Με αναφορές στην ιστορική διαδρομή του Τύπου, στις καθημερινές μάχες των δημοσιογράφων της περιφέρειας και στις μεγάλες αλλαγές που φέρνει η ψηφιακή εποχή, πραγματοποιήθηκε το απόγευμα του Σαββάτου 14 Νοεμβρίου, στο Δημοτικό Θέατρο Μυτιλήνης, η επετειακή εκδήλωση για τα 100 χρόνια της Ένωσης Συντακτών Ημερησίων Εφημερίδων Πελοποννήσου, Ηπείρου και Νήσων (ΕΣΗΕΠΗΝ).

Πριν από την έναρξη πραγματοποιήθηκαν τα εγκαίνια της επετειακής έκθεσης, η οποία φιλοξενείται στο φουαγιέ του Θεάτρου έως τις 18 Νοεμβρίου. Το αρχειακό υλικό, μαζί με το ντοκιμαντέρ που προβλήθηκε, ανέδειξε πρόσωπα, γεγονότα και αγώνες που συνδέουν την πορεία της Ένωσης με την ιστορία της ενημέρωσης και των τοπικών κοινωνιών.

Την εκδήλωση προλόγισε η εργασιακή εκπρόσωπος της ΕΣΗΕΠΗΝ στο Βόρειο Αιγαίο, Μαρίνα Πολλάτου, ενώ τον συντονισμό είχε η δημοσιογράφος Μυρσίνη Τζινέλλη. Χαιρετισμούς απηύθυναν εκπρόσωποι της Αυτοδιοίκησης, της ΠΟΕΣΥ, των Ενώσεων Συντακτών και του Αθηναϊκού – Μακεδονικού Πρακτορείου Ειδήσεων. Ακολούθησαν οι κεντρικές ομιλίες των Στρατή Μπαλάσκα, Θράσου Αβραάμ και Γιώργου Πλειού, συνδέοντας το παρελθόν του λεσβιακού Τύπου με το παρόν και το μέλλον της δημοσιογραφίας.

Η καθημερινή μάχη της ενημέρωσης στα νησιά

Η Μαρίνα Πολλάτου αναφέρθηκε στην ευρεία γεωγραφική παρουσία της ΕΣΗΕΠΗΝ, επισημαίνοντας ότι η εμβέλειά της εκτείνεται σε επτά από τις δεκατρείς περιφέρειες της χώρας. Ιδιαίτερη θέση στην τοποθέτησή της είχε ο νησιωτικός χαρακτήρας της Ένωσης, με δημοσιογράφους που εργάζονται στο Βόρειο Αιγαίο, στις Κυκλάδες, στα Δωδεκάνησα, στο Ιόνιο και στην Κρήτη.

Οι δυσκολίες της νησιωτικότητας έγιναν αισθητές ακόμη και στους προσκεκλημένους, μέσα από τους ισχυρούς νοτιάδες και τις ματαιώσεις πτήσεων. Όπως σημείωσε, οι συνθήκες αυτές προσθέτουν εμπόδια σε ένα επάγγελμα που ασκείται συχνά με εξαντλητικά ωράρια, χωρίς σαφή χρονικά όρια και με διαρκή προσπάθεια να αναδεικνύονται όσα απασχολούν την κοινωνία.

Στάθηκε επίσης στην αντιγραφή του δημοσιογραφικού έργου και στην πνευματική κλοπή, υπογραμμίζοντας ότι οι επαγγελματίες δημοσιογράφοι καλούνται να υπηρετούν την ενημέρωση με κανόνες, δεοντολογία, ηθική και αξιοπρέπεια. Παράλληλα, μέσα από τη δουλειά τους συμβάλλουν στην εξωστρέφεια του τόπου και προσπαθούν να φέρουν τα νησιά πιο κοντά στα κέντρα λήψης αποφάσεων.

Αναφερόμενη στα 22 μέλη της ΕΣΗΕΠΗΝ στο Βόρειο Αιγαίο, περιέγραψε την Ένωση ως όργανο διεκδίκησης δικαιωμάτων, αλλά και ως καθημερινό στήριγμα συναδελφικής αλληλεγγύης. Ευχαρίστησε για τη συμβολή τους στη διοργάνωση την Περιφέρεια και το Περιφερειακό Ταμείο Ανάπτυξης Βορείου Αιγαίου, την Περιφερειακή Ένωση Δήμων Βορείου Αιγαίου και τον Δήμο Μυτιλήνης.

Η Μυρσίνη Τζινέλλη, παίρνοντας στη συνέχεια τον λόγο, υπογράμμισε ότι η επέτειος αφορά ολόκληρη την κοινωνία. Μέσα από τη δημοσιογραφική εργασία καταγράφονται τα γεγονότα, αναδεικνύονται προβλήματα και ανοίγει ο δημόσιος διάλογος. Έκανε ιδιαίτερη αναφορά στην κρίση του αφθώδους πυρετού και στη στάση των δημοσιογράφων δίπλα στους ανθρώπους του πρωτογενούς τομέα.

 Να γνωρίζει ο πολίτης ποιος αναλαμβάνει την ευθύνη της ενημέρωσης

Ο πρόεδρος της ΕΣΗΕΠΗΝ Κυριάκος Κορτέσης εξήγησε ότι οι επετειακές εκδηλώσεις στις πόλεις της γεωγραφικής της περιφέρειας αποτελούν ευκαιρία να ενισχυθεί η σχέση των επαγγελματιών δημοσιογράφων με τις τοπικές κοινωνίες.

Στόχος, όπως ανέφερε, είναι οι πολίτες να γνωρίσουν καλύτερα ποιοι είναι οι δημοσιογράφοι, πώς εργάζονται και ποια πρόσωπα αναλαμβάνουν την ευθύνη όσων δημοσιεύονται. Η ανάγκη αυτή γίνεται εντονότερη σε ένα περιβάλλον παραπληροφόρησης, προπαγάνδας και κατασκευασμένων ειδήσεων.

Έδωσε ιδιαίτερο βάρος στην επώνυμη παρουσία και τη λογοδοσία, τονίζοντας ότι ο πολίτης πρέπει να γνωρίζει ποιος μεταδίδει μια πληροφορία, ώστε να μπορεί να αναζητήσει εξηγήσεις ακόμη και όταν γίνεται λάθος.

«Θέλουμε να σας γνωρίσουμε και θέλουμε να μας γνωρίσετε», ανέφερε χαρακτηριστικά, συνοψίζοντας τον στόχο της συνάντησης.

Οι διαδοχικές κρίσεις του Βορείου Αιγαίου

Στον χαιρετισμό του, ο περιφερειάρχης Βορείου Αιγαίου Κώστας Μουτζούρης καλωσόρισε τους προσκεκλημένους στη Λέσβο, αναφερόμενος στην πολιτιστική της παράδοση, αλλά και στις διαδοχικές κρίσεις που έχει αντιμετωπίσει.

Μεγάλο μέρος της παρέμβασής του αφιερώθηκε στο προσφυγικό και μεταναστευτικό, στις συνθήκες εγκλωβισμού στα νησιά και στα γεγονότα του 2020. Εξέφρασε την αντίθεσή του στις μεταφορές αιτούντων άσυλο από την Κρήτη προς τη Λέσβο, υποστηρίζοντας ότι το νησί δεν πρέπει να επιβαρυνθεί εκ νέου.

Για τον αφθώδη πυρετό άσκησε έντονη κριτική στους χειρισμούς του αρμόδιου υπουργείου, καταλογίζοντας απουσία στρατηγικής και καθυστερήσεις στις αποζημιώσεις. Στάθηκε στις συνέπειες των θανατώσεων για τις κτηνοτροφικές οικογένειες και υπογράμμισε την ανάγκη προστασίας του πρωτογενούς τομέα.

Αναφέρθηκε ακόμη στο αεροδρόμιο της Χίου και στις επιπτώσεις που, όπως προειδοποίησε, θα έχει η διακοπή λειτουργίας του διαδρόμου χωρίς επαρκή μέτρα για τη συγκοινωνιακή εξυπηρέτηση του νησιού.

 Η αξιόπιστη ενημέρωση ενισχύει τη δημοκρατία

Ο δήμαρχος Μυτιλήνης Παναγιώτης Χριστόφας ξεκίνησε εκφράζοντας συλλυπητήρια στις οικογένειες των δύο πυροσβεστών που έχασαν τη ζωή τους εν ώρα καθήκοντος, καθώς και στο Πυροσβεστικό Σώμα.

Χαιρετίζοντας την επέτειο, αναφέρθηκε στην εκατοντάχρονη προσφορά της ΕΣΗΕΠΗΝ στη δημοσιογραφία και στην κοινωνία. Σημείωσε ότι η έκθεση αρχειακού υλικού αναδεικνύει τον κρίσιμο ρόλο της ενημέρωσης, της δεοντολογίας και της ελευθεροτυπίας.

Έδωσε έμφαση στην ενίσχυση της εμπιστοσύνης ανάμεσα στους επαγγελματίες δημοσιογράφους και τις τοπικές κοινωνίες, ως προϋπόθεση για την αντιμετώπιση της παραπληροφόρησης. Εξέφρασε, τέλος, τη στήριξη του Δήμου σε δράσεις που υπηρετούν την αλήθεια και ενισχύουν τη δημοκρατία.

Στην εκδήλωση μεταφέρθηκε επίσης ο χαιρετισμός του δημάρχου Δυτικής Λέσβου Ταξιάρχη Βέρρου, ο οποίος δεν μπόρεσε να παραστεί λόγω ανειλημμένων υποχρεώσεων.

Οι Ενώσεις Συντακτών δίπλα στους δημοσιογράφους της περιφέρειας

Ο πρόεδρος της ΠΟΕΣΥ Σωτήρης Τριανταφύλλου αναφέρθηκε στον συμβολισμό της διοργάνωσης στη Μυτιλήνη και στην προσφορά των δημοσιογράφων του Βορείου Αιγαίου, ιδιαίτερα κατά την κάλυψη της προσφυγικής κρίσης. Περιέγραψε την εκατοντάχρονη πορεία της ΕΣΗΕΠΗΝ ως έναν αιώνα στήριξης του περιφερειακού Τύπου και των ανθρώπων του, τονίζοντας τον ρόλο των Ενώσεων στη συλλογική εκπροσώπηση του κλάδου.

Η πρόεδρος της ΕΣΗΕΑ Μαρία Αντωνιάδου έθεσε στο επίκεντρο την αλληλεγγύη και την ενότητα, συνδέοντας την ιστορία του δημοσιογραφικού κινήματος με την ανάγκη στήριξης του συναδέλφου. Μίλησε επίσης για τον προσωπικό της δεσμό με τη Μυτιλήνη, όπου, όπως ανέφερε, έχει πραγματοποιήσει περισσότερες από δεκαπέντε δημοσιογραφικές αποστολές.

Στη διάρκεια της παρέμβασής της προσέφερε στον Κώστα Μουτζούρη επετειακό έμβλημα της Διεθνούς Ομοσπονδίας Δημοσιογράφων, αναγνωρίζοντας τη στήριξή του στην προσπάθεια διάσωσης του ελληνόφωνου προγράμματος της Deutsche Welle. Παράλληλα, παρέδωσε στον Κυριάκο Κορτέση και στον Παναγιώτη Χριστόφα χάρτες του Heinrich Kiepert, εκ μέρους του Μορφωτικού Ιδρύματος της ΕΣΗΕΑ.

Ο πρόεδρος της ΕΣΗΕΜ-Θ Γιάννης Βοϊτσίδης εξήρε την προσπάθεια των δημοσιογράφων που κάλυψαν το προσφυγικό στη Λέσβο, κάνοντας λόγο για κατάθεση ψυχής. Υπογράμμισε ότι οι συνθήκες στην περιφέρεια είναι ιδιαίτερα δύσκολες και ότι η αξιοπιστία, η συνεργασία και η ενότητα αποτελούν στηρίγματα για τη συνέχεια.

Από την πλευρά του, ο πρόεδρος της Ένωσης Συντακτών Ημερησίων Εφημερίδων Θεσσαλίας, Στερεάς Ελλάδας και Εύβοιας Δημήτρης Χορταριάς συνέδεσε την εμπειρία των δημοσιογράφων της Λέσβου με εκείνη των συναδέλφων του κατά την καταστροφική κακοκαιρία Daniel. Τόνισε τη διαφορά ανάμεσα στην παρακολούθηση μιας κρίσης από απόσταση και στην καθημερινή παρουσία μέσα στο πεδίο του ρεπορτάζ. Αναφέρθηκε επίσης στην οικονομική πίεση στα περιφερειακά μέσα, στην τεχνολογική μετάβαση και στην ανάγκη αξιοπρεπών συνθηκών εργασίας.

Συλλογικές συμβάσεις και προστασία από τις πιέσεις

Ο πρόεδρος της Ένωσης Συντακτών Περιοδικού και Ηλεκτρονικού Τύπου Θέμης Μπερεδήμας υπογράμμισε ότι η προστασία της αξιόπιστης δημοσιογραφίας προϋποθέτει την προστασία του ίδιου του δημοσιογράφου.

Έθεσε ως βασικές προτεραιότητες τις συλλογικές συμβάσεις εργασίας, την υπεράσπιση της ελευθεροτυπίας απέναντι σε καταχρηστικές διώξεις και την ενότητα του κλάδου. Στάθηκε ιδιαίτερα στο προσωπικό και οικονομικό κόστος που μπορεί να έχει η ερευνητική δημοσιογραφία και η κριτική στην τοπική εξουσία.

Αναφέρθηκε επίσης στη διαφάνεια της χρηματοδότησης των μέσων, στην ασφαλιστική προστασία και στα πνευματικά δικαιώματα, επισημαίνοντας ότι οι κοινές διεκδικήσεις υπερβαίνουν τους διαχωρισμούς ανάμεσα στον έντυπο και ηλεκτρονικό Τύπο, στο κέντρο και στην περιφέρεια.

Ενίσχυση του δικτύου ανταποκριτών του ΑΠΕ-ΜΠΕ

Τον χαιρετισμό του Αθηναϊκού – Μακεδονικού Πρακτορείου Ειδήσεων μετέφερε ο γενικός διευθυντής Ενημέρωσης Πέτρος Τρουπιώτης, αναφερόμενος στην αμφίδρομη σχέση του Πρακτορείου με τους δημοσιογράφους και τα μέσα της περιφέρειας.

Όπως σημείωσε, οι ανταποκριτές μεταφέρουν στην υπόλοιπη Ελλάδα και στο εξωτερικό όσα συμβαίνουν στον τόπο τους, ενώ τα περιφερειακά μέσα αξιοποιούν την ενημέρωση του Πρακτορείου για την ευρύτερη επικαιρότητα.

Ανακοίνωσε ότι σχεδιάζεται η ανάπτυξη του δικτύου ανταποκριτών στην Ελλάδα μέσα στον επόμενο χρόνο, καθώς και η ενίσχυση του οπτικοακουστικού περιεχομένου, ώστε να καλύπτονται καλύτερα οι ανάγκες ιστοσελίδων και τηλεοπτικών μέσων. Δήλωσε επίσης ανοιχτός σε προτάσεις και παρατηρήσεις των συναδέλφων. Η εκδήλωση μεταδόθηκε και από το ΑΠΕ-ΜΠΕ.

Από τα πρώτα έντυπα στη σύγχρονη δημοσιογραφία της Λέσβου

Με την ομιλία του για τον Τύπο και τους δημοσιογράφους στη Λέσβο, από το 1877 στο αύριο, ο Στρατής Μπαλάσκας παρουσίασε μια διαδρομή σχεδόν ενάμιση αιώνα, μέσα από εφημερίδες, περιοδικά και ανθρώπους που κατέγραψαν και επηρέασαν τη ζωή του νησιού.

Ξεκινώντας από τα πρώτα λεσβιακά έντυπα, αναφέρθηκε στην εκδοτική άνθηση των αρχών του 20ού αιώνα, στις πολιτικές και κοινωνικές αντιπαραθέσεις που αποτυπώθηκαν στις σελίδες των εφημερίδων και στη συμβολή σημαντικών δημιουργών, όπως ο Στρατής Μυριβήλης, ο Θείελπης Λευκίας και ο Στρατής Παπανικόλας.

Στην αναδρομή του ξεχώρισαν τίτλοι όπως ο «Ταχυδρόμος», ο «Δημοκράτης» και ο «Τρίβολος», αλλά και η αναφορά στον «Αμερόληπτο», το συνεταιριστικό εκδοτικό εγχείρημα συντακτών και τυπογράφων της δεκαετίας του 1930.

Παρουσίασε ακόμη τις δύσκολες περιόδους της Κατοχής και των μεταπολεμικών δεκαετιών, φτάνοντας στην ανανέωση του τοπικού Τύπου από τη δεκαετία του 1980, στην ελεύθερη ραδιοφωνία και στις νεότερες γενιές δημοσιογράφων. Ιδιαίτερη αναφορά έκανε στους πρώτους συναδέλφους της Λέσβου που εντάχθηκαν στην ΕΣΗΕΠΗΝ, καθώς και στην Αγγελική Χατζηδημητρίου, η οποία τραυματίστηκε βαριά κατά την άσκηση του επαγγέλματος στη Χίο.

Κλείνοντας, περιέγραψε τη δημοσιογραφία ως μια μεγάλη, συχνά μοναχική, δύσκολη αλλά όμορφη περιπέτεια. Προς τους νεότερους συναδέλφους απηύθυνε την προτροπή. «Γράψτε ιστορία, γράψτε τη δικιά σας ιστορία».

 «Η είδηση έχει πρόσωπο»

Στη σχέση του δημοσιογράφου με την κοινωνία στην οποία ζει και εργάζεται επικεντρώθηκε ο Θράσος Αβραάμ, στην ομιλία του με θέμα «Δημοσιογραφία: Τα μέσα αλλάζουν, οι αρχές και οι αξίες ποτέ».

Ξεκινώντας από την αγωνία των κτηνοτρόφων και των οικογενειών τους, τόνισε ότι για τον δημοσιογράφο της περιφέρειας «η είδηση έχει πρόσωπο». Είναι ο άνθρωπος που θα συναντήσει στον δρόμο και που θα συνεχίσει να συναντά μετά τη δημοσίευση του ρεπορτάζ, έχοντας την υποχρέωση να μπορεί να τον κοιτάξει στα μάτια.

Κατέθεσε την εμπειρία του συνεταιριστικού εγχειρήματος που οδήγησε στη δημιουργία του stonisi.gr, περιγράφοντας πώς, το 2018, δημοσιογράφοι που αντιμετώπιζαν απολύσεις, ανεργία και χαμηλές αμοιβές αποφάσισαν να ενώσουν τις δυνάμεις τους. Η προσπάθεια στηρίχθηκε στη συλλογική λήψη αποφάσεων, στην ισότιμη συμμετοχή και στην επιδίωξη να έχουν οι εργαζόμενοι ουσιαστικό λόγο στην πορεία του μέσου.

Με την έναρξη λειτουργίας της ηλεκτρονικής εφημερίδας στις αρχές του 2019, βασικές επιλογές υπήρξαν το πρωτογενές ρεπορτάζ και η επώνυμη δημοσιογραφία. Όπως υπογράμμισε, η υπογραφή αποτελεί δέσμευση απέναντι στον αναγνώστη και στους ανθρώπους που αφορά κάθε δημοσίευμα.

Αναφέρθηκε επίσης στις πιέσεις που δέχεται η δημοσιογραφική έρευνα, επικαλούμενος το πρόσφατο εξώδικο προς την Ανθή Παζιάνου για ρεπορτάζ σχετικά με δίκη σε εξέλιξη. Σύμφωνα με όσα ανέφερε, της ζητήθηκε να αποσύρει το δημοσίευμα μέσα σε δύο ώρες και να ζητήσει συγγνώμη. Σε τέτοιες στιγμές, σημείωσε, η στήριξη της κοινωνίας και της Ένωσης αποκτά ιδιαίτερη σημασία.

Στάθηκε παράλληλα στην οικονομική βιωσιμότητα των μέσων και στην ανάγκη οι δημοσιογράφοι να μπορούν να ζουν αξιοπρεπώς από τη δουλειά τους. «Η αγάπη για το επάγγελμα είναι μεγάλη δύναμη, αλλά δεν πληρώνει τους λογαριασμούς», ανέφερε χαρακτηριστικά.

Η τεχνολογία στην υπηρεσία του ρεπορτάζ

Ο Θράσος Αβραάμ διέκρινε την επαγγελματική δημοσιογραφία από τον δημόσιο σχολιασμό και την παραδημοσιογραφία, επισημαίνοντας ότι το δικαίωμα κάθε ανθρώπου να εκφράζει άποψη συνυπάρχει με την ανάγκη το ρεπορτάζ να βασίζεται στην έρευνα, στη διασταύρωση και στη λογοδοσία.

Τόνισε ότι η επαγγελματική ιδιότητα δεν καθιστά κανέναν αλάνθαστο, αλλά συνεπάγεται συγκεκριμένες δεσμεύσεις και υποχρέωση αποδοχής της κριτικής. Η εμπιστοσύνη του κοινού πρέπει να κερδίζεται καθημερινά, μέσα από τεκμηρίωση, σαφή διάκριση γεγονότος και γνώμης, δικαίωμα απάντησης και δημόσια διόρθωση των λαθών.

Για την τεχνητή νοημοσύνη υπογράμμισε ότι μπορεί να βοηθήσει στην απομαγνητοφώνηση, στην οργάνωση δεδομένων και στην επεξεργασία μεγάλου όγκου εγγράφων, με έλεγχο και επιστροφή στις αρχικές πηγές. Η έρευνα στο πεδίο, η σχέση εμπιστοσύνης με τους ανθρώπους και η ευθύνη της δημοσίευσης παραμένουν στον δημοσιογράφο και στο μέσο.

Κατέθεσε, τέλος, πρόταση να εξεταστεί, στο πλαίσιο του Μητρώου Ηλεκτρονικού Τύπου, ένας μηχανισμός εντοπισμού πιθανής μη επιτρεπόμενης αναπαραγωγής δημοσιογραφικού περιεχομένου. Διευκρίνισε ότι οι τεχνολογικές επισημάνσεις θα πρέπει να οδηγούν σε ανθρώπινη εξέταση, με διαφανή κριτήρια και δικαίωμα αμφισβήτησης, καθώς η ομοιότητα δύο κειμένων δεν αποδεικνύει από μόνη της παράβαση.

Οι προκλήσεις του επόμενου αιώνα

Στο μέλλον της ενημέρωσης επικεντρώθηκε ο Γιώργος Πλειός, καθηγητής του Τμήματος Επικοινωνίας και Μέσων Μαζικής Ενημέρωσης του ΕΚΠΑ, εξετάζοντας τις αλλαγές που επιφέρει η ψηφιακή τεχνολογία και ειδικότερα η τεχνητή νοημοσύνη.

Ανέλυσε τις επιπτώσεις στην παραγωγή και στη διάδοση των ειδήσεων, στις εργασιακές σχέσεις, στη λειτουργία των επιχειρήσεων ενημέρωσης και στη στάση του κοινού. Προειδοποίησε για τους κινδύνους αναπαραγωγής λανθασμένων πληροφοριών, αδιαφάνειας των πηγών και οικειοποίησης περιεχομένου που έχει παραχθεί από άλλους.

Υπογράμμισε την ανάγκη ενίσχυσης των μηχανισμών επαλήθευσης και υπερασπίστηκε τον επαγγελματικό χαρακτήρα της δημοσιογραφίας, ως δραστηριότητας που απαιτεί γνώσεις, δεξιότητες και κανόνες.

Ιδιαίτερη έμφαση έδωσε στις εργασιακές συνέπειες της αυτοματοποίησης. Επικαλούμενος ερευνητικά ευρήματα, αναφέρθηκε στους κινδύνους συρρίκνωσης θέσεων εργασίας, ενίσχυσης της επισφάλειας, μεγαλύτερου ελέγχου της παραγωγικότητας και ψυχικής επιβάρυνσης των δημοσιογράφων.

Παρατήρησε ακόμη ότι η διαρκής επιτάχυνση της ενημέρωσης μπορεί να περιορίσει τον χρόνο που απαιτείται για έλεγχο και τεκμηρίωση. Ανέδειξε έτσι την αξία μιας δημοσιογραφίας που διαθέτει τον απαραίτητο χρόνο για έρευνα, καθώς και την ανάγκη εκπαίδευσης των εργαζομένων σε νέες δεξιότητες.

Παράλληλα, αναγνώρισε τις δυνατότητες της τεχνητής νοημοσύνης να διευκολύνει την πρόσβαση σε πληροφορίες, να υποστηρίξει μικρές δημοσιογραφικές ομάδες και να ενισχύσει συνεργασίες μεταξύ μέσων, ακόμη και πέρα από τα εθνικά σύνορα.

Για τη σχέση με το κοινό, σημείωσε ότι η καχυποψία απέναντι σε περιεχόμενο που παράγεται με τεχνητή νοημοσύνη καθιστά ακόμη πιο κρίσιμα τη διαφάνεια και τον ανθρώπινο έλεγχο. Το ζητούμενο, όπως προέκυψε από την παρέμβασή του, είναι ο κλάδος να προετοιμαστεί έγκαιρα για τις αλλαγές και να διαμορφώσει τους όρους με τους οποίους θα αξιοποιήσει τα νέα εργαλεία.

Η εκδήλωση ολοκληρώθηκε με την επισήμανση ότι η επέτειος αποτελεί ταυτόχρονα τιμή σε όσους προηγήθηκαν και ευθύνη απέναντι στις επόμενες γενιές: να διαφυλαχθούν οι αξίες του επαγγέλματος και να συνεχιστεί η ενημέρωση της κοινωνίας με αξιοπιστία και σεβασμό.