Σε κίνδυνο τίθεται η υγεία αιτούντων άσυλο και εργαζομένων λόγω των συνθηκών διεξαγωγής των εξ αποστάσεως συνεντεύξεων ασύλου στο Περιφερειακό Γραφείο Ασύλου Λέσβου (ΠΓΑ Λέσβου), σύμφωνα με οκτώ οργανώσεις, οι οποίες παρέχουν νομική συνδρομή σε αιτούντες/ουσες άσυλο στο νησί και εκφράζουν μια σειρά από ανησυχίες .

Σε αναφορά που έστειλαν οι οργανώσεις ζήτησαν από τις ελληνικές αρχές να τις ενημερώσουν για τα μέτρα που προτίθενται να λάβουν για την εξασφάλιση της ποιότητας των συνεντεύξεων και για τη διασφάλιση της υγείας τόσο των αιτούντων/ουσών άσυλο όσο και των δικηγόρων και των εργαζομένων που παρευρίσκονται στις εγκαταστάσεις του ΠΓΑ Λέσβου εν μέσω της πανδημίας του Covid-19 καθώς και να συμμορφωθούν προς τις υποχρεώσεις τους.

Οι υπογράφουσες οργανώσεις εξηγούν ότι «το Περιφερειακό Γραφείο Ασύλου (ΠΓΑ) Λέσβου ξεκίνησε την εφαρμογή του πιλοτικού προγράμματος εξ αποστάσεως συνεντεύξεων ασύλου. Δυο μήνες μετά, εν μέσω αντιφατικών ανακοινώσεων από το ΠΓΑ και ενώ ακόμη δεν έχει διασφαλιστεί η πρόσβαση όλων των αιτούντων/ουσών άσυλο σε νομική συνδρομή ή άλλες βασικές υπηρεσίες, ως δικηγόροι νομικών οργανώσεων στη Λέσβο επισημαίνουμε μια σειρά από σημαντικά ζητήματα. Συγκεκριμένα:

»Η επίδοση των κλήσεων για συνέντευξη, εάν δεν απουσιάζει εντελώς, λαμβάνει χώρα την αμέσως προηγούμενη και συχνά την ίδια ημέρα, λίγες μόλις ώρες, δηλαδή, πριν την διεξαγωγή της συνέντευξης. Παρατηρείται δε πολλές φορές το φαινόμενο άσκησης πιέσεων για τη διεξαγωγή των συνεντεύξεων σε εξαιρετικά σύντομο χρονικό διάστημα, σε γλώσσα διαφορετική από τη μητρική των αιτούντων/ουσών. Συνέπεια αυτών είναι οι αιτούντες/ούσες να στερούνται εν τοις πράγμασι το νόμιμο δικαίωμά τους να προετοιμαστούν κατάλληλα πριν τη συνέντευξη και να συμβουλευτούν νομικό ή άλλο σύμβουλο».

Στην ανακοίνωση σημειώνεται πως «σημαντικές τεχνικές δυσκολίες, όπως η χαμηλή ποιότητα ήχου και η κακή σύνδεση, οδηγούν στη συχνή διακοπή των συνεντεύξεων, παρατείνοντας επί μακρόν και τη διάρκειά τους. Ως αποτέλεσμα οι αιτούντες/ούσες άσυλο αναγκάζονται να αφηγηθούν/αναβιώσουν πολλαπλά τις τραυματικές τους εμπειρίες, συχνά, μένοντας χωρίς νερό ή φαγητό έως και αργά το βράδυ, καθώς καμία σχετική μέριμνα δεν έχει ληφθεί.

»Οι δε εγκαταστάσεις και αίθουσες, στις οποίες διεξάγονται οι συνεντεύξεις (Παγανή), κρίνονται, τουλάχιστον, ως ελλιπείς. Δεν διαθέτουν επαρκή ηχομόνωση, με αποτέλεσμα να μην διασφαλίζεται η αρχή της εμπιστευτικότητας, που οφείλει να διέπει την διαδικασία ασύλου, κατά παράβαση της εθνικής και ευρωπαϊκής νομοθεσίας, αλλά ούτε και η προστασία των προσωπικών δεδομένων των αιτούντων διεθνή προστασία μέσω της αμφίβολης ως προς τις εγγυήσεις πλατφόρμας που έχει επιλεχθεί. Είναι προφανές πως οι συνθήκες αυτές καταλήγουν εις βάρος της ποιότητας της διαδικασίας»

Επιπλέον, οι αίθουσες είναι πολύ μικρές και ανεπαρκώς αεριζόμενες, ενώ συχνά η πόρτα τους κλειδώνεται απ’ έξω. «Οι χώροι αναμονής χαρακτηρίζονται από συγχρωτισμό, καθώς δεκάδες άνδρες, γυναίκες και παιδιά, υποχρεούνται καθημερινά σε πολύωρη παραμονή, εν αναμονή της συνέντευξής τους. Όταν δε οι καιρικές συνθήκες δεν ευνοούν, αναγκάζονται να περιμένουν σε ένα μικρό κοντέινερ (5 επί 2), από το οποίο δεν τους επιτρέπεται να βγουν και το οποίο δεν διαθέτει επαρκή αερισμό, ενώ στις λιγοστές τουαλέτες στις οποίες έχουν πρόσβαση, απουσιάζει οποιοδήποτε προϊόν απολύμανσης. Οι ανωτέρω αναφερόμενες συνθήκες έρχονται σε αντίθεση με τις σχετικές πληροφορίες που παρείχε το Υπουργείο Μετανάστευσης και Ασύλου στις 2.11.2020 στα πλαίσια του Κοινοβουλευτικού ελέγχου».

Τέλος, οι οργανώσεις τονίζουν ότι τα πολλαπλά αιτήματά τους «για τη διασφάλιση κατάλληλων συνθηκών διεξαγωγής των συνεντεύξεων, που να εξασφαλίζουν το δίκαιο και αποτελεσματικό χαρακτήρα της διαδικασίας ασύλου, να προστατεύουν την υγεία αιτούντων/ουσών άσυλο και εργαζομένων και να επιτρέπουν την αποτελεσματική και απρόσκοπτη εκπροσώπηση των εντολέων μας, όχι μόνο δεν έχουν εισακουστεί από την Υπηρεσία Ασύλου, αλλά, έχουν συχνά αντιμετωπιστεί με υποτιμητική και προσβλητική συμπεριφορά κατά την ενάσκηση των καθηκόντων μας».

Οι υπογράφουσες οργανώσεις:

Διοτίμα – Κέντρο Γυναικείων Μελετών και Ερευνών

European Lawyers in Lesvos

Ελληνικό Συμβούλιο για τους Πρόσφυγες

FENIX Humanitarian Legal Aid

HIAS Ελλάδος

Legal Centre Lesvos

PRAKSIS

Υποστήριξη Προσφύγων στο Αιγαίο (RSA)