Το άρθρο 2 (Εισαγωγή στην Τριτοβάθμια Εκπαίδευση) του Σχεδίου Νόμου που έχει εισαχθεί στη Βουλή των Ελλήνων προς ψήφιση, στοχεύει στο να περιορίσει τη στρέβλωση που έχει δημιουργηθεί από την εισαγωγή χαμηλού επιπέδου υποψηφίων φοιτητών/τριων στα Ανώτατα Εκπαιδευτικά ιδρύματα της χώρας και η οποία καταγράφεται σταθερά τα τελευταία χρόνια.

Το συγκεκριμένο άρθρο, σε συνδυασμό με την προηγηθείσα μετατροπή των ΑΤΕΙ της χώρας σε ΑΕΙ, αλλά και την οικονομική κρίση μιας δεκαετίας και την πρόσφατη πανδημία εξαιτίας του κορωνοϊού, ενέχει σοβαρό κίνδυνο για την αειφόρο και δυναμική παρουσία των Ανώτατων Εκπαιδευτικών Ιδρυμάτων της Περιφέρειας της χώρας και ειδικά αυτών που βρίσκονται σε ακριτικές και παραμεθόριες περιοχές.

Ήδη, σε πρώτη φάση, και σε εφαρμογή του θεσμικού πλαισίου για τα ΑΕΙ που υπήρξε πριν δύο χρόνια, διαπιστώνεται, ότι οι βάσεις εισαγωγής (ιδιαίτερα το 2020), διεθνώς ανταγωνιστικών, πλήρως στελεχωμένων και εξοπλισμένων και με μεγάλη χρονική παρουσία για περισσότερες από δύο δεκαετίες Τμημάτων των Πανεπιστημίων της Περιφέρειας (π.χ. Δημοκρίτειο Πανεπιστήμιο Θράκης, Πανεπιστήμιο Αιγαίου, Ιόνιο Πανεπιστήμιο και Πολυτεχνείο Κρήτης), είναι χαμηλές.

Οι βάσεις εισαγωγής Τμημάτων των προαναφερθέντων ΑΕΙ είναι χαμηλότερες από αυτές που καταγράφονται σε “νέα” ή μετεξελιχθέντα (από ΑΤΕΙ) Τμήματα ΑΕΙ ανεπαρκούς στελέχωσης, υποδομών και παραγόμενου ερευνητικού έργου, παρά τις εξαγγελίες του Υπουργείου Παιδείας για στόχευση της Αριστείας στη χώρα μας. Η εξέλιξη αυτή ήταν νομοτελειακή, αφού η οικονομική κρίση οδηγεί τις Ελληνικές οικογένειες να επιλέγουν, σε μεγάλο βαθμό, τη φοίτηση με γεωγραφικά και όχι ακαδημαϊκά κριτήρια.

Επιπρόσθετα προβλήματα, που σχετίζονται με εθνικά και μεταναστευτικά θέματα, καταγράφονται στα ΑΕΙ της παραμεθορίου, καθιστώντας ακόμη δυσμενέστερη την κατάσταση.

Με βάση τα προαναφερθέντα, είναι δεδομένο ότι η ψήφιση και υλοποίηση του νέου Σχεδίου Νόμου χωρίς συνοδευτικά μέτρα που θα δώσουν την απαραίτητη στήριξη στα Περιφερειακά Πανεπιστήμια, ώστε αυτά να είναι εξ ίσου ελκυστικά με τα ΑΕΙ στα μεγάλα αστικά κέντρα (π.χ. Αθήνα, Θεσσαλονίκη, Πάτρα), θα οδηγήσει, νομοτελειακά, όχι μόνο στην υποβάθμιση ακμαίων μέχρι πρόσφατα Εκπαιδευτικών Ιδρυμάτων, αλλά και στην περαιτέρω εξασθένιση και εγκατάλειψη της Περιφέρειας, και ιδιαίτερα των παραμεθορίων και εθνικά ευαίσθητων περιοχών του Ανατολικού Αιγαίου, της Θράκης και της Κρήτης.

Τα μέλη της Συνέλευσης του Τμήματος Ωκεανογραφίας και Θαλασσίων Βιοεπιστημών του Πανεπιστημίου Αιγαίου, θεωρούν ότι είναι απαραίτητο να περιληφθούν άμεσα, υπό μορφή σχετικών άρθρων στο Σχέδιο Νόμου, μια σειρά από μέτρα που θα δράσουν ως ισχυρά κίνητρα προς τις Ελληνικές οικογένειες και τους αυριανούς φοιτητές, προκειμένου να υπάρξει η αναστροφή της διαχρονικής πορείας απαξίωσης της Δημόσιας Τριτοβάθμιας Εκπαίδευσης στην Περιφέρεια που οφείλεται στην εφαρμογή κακοσχεδιασμένων πολιτικών σε εθνικό επίπεδο. Αν το ζητούμενο για την Πολιτεία είναι η χώρα μας να συμβάλει στρατηγικά στην ανάπτυξη της Ανώτατης Εκπαίδευσης στην Περιφέρεια της χώρας, τότε συγκεκριμένα μέτρα, όπως αυτά που προτείνονται παρακάτω, θα πρέπει να ληφθούν άμεσα μέσα από την συμπερίληψή τους στο θεσμικό πλαίσιο του νέου Σχεδίου Νόμου:

Η φοίτηση σε ένα παραμεθόριο Πανεπιστήμιο θα πρέπει να γίνει οικονομικά πολύ πιο ελκυστική από τη φοίτηση σε ΑΕΙ στα μεγάλα αστικά κέντρα της χώρας. Απαιτείται επομένως η υποστήριξη των οικογενειών των φοιτητών/τριων που σπουδάζουν σε Παραμεθόρια Πανεπιστήμια μέσω είτε (μακροπρόθεσμα) επέκτασης των Φοιτητικών Εστιών, πιθανόν με μικρό αντίτιμο για όσους δεν πληρούν κάποια εισοδηματικά κριτήρια, είτε (άμεσα) ισχυρής επιδοματικής υποστήριξης της φοιτητικής στέγης και των μετακινήσεων.

Ευνοϊκή φορολογική μεταχείριση στις οικογένειες που συντηρούν φοιτητές/τριες στα Περιφερειακά Πανεπιστήμια. Προτεραιότητα στην περαιτέρω ενίσχυση των Περιφερειακών Πανεπιστημίων με επιστημονικό και τεχνικό ανθρώπινο δυναμικό αλλά και υποδομές ώστε να ενισχυθεί η ανταγωνιστικότητά τους σε διεθνές επίπεδο.

Οικονομικά κίνητρα ώστε τα Περιφερειακά Πανεπιστήμια να γίνουν πολύ πιο ελκυστικά σε νέους ή/και έμπειρους επιστήμονες και ακαδημαϊκούς δασκάλους από ό,τι τα ΑΕΙ στα μεγάλα αστικά κέντρα. Όλοι οι φορείς που παρέχουν Τριτοβάθμια Εκπαίδευση να υπόκεινται στις ίδιες ακριβώς διαδικασίες ακαδημαϊκής αξιολόγησης και πιστοποίησης που υφίστανται τα Δημόσια Πανεπιστήμια και από την ίδια Ανεξάρτητη Εθνική Αρχή.