× Στο Νησί
SOCIAL MEDIA

«Δεσποινίς Στεφανόπολι» από το Μιχάλη Ψύλο

Ένα βιβλίο για την Ιωάννα Στεφανόπολι, μια άγνωστη πρωταγωνίστρια έξι δεκαετιών της ελληνικής ιστορίας

Από το NEWSROOM Δημοσίευση 6/3/2021

«Δεσποινίς Στεφανόπολι» από το Μιχάλη Ψύλο
' χρόνος ανάγνωσης

Η Ιωάννα Στεφανόπολι είναι μια συγκλονιστική, ιστορική φυσιογνωμία η οποία ως δημοσιογράφος τις πρώτες έξι δεκαετίες του 20ου αιώνα διαδραμάτισε σημαντικό ρόλο στην εξωτερική πολιτική της χώρας.

Γεννημένη το 1875 και κόρη του δημοσιογράφου Αντώνιου Στεφανόπολι, η Ιωάννα Στεφανόπολι υπήρξε η πρώτη ελληνίδα φοιτήτρια στο Πανεπιστήμιο Αθηνών -στη Φιλοσοφική σχολή το 1890 σε ηλικία μόλις 15 ετών.

ΔΙΑΦΗΜΙΣΗ

Συνέχισε τις σπουδές της στο Παρίσι και επέστρεψε στις αρχές του 20ου αιώνα στην Αθήνα όπου άρχισε να δημοσιογραφεί στην Messager d`Athenes -την γαλλόφωνη εφημερίδα του πατέρα της. Παράλληλα, το 1902 έγραψε το πρώτο της βιβλίο στα γαλλικά με τίτλο «Η Μακεδονία και οι Μακεδόνες» όπου αποδείκνυε την ελληνικότητα της Μακεδονίας.

Το 1912 έγραψε ένα δεύτερο βιβλίο με τίτλο «Τα Νησιά του Αιγαίου και τα προνόμιά τους» καθιερώνοντας για πρώτη φορά τον όρο «Δωδεκάνησα» (μέχρι τότε ονομάζονταν Ανατολικές Σποράδες).

ΔΙΑΦΗΜΙΣΗ

Το 1913 αναλαμβάνει την διεύθυνση της Messager d`Athenes μετά τον θάνατο του πατέρα της και ταυτόχρονα ο Ελευθέριος Βενιζέλος την διορίζει Γενική Διευθύντρια του Αθηναϊκού Πρακτορείου Ειδήσεων, παίζοντας σημαντικό ρόλο στα τραγικά χρόνια του Εθνικού Διχασμού. Σταθερά Βενιζελική η Στεφανόπολι ακολουθεί τον Βενιζέλο και την κυβέρνησή του στη Θεσσαλονίκη.

Αναλαμβάνει με εντολή του Μεγάλου Κρητικού αποστολή στις ευρωπαικές πρωτεύουσες (μεσούντος του Πρώτου Παγκοσμίου Πολέμου) για την στήριξη της κυβέρνησης Βενιζέλου. Στη συνέχεια βρίσκεται στο πλευρό του Βενιζέλου στη συνθήκη των Σεβρών παίζοντας ουσιαστικό ρόλο στην προσέγγιση του αμερικανού προέδρου Ουίλσον για την στήριξη των ελληνικών θέσεων στο μεταπολεμικό συνέδριο του Παρισιού.

Ταυτόχρονα γράφει άλλα δύο βιβλία για το «Κουτσοβλαχικό και τη ρουμανική προπαγάνδα», αλλά και για τους «Έλληνες στην Τουρκία», προμηνύοντας ουσιαστικά την Μικρασιατική καταστροφή λόγω της πολιτικής των Νεότουρκων και της στήριξης της Γερμανίας στον Κεμάλ.

ΔΙΑΦΗΜΙΣΗ

Το 1920 μετά την ήττα του Βενιζέλου στις εκλογές παραιτείται από το Αθηναϊκό Πρακτορείο και μετά από τρία χρόνια σιωπής επανέρχεται στη δημοσιογραφία με την επανέκδοση της Messager d`Athenes παίζοντας και πάλι πολύ σημαντικό ρόλο στην εξωτερική πολιτική της χώρας.

Με την πέννα της παρεμβαίνει στα πολιτικά δρώμενα της εποχής του Μεσοπολέμου αποκαλύπτοντας άγνωστες πλευρές της πολιτικής κατάστασης στην Ελλάδα, αλλά και στην Ευρώπη ,αφού πρωτοστατεί με άλλες διεθνείς προσωπικότητες στη δημιουργία των «Ηνωμένων Πολιτειών της Ευρώπης» με έδρα την Αθήνα!

Στο βιβλίο του δημοσιογράφου Μιχάλη Ψύλου που κυκλοφορεί από τις «Εκδόσεις Λιβάνη» που στηρίζεται στο ιστορικό αρχείο της Ιωάννας Στεφανόπολι ξεδιπλώνονται οι παρεμβάσεις της στη διάρκεια της νέας τετραετίας του Ελευθέριου Βενιζέλου 1928-32, στη δικτατορία του Μεταξά, αλλά και στην υπόθεση Μπελογιάννη όπου καλείται από την κυβέρνηση Πλαστήρα να γράψει ένα βιβλίο στα γαλλικά προκειμένου να καταλαγιάσουν οι παγκόσμιες αντιδράσεις για τις εκτελέσεις του Νίκου Μπελογιαννη και των συντρόφων του.
Και μια σημαντική ιστορική λεπτομέρεια: Η Ιωάννα Στεφανόπολι κατάγεται από την οικογένεια των Στεφανόπουλων που το 1670 κατέφυγαν από την Μάνη στην Κορσική για να γλυτώσουν από τον Οθωμανικό ζυγό.

ΔΙΑΦΗΜΙΣΗ

Μέλη της οικογένειας ήρθαν αργότερα σε επαφή με τον Ναπολέοντα Βοναπάρτη, ο οποίος τους έστειλε το 1797 στην Ελλάδα για να ξεσηκώσουν τους Έλληνες κατά των Τούρκων.

Στο βιβλίο αναφέρονται συγκλονιστικά ιστορικά στοιχεία -πάντα με βάση το ιστορικο αρχείο της Ιωαννας Στεφανόπολι- για τη σχέση του Ναπολέοντα με την Ελλάδα.

Στο προλογικό του σηµείωµα, ο Βασίλης Βασιλικός σημειώνει:
«Το βιβλίο που κρατάτε στα χέρια σας είναι το χρονικό της νεότερης Ελλάδας, µέσω της πρωταγωνίστριας Ιωάννας Στεφανόπολι, της πρώτης Ελληνίδας που έγινε δεκτή στη Φιλοσοφική Σχολή του Καποδιστριακού Πανεπιστηµίου τον προπερασµένο αιώνα, σε ηλικία 15 ετών. Αυτό που συναρπάζει τον αναγνώστη είναι η απόλυτα τεκµηριωµένη γραφή του συγγραφέα του και οι απανωτές εκπλήξεις της αφήγησης, που µπορεί κανείς να το διαβάσει και σαν µυθιστόρηµα. Που, ωστόσο, δεν είναι.

Η Ιωάννα Στεφανόπολι δε διακρίθηκε ως ‘ακτιβίστρια’ για τα δικαιώµατα των γυναικών, αλλά µε την πένα, τη γνώση και την οξυδέρκειά της αγωνίστηκε επί δεκαετίες, ισότιµα µε τους άνδρες συναδέλφους της στον δύσκολο στίβο της ενηµέρωσης. Αφήνοντας πίσω της µια τεράστια κληρονοµιά, µε άγνωστες σελίδες της νεότερης ιστορίας µας».

ΣΤΗΝ ΙΔΙΑ ΚΑΤΗΓΟΡΙΑ
ΜΟΥΣΙΚΗ

Ορχήστρα νέων ετοιμάζει ο Δήμος Μυτιλήνης

Η πρώτη συνάντηση με τον Καλλιτεχνικό Διευθυντή του Φεστιβάλ θα πραγματοποιηθεί το Σάββατο, 7 Φεβρουαρίου, στις 11:00 το πρωί, στο Δημοτικό Θέατρο Μυτιλήνης.
Ορχήστρα νέων ετοιμάζει ο Δήμος Μυτιλήνης
ΒΙΒΛΙΟ

Το 10ο βιβλίο του Τάσσου Σταθόπουλου

H ιστορία από την ίδρυση του Συλλόγου μέχρι σήμερα
Το 10ο βιβλίο του Τάσσου Σταθόπουλου
ΜΟΥΣΙΚΗ

«Μουσικός Φεβρουάριος» στις Οινούσσες με τους Morning Glory

Συναυλία με ελεύθερη είσοδο την Τρίτη 27 Ιανουαρίου 2026 στο Πνευματικό Κέντρο
«Μουσικός Φεβρουάριος» στις Οινούσσες με τους Morning Glory
ΒΙΒΛΙΟ

Βιβλία «επίκαιρα»

Γράφει η ΑΘΑΝΑΣΙΑ ΔΑΦΙΩΤΗ*
Βιβλία «επίκαιρα»
ΜΟΥΣΙΚΗ

Μια μοναδική μουσική εμπειρία με τον Ματθαίο Τσαχουρίδη στη Λέσβο

Μεγάλη μουσική βραδιά στο Κτήμα Οινοφόρος το Σάββατο 31 Ιανουαρίου 2026 με έναν καλλιτέχνη διεθνούς εμβέλειας
Μια μοναδική μουσική εμπειρία με τον Ματθαίο Τσαχουρίδη στη Λέσβο
ΕΙΚΑΣΤΙΚΑ

Με φωτογραφίες για τον «Τόπο» υποδέχεται το 2026 η ΦΕΜ

Κοπή πρωτοχρονιάτικης πίτας και εγκαίνια ομαδικής έκθεσης τη Δευτέρα
Με φωτογραφίες για τον «Τόπο» υποδέχεται το 2026 η ΦΕΜ
ΘΕΑΤΡΟ

Aνεβαίνει ξανά η κωμωδία «Μπότοξ ΑΙ …κι αλίμονο στα νιάτα»

Γέλιο με… τεχνητή νοημοσύνη στο Δημοτικό Θέατρο Μυτιλήνης
Aνεβαίνει ξανά η κωμωδία «Μπότοξ ΑΙ …κι αλίμονο στα νιάτα»
ΒΙΒΛΙΟ

Εργαστήριο για την τεχνική βιβλιοδεσίας Secret Belgian

Το Σάββατο 24 Ιανουαρίου από 12:30 ως 3:30μ.μ. στο εργαστήριο καλλιτεχνικής βιβλιοδεσίας και χαρακτικής tortuguita
Εργαστήριο για την τεχνική βιβλιοδεσίας Secret Belgian
ΜΟΥΣΙΚΗ

Ένα φαγκότο στα σχολεία της Λέσβου

Το εκπαιδευτικό πρόγραμμα «Μουσικό Κλειδί» του Φεστιβάλ Μολύβου σε πλήρη εξέλιξη σε όλο το νησί
Ένα φαγκότο στα σχολεία της Λέσβου
ΘΕΑΤΡΟ

«Ο Κουρέας της Σεβίλλης» στη Μυτιλήνη

Μια όπερα… αλλιώς, για παιδιά την Κυριακή 8 Φεβρουαρίου
«Ο Κουρέας της Σεβίλλης» στη Μυτιλήνη
ΘΕΑΤΡΟ

Ανοίγει η αυλαία για τη ΦΕΣΤΙΒΑΛίτσα του Δήμου Μυτιλήνης

Πρόσκληση συμμετοχής σε σχολεία και ερασιτεχνικές παιδικές και εφηβικές θεατρικές ομάδες για το Παιδικό Θεατρικό Φεστιβάλ που θα πραγματοποιηθεί από τις 28 έως τις 30 Ιουνίου 2026 στο Δημοτικό Θέατρο
Ανοίγει η αυλαία για τη ΦΕΣΤΙΒΑΛίτσα του Δήμου Μυτιλήνης
ΒΙΒΛΙΟ

Από τη Λέσβο στη Ρουμανία ένα βιβλίο για τη ζωή της Αγίας Θωμαΐδας

Το έργο του π. Αθανάσιου Γιουσμά κυκλοφόρησε στη ρουμανική γλώσσα και φιλοδοξεί να κάνει ευρύτερα γνωστή την Αγία του τόπου μέσα από αφήγηση και ιστορικά στοιχεία
Από τη Λέσβο στη Ρουμανία ένα βιβλίο για τη ζωή της Αγίας Θωμαΐδας