Με ένα νέο πλαίσιο στρατιωτικής συνεργασίας, εξοπλιστικά προγράμματα ύψους 4 δισ. δολαρίων και σειρά συμφωνιών που επεκτείνονται από την ενέργεια έως την ασφάλεια και τις κρίσιμες υποδομές ολοκληρώθηκε η επίσκεψη του υπουργού Εξωτερικών των Ηνωμένων Πολιτειών Μάρκο Ρούμπιο στην Αθήνα.

Στο καθαρά αμυντικό σκέλος της επίσκεψης, παρουσία του υπουργού Εθνικής Άμυνας Νίκου Δένδια και του Μάρκο Ρούμπιο, υπογράφηκε στις 7 Οκτωβρίου Επιστολή Προθέσεων για τη συνεργασία των Ελληνικών Ενόπλων Δυνάμεων με την Εθνοφρουρά της Πολιτείας της Φλόριντα. Την Επιστολή υπέγραψαν ο αρχηγός ΓΕΕΘΑ, στρατηγός Δημήτριος Χούπης, και ο διοικητής της Εθνοφρουράς της Φλόριντα, υποστράτηγος John Haas.

Η συμφωνία εντάσσει τη συνεργασία στο αμερικανικό State Partnership Program και ανοίγει τον δρόμο για στενότερες επαφές, κοινή εκπαίδευση, ανταλλαγή τεχνογνωσίας και ενίσχυση της διαλειτουργικότητας μεταξύ των ελληνικών και αμερικανικών στρατιωτικών δυνάμεων.

Αμυντικές συμφωνίες 4 δισ. δολαρίων

Το μεγαλύτερο οικονομικό μέγεθος που ανακοινώθηκε στο πλαίσιο του 6ου Στρατηγικού Διαλόγου Ελλάδας – ΗΠΑ αφορά πωλήσεις αμερικανικού στρατιωτικού υλικού μέσω του προγράμματος Foreign Military Sales, συνολικού ύψους 4 δισ. δολαρίων.

Σύμφωνα με την κοινή δήλωση των δύο χωρών, τα προγράμματα αυτά συνδέονται με τον μακροπρόθεσμο αμυντικό σχεδιασμό της Ελλάδας, την αύξηση της διαλειτουργικότητας με τις αμερικανικές Ένοπλες Δυνάμεις και την αναζήτηση νέων πεδίων συνεργασίας μεταξύ των αμυντικών βιομηχανιών Ελλάδας και ΗΠΑ, συμπεριλαμβανομένων των νέων και καινοτόμων τεχνολογιών.

Η ελληνική και η αμερικανική πλευρά δεν παρουσίασαν το ποσό αυτό ως νέα χρηματοδότηση που παραχωρείται στην Ελλάδα, αλλά ως αξία στρατιωτικών πωλήσεων μέσω του αμερικανικού μηχανισμού FMS. Αυτό αποτελεί κρίσιμη διάκριση, καθώς το ποσό αφορά εξοπλιστικές συμφωνίες και τον σχεδιασμό των επόμενων ετών.

Νέα συμφωνία για ανταλλαγή πληροφοριών 

Ένα δεύτερο σημαντικό αποτέλεσμα της επίσκεψης είναι η δημιουργία νέου κοινού προγράμματος ασφάλειας μεταξύ Ελλάδας και Ηνωμένων Πολιτειών.

Ο Μάρκο Ρούμπιο ανακοίνωσε την υπογραφή Μνημονίου Κατανόησης που προβλέπει ενισχυμένη ανταλλαγή πληροφοριών μεταξύ των υπηρεσιών επιβολής του νόμου των δύο χωρών, με επίκεντρο την αντιμετώπιση της τρομοκρατίας.

Ο Αμερικανός υπουργός Εξωτερικών συνέδεσε τη συνεργασία αυτή και με απειλές όπως η παράτυπη μετανάστευση και η εμπορία ανθρώπων, σημειώνοντας ότι η Ελλάδα βρίσκεται σε ιδιαίτερα ευαίσθητη γεωγραφική θέση.

Ενέργεια και Κάθετος Διάδρομος

Ιδιαίτερο βάρος δόθηκε και στην ενεργειακή συνεργασία. Ελλάδα και ΗΠΑ συμφώνησαν να συνεχίσουν την ανάπτυξη του Κάθετου Διαδρόμου Φυσικού Αερίου, μέσω του οποίου αμερικανικό LNG μπορεί να μεταφέρεται από την Ελλάδα προς την Κεντρική και Ανατολική Ευρώπη.

Παράλληλα, στην κοινή δήλωση γίνεται ειδική αναφορά στην περαιτέρω συνεργασία στις έρευνες υδρογονανθράκων και γενικότερα στην ενίσχυση του ρόλου της Ελλάδας ως ενεργειακού κόμβου στην περιοχή.

Η Αθήνα υπογράμμισε ότι ο ελληνόκτητος εμπορικός στόλος μεταφέρει περισσότερο από το 20% του LNG προς τις παγκόσμιες αγορές, παρουσιάζοντας τη ναυτιλία και τις ενεργειακές υποδομές ως δύο από τους βασικούς άξονες της ελληνοαμερικανικής συνεργασίας.

Κρίσιμες υποδομές και αμερικανικές επενδύσεις

Στο οικονομικό επίπεδο, οι δύο πλευρές συμφώνησαν να ενισχύσουν το διμερές εμπόριο και τις επενδύσεις, αλλά και να συνεργαστούν στενότερα στον έλεγχο επενδύσεων που σχετίζονται με ζητήματα οικονομικής και εθνικής ασφάλειας.

Ιδιαίτερη αναφορά γίνεται στη θωράκιση των διαδικασιών ανάθεσης συμβάσεων για κρίσιμες υποδομές, καθώς και στη συνεργασία στους τομείς της κυβερνοασφάλειας, των υπολογιστικών συστημάτων υψηλών επιδόσεων και των προηγμένων τεχνολογιών.

Συμφωνία και για Αμερικανούς ναυτικούς σε ελληνικά πλοία

Στον ναυτιλιακό τομέα υπογράφηκε ακόμη συμφωνία για την πιστοποίηση Αμερικανών ναυτικών ώστε να μπορούν να υπηρετούν σε ελληνικά πλοία, ένα ακόμη πεδίο που εντάχθηκε στο διευρυμένο πλαίσιο της διμερούς συνεργασίας.

Παράλληλα, Ελλάδα και ΗΠΑ ανανέωσαν το Μνημόνιο Συνεργασίας για την προστασία της πολιτιστικής κληρονομιάς και την αντιμετώπιση της παράνομης διακίνησης αρχαιοτήτων και άλλων πολιτιστικών αγαθών.

Η επίσκεψη Ρούμπιο στην Αθήνα, επομένως, δεν περιορίστηκε σε μια νέα στρατιωτική συμφωνία. Η συνεργασία με την Εθνοφρουρά της Φλόριντα αποτελεί το ειδικό αμυντικό σκέλος στο οποίο συμμετείχε ο Νίκος Δένδιας, ενώ το ευρύτερο πακέτο του Στρατηγικού Διαλόγου περιλαμβάνει εξοπλισμούς, ασφάλεια, πληροφορίες, ενέργεια, επενδύσεις, τεχνολογία και ναυτιλία.