× Στο Νησί
SOCIAL MEDIA

ΡΕΠΟΡΤΑΖ

Η σκαλωσιά έπεσε, ακολουθεί το μνημείο;

Ετοιμόρροπο τόξο του Ρωμαϊκού Υδραγωγείου στη Μόρια μετά την κατάρρευση της μεταλλικής σκαλωσιάς που το υποστύλωνε από το 2005. Κίνδυνος κατάρρευσης μεγάλου μέρους του μνημείου αν υποχωρήσει το τόξο

Γράφει η ΑΝΘΗ ΠΑΖΙΑΝΟΥ Δημοσίευση 19/2/2021

Η σκαλωσιά έπεσε, ακολουθεί το μνημείο;

Από το 2004 – 2005 όταν και τελείωσαν τα χρήματα του πρώτου μέρους των εργασιών στερέωσης  - αποκατάστασης - αναστήλωσης του ρωμαϊκού υδραγωγείου στη Μόρια υποστυλώθηκε τόξο της μεσαίας τοξοστοιχίας που αντιμετώπιζε μεγάλο πρόβλημα χαλάρωσης. Έκτοτε η συνέχιση του έργου δεν εντάχθηκε σε κάποιο χρηματοδοτικό πρόγραμμα από την αρμόδια προς τούτο Διεύθυνση Αναστύλωσης Αρχαιολογικών Μνημείων του Υπουργείου Πολιτισμού.  Αποτέλεσμα 15 χρόνια μετά η σιδερένια σκαλωσιά της υποστύλωσης να σαπίσει, περιμένοντας το Υπουργείο Πολιτισμού να δεήσει να ασχοληθεί με τη σωτηρία ενός μνημείου σήμα – κατατεθέν της Λέσβου.

Πριν λίγες μέρες κατέρρευσε αποκαλύπτοντας τα σοβαρά προβλήματα του τόξου στο οποίο το «κλειδί» έχει γλιστρήσει με την προοπτική της κατάρρευσης του να είναι άμεση. Κάτι τέτοιο όμως θα είχε σαν αποτέλεσμα να καταρρεύσει μεγάλο μέρος του μνημείου αφού η τοξοστοιχία στηρίζει το σύνολο του. «Σήμερα κιόλας πρέπει να υποστυλωθεί ξανά το υπό κατάρρευση  τόξο» δήλωσε στο «Ν» μηχανικός που βρέθηκε στο μνημείο και το εξέτασε. «Πέραν βέβαια της υποστύλωσης είναι προφανής η ανάγκη να προχωρήσει το έργο στερέωσης,  αποκατάστασης και αναστήλωσης όλου του μνημείου» τόνισε.

Το υδραγωγείο της Μόριας αποτελείτο από τρεις τοξοστοιχίες. Η άνω τοξοστοιχία η οποία περιλάμβανε τον αγωγό έχει 17 τόξα. Με την καταστροφή του αγωγού κατέπεσαν τα περισσότερα τούβλινα τόξα της, στα δε εναπομείναντα μετά από διάβρωση και αποσάθρωση κονιαμάτων και δόμων επήλθε χαλάρωση της δομής τους. Ορισμένα λίθινα τόξα της μεσαίας τοξοστοιχίας κατέπεσαν ενώ τα εναπομείναντα παρουσιάζουν χαλάρωση της δομής τους.

Η υπάρχουσα δημοσιευμένη μελέτη του ατέλειωτου έργου προβλέπει την αύξηση των μηχανικών χαρακτηριστικών των λιθοσωμάτων των πεσσών, συντήρηση και ανακατασκευή των τόξων που έχουν ολισθήσει τα κλειδιά τους και τέλος συμπλήρωση των λίθινων τόξων της μεσαίας τοξοστοιχίας που έχουν καταπέσει.

Ας σημειωθεί ότι το 2001 - 2004 στερεώθηκε η ετοιμορροπία τμημάτων τόξων και των αντίστοιχων πεσσών από τα 17 συνολικά τοξωτά ανοίγματα, τα οποία παρουσίαζαν παραμορφώσεις και έγινε μερική ανακατασκευή τους.

 

Ιστορία του μνημείου

Η πόλη της Μυτιλήνης στη ρωμαϊκή εποχή συγκαταλέγεται από τους αρχαίους συγγραφείς μεταξύ των ωραιότερων πόλεων του ανατολικού τμήματος της αυτοκρατορίας, μαζί με τη Ρόδο και την Έφεσο. Την κάλυψη των αυξημένων υδρευτικών αναγκών της πόλης εξυπηρέτησε το ρωμαϊκό υδραγωγείο, ένα μεγάλο τεχνικό έργο που μετέφερε το νερό των πηγών του ορεινού όγκου του Ολύμπου στην ανατολική πλευρά του νησιού, όπου ήταν χτισμένη η πόλη της Μυτιλήνης.

Ο αρχιτέκτων του υδραγωγείου Μυτιλήνης για την στήριξη του κεντρικού υδαταγωγού και την εξασφάλιση της κατάλληλης κλίσης κατασκεύασε μονότοξες υδατογέφυρες στην θέση Ανεραΐδα, Κούστερη και Πασπαλά, δίτοξες στη θέση Καμαρούδια και Κουτσούκ Λούτσα, τετράτοξες στη θέση Πασπαλά και πιθανόν στα Βρυσούδα και στα Θυρίδια και μία πολύτοξη στη Μόρια.

Η υδατογέφυρα στη Μόρια, έχει μήκος 170 μ. (στο ύψος του υδαταγωγού) και μέγιστο σωζόμενο ύψος 24,46 μ. στο κέντρο της κοιλάδας. Αποτελεί το σημαντικότερο τμήμα του ρωμαϊκού υδραγωγείου και ίσως το κορυφαίο μνημείο της λεσβιακής υπαίθρου. Αποτελείται από 17 τοξωτά ανοίγματα και 3 επάλληλες σειρές τόξων στο κεντρικό τμήμα, τα οποία δημιουργούνται με τη βοήθεια 16 πεσσών. Από τους αρχικούς πεσσούς διατηρούνται σήμερα σε καλύτερη κατάσταση οι κεντρικοί, ενώ από τους ακραίους σώζονται μόνο οι κατώτερες στρώσεις τους. Η υδατογέφυρα της Μόριας κατατάσσεται αναμφισβήτητα στις ομορφότερες υδατογέφυρες του αρχαίου κόσμου εξαιτίας του ιδιαίτερου αρχιτεκτονικού της σχεδιασμού, που τη μετέτρεψε από ένα χρηστικό τεχνικό έργο μεγάλης κλίμακας σε ένα έργο ιδιαίτερης αρχιτεκτονικής. Σύμφωνα με τον Ιωάννη Κοντή, «ολόκληρη η κατασκευή έμοιαζε με ενιαία πρόσοψη κτηρίου με τρεις επάλληλες στοές».

Το τέρμα της διαδρομής του υδαταγωγού πιστεύεται ότι βρισκόταν εντός των τειχών της πόλης κάτω από τον «Τεκέ» του αρχαίου θεάτρου, αν και απαιτείται περαιτέρω έρευνα για τον ακριβή υπολογισμό της θέσης της δεξαμενής συγκέντρωσης και διανομής του νερού προς τα λουτρά, τις δεξαμενές και κρήνες και τις πολυτελείς ιδιωτικές κατοικίες.

Για τον αρχιτέκτονα και την κατασκευή του υδραγωγείου δεν έχουμε στη διάθεσή μας καμία άμεση μαρτυρία από τις αρχαίες πηγές. Από τα υδραγωγεία του αρχαίου κόσμου το πιο κοντινό κατασκευαστικά με το υδραγωγείο της Μυτιλήνης, με ομοιότητες στη διάρθρωση των πεσσών και των τόξων, είναι το υδραγωγείο της αρχαίας πόλης της Σίδης και της Αντιόχειας Πισιδίας.

Λαμβάνοντας υπόψη τις κατασκευαστικές λεπτομέρειες, το ιστορικό πλαίσιο η σύγχρονη έρευνα θεωρεί ότι το υδραγωγείο της Μυτιλήνης θα πρέπει να χρονολογηθεί τουλάχιστον στο δεύτερο μισό του 2ου αιώνα μετά Χριστό.

ΤΑ ΣΧΟΛΙΑ ΣΑΣ
Tο stonisi.gr δημοσιεύει κάθε σχόλιο. Θεωρούμε ότι ο καθένας έχει το δικαίωμα να εκφράζει ελεύθερα τις απόψεις του. Ωστόσο, αυτό δεν σημαίνει ότι υιοθετούμε τις απόψεις αυτές καθώς εκφράζουν αποκλειστικά τον εκάστοτε σχολιαστή. Τα συκοφαντικά ή υβριστικά σχόλια θα διαγράφονται χωρίς προειδοποίηση.

ΣΤΗΝ ΙΔΙΑ ΚΑΤΗΓΟΡΙΑ
ΑΥΤΟΔΙΟΙΚΗΣΗ

Πιστώθηκε η πάγια προκαταβολή στις Κοινότητες του Δήμου Μυτιλήνης

64.000 ευρώ η πρώτη προκαταβολή για το 2021
ΠΟΛΙΤΙΚΗ

Από τις 24 έως τις 27 Ιουνίου το 21ο συνέδριο του ΚΚΕ

Αναλυτικά τα θέματα που θα εξετάσει το συνέδριο
ΥΓΕΙΑ

Ερώτηση Μπουρνού για το Κέντρο Υγείας Αντισσας

Άμεσα να ενισχυθεί με προσωπικό ζητά ο βουλευτής, καθώς και σχεδιασμό για τις προσφερόμενες υπηρεσίες υγείας στη Λέσβο
ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ

Ο Παναγιώτης Κατσαβέλλης πρόεδρος της ΔΕΔΑΠΑΛ

Εξελέγη χθες από τη Γενική Συνέλευση της Διαδημοτικής Επιχείρησης το νέο εννεαμελές Διοικητικό Συμβούλιο
ΑΓΡΟΤΕΣ

Ο Σύλλογος Επαγγελματιέων Αλιέων για το «Φράγμα Τσικνιά»

«Ο κύριος όγκος να εκβάλει στη θάλασσα»
ΕΛΕΥΘΕΡΟΣ ΧΡΟΝΟΣ

Προσφυγόπουλα με αναπηρίες στη Φάρμα Καριοφύλλη!

Έπαιξαν με τα ζώα και αγάπησαν τον χώρο
ΑΝΘΗ ΠΑΖΙΑΝΟΥ
ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ

Σεισμός 3,8 ρίχτερ στη Δυτική Λέσβο

Τι λέει στο «Ν» ο καθηγητής Ν. Ζούρος
ΧΩΡΙΑ

«Δεν διαμαρτύρονται άδικα οι κτηνοτρόφοι»

Στην Αγία Παρασκευή ο Μουτζούρης
ΑΠΟΚΛΕΙΣΤΙΚΟ ΜΥΤΙΛΗΝΗ

Αυτό θα είναι το νέο Δημαρχείο της Μυτιλήνης

Εγκρίθηκε από την Αρχιτεκτονική Επιτροπή η μελέτη και προχωρά η διαδικασία για ένταξη σε πρόγραμμα
ΠΟΛΙΤΙΚΗ

«Οι εποχικοί πυροσβέστες δικαιούνται περισσότερα»

Συνάντηση με το Σωματείο Συμβασιούχων Εποχικών Πυροσβεστών Νομού Λέσβου είχε ο βουλευτής του ΣΥΡΙΖΑ-Προοδευτική Συμμαχία, Γιάννης Μπουρνούς
ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ

Δασικοί χάρτες: Βγαίνουν εκτός οι εκτάσεις με φρύγανα και ασπάλαθους

Με τη συγκεκριμένη απόφαση επιλύονται σημαντικές αστοχίες που αφορούν στον χαρακτηρισμό εκτάσεων
ΣΥΝΕΝΤΕΥΞΗ ΔΡΑΣΕΙΣ

104 οικογένειες περιμένουν από την ομάδα «Κανένας Μόνος»

Λαχειοφόρος αγορά εν όψει Πάσχα και έκκληση για τρόφιμα
ΑΝΘΗ ΠΑΖΙΑΝΟΥ