισθο Διοικητικό Συμβούλιο. Ερχεται να εφαρμόσει ένα καθόλα αναχρονιστικό οργανωτικό σχήμα, με διαδικασίες υπερσυγκέντρωσης εξουσιών και λήψης αποφάσεων σε ένα διορισμένο από την εκάστοτε εκτελεστική εξουσία Δ.Σ., αλλάζοντας εκ βάθρων τις διαδικασίες παρέμβασης και θεραπείας του φορέα και εγκαθιδρύοντας ένα πλαίσιο δικαιοδοσίας και ελέγχου, έναν κανονισμό εργασίας με πρωτοφανή έμφαση σε ελεγκτικές/«ποινικές» διαδικασίες και όχι συνεργατικές/διοικητικές.

Μεταξύ άλλων :

■ Καταργούνται τα θεραπευτικά προγράμματα του ΚΕΘΕΑ και μειώνεται ο αριθμός των θεραπευτικών δομών κατά 1/3 με αλλεπάλληλες συγχωνεύσεις.

■ Η θεραπευτική́ κοινότητα, ως θεραπευτική πρακτική με αναγνωρισμένη αποτελεσματικότητα σε εθνικό και διεθνές επίπεδο, αντικαθίσταται στην πρόταση από́ ξενώνες διαμονής και κέντρα σωματικής αποτοξίνωσης! Ολες οι επωνυμίες των θεραπευτικών προγραμμάτων του ΚΕΘΕΑ (Διάβαση, Νόστος, Παρέμβαση, Εν Δράσει, Ιθάκη κ.λπ.) εξαερώνονται με τη μετονομασία τους σε «διευθύνσεις κλινικών εφαρμογών».

■ Επιχειρείται, χωρίς τεκμηρίωση, η αντεπιστημονική συγχώνευση καθόλα ανόμοιων θεραπευτικών δομών, όπως των προγραμμάτων στις φυλακές με τις δομές απεξάρτησης από το αλκοόλ και τα τυχερά παιχνίδια.

■ Επιχειρείται η διόγκωση του διοικητικού μηχανισμού των κεντρικών υπηρεσιών, που αυξάνουν τις δομές τους κατά 50%, από 3 τομείς και τα 16 τμήματα σήμερα, σε 3 διευθύνσεις, 2 υποδιευθύνσεις και 25 τμήματα. Επανέρχεται ο καθορισμός αμοιβών για τον πρόεδρο και τον αντιπρόεδρο του Δ.Σ.

Μετατροπή σε μηχανισμό επιβολής και ελέγχου

Το σχέδιο κανονισμού προετοιμάζει την οπισθοδρομική μετατροπή του ΚΕΘΕΑ σε αρτηριοσκληρωτικό γραφειοκρατικό οργανισμό. Ολα τα συλλογικά όργανα διοίκησης, σχεδιασμού και επικοινωνίας καταργούνται. Ολες οι αρμοδιότητες μεταφέρονται στο ελεγχόμενο Διοικητικό Συμβούλιο, το οποίο από την Αθήνα θα «διοικεί» όλη τη χώρα. Αυτό θα σχεδιάζει την πολιτική για τις εξαρτήσεις, θα τοποθετεί τους εργαζόμενους, θα επιλέγει τους προϊστάμενους των μονάδων, θα ελέγχει την αξιολόγηση του προσωπικού και θα είναι το ανώτατο όργανο πειθαρχικού ελέγχου (sic) των εργαζόμενων. Στο προσχέδιο νόμου που κατατίθεται προς «διαβούλευση», τη θέση όλων των συλλογικών οργάνων του ΚΕΘΕΑ καταλαμβάνει ένα Δ.Σ.-αυτοκράτορας που οικειοποιείται τα πάντα.

Η Γενική Συνέλευση του ΚΕΘΕΑ και η πολυδιαφημισμένη αναβάθμισή της από τον υπουργό Υγείας μετατρέπεται, από αποφασιστικό όργανο σύμφωνα με τον νόμο 4638/18.11.2019, σε όργανο που «αποφαίνεται» και εγκρίνει, εκ των υστέρων, αυτά που το Δ.Σ. αποφασίζει να θέσει υπόψη της και μόνο. Η εκλεγμένη με δημοκρατικό τρόπο Επιτροπή Δεοντολογίας του ΚΕΘΕΑ μετατρέπεται στην ουσία σε πειθαρχικό όργανο στα χέρια της διοίκησης, η οποία ελέγχει και τις αλλαγές του Κώδικα Δεοντολογίας. Καταργούνται, διά νόμου, οι συλλογικές συμβάσεις στο ΚΕΘΕΑ. Το 1/3 του εσωτερικού κανονισμού λειτουργίας αφορά πειθαρχικά μέτρα, δημιουργώντας ένα ασφυκτικό πλαίσιο ελέγχου του οργανισμού διά του ελέγχου των εργαζομένων του. Απαλείφονται όλες οι διαδικασίες και τα όργανα ελέγχου της διοίκησης χωρίς να αντικαθίστανται από άλλα.

Αυτά απαντούν οι εργαζόμενοι λίγο πριν η αυταρχική διοίκηση του υπουργείου Υγείας προχωρήσει σε ακόμη ένα θλιβερό κατασκεύασμα, παρόμοιο με όλα τα αντίστοιχα εκτρωματικά κατασκευάσματα αυτής της κυβέρνησης.