
Μέσα στο 2027 αναμένεται να πληρωθούν οι νησιωτικές επιχειρήσεις για τα μεταφορικά έξοδα του 2023, σύμφωνα με όσα μεταφέρει ο Τομέας Ναυτιλίας και Νησιωτικής Πολιτικής της ΕΛ.Α.Σ. από συνέντευξη του υφυπουργού Ναυτιλίας. Όπως αναφέρει, μετά την αλλαγή του χρόνου θα ανοίξει και η διαδικασία για τις δαπάνες του 2024. Για το 2025, ο υφυπουργός άφησε ανοιχτό το ενδεχόμενο να ξεκινήσει η διαδικασία την ίδια περίοδο, χρησιμοποιώντας τη λέξη «πιθανόν».
Για έναν παραγωγό στη Λέσβο ή στη Λήμνο, η αναμονή αυτή έχει συγκεκριμένο κόστος. Τα ναύλα για να φέρει πρώτες ύλες στο νησί και να στείλει τα προϊόντα του στην ηπειρωτική αγορά τα πλήρωσε το 2023. Στο μεταξύ, πρέπει να καλύψει τις επόμενες παραγγελίες και αποστολές του, χωρίς να γνωρίζει πότε ακριβώς θα εισπράξει την ενίσχυση που δικαιούται. Έτσι, σχολιάζει η ΕΛ.Α.Σ., το Μεταφορικό Ισοδύναμο καταλήγει να γίνεται «ένα άτοκο δάνειο των νησιωτών προς το κράτος».
Πώς να προγραμματίσει μια επιχείρηση την επόμενη χρονιά;
Το Μεταφορικό Ισοδύναμο θεσπίστηκε το 2018 για να περιορίσει την πρόσθετη επιβάρυνση που συνεπάγεται η θαλάσσια μεταφορά για τους κατοίκους και τις επιχειρήσεις των νησιών. Η ΕΛ.Α.Σ. εστιάζει στην αβεβαιότητα που δημιουργεί η απουσία συγκεκριμένων ημερομηνιών. Μια μικρή επιχείρηση που εξετάζει αν μπορεί να προσλάβει έναν εργαζόμενο ή να προχωρήσει σε μια επένδυση χρειάζεται να ξέρει πότε θα έχει τα χρήματα στη διάθεσή της.
Ο Τομέας ασκεί κριτική και στις προτεραιότητες της κυβέρνησης. Υποστηρίζει ότι, όταν οι ακτοπλοϊκές εταιρείες ζητούν στήριξη, η κυβέρνηση βρίσκει πόρους χωρίς να εξασφαλίζει αντίστοιχες δεσμεύσεις από την πλευρά τους. Για τις επιχειρήσεις των νησιών, αντίθετα, η αναμονή μετριέται σε χρόνια. Η ΕΛ.Α.Σ. αποδίδει τη διαφορά αυτή σε πολιτική επιλογή.
Γιατί δεν γίνονται αυτόματα οι πληρωμές;
Ξεχωριστό ερώτημα θέτει η ΕΛ.Α.Σ. για την αξιοποίηση των ψηφιακών συστημάτων. Όπως επισημαίνει, στοιχεία για τους ναύλους, τα παραστατικά και τους δικαιούχους υπάρχουν ήδη στα συστήματα της ΑΑΔΕ και των εταιρειών. Ζητά να διευκρινιστεί τι εμποδίζει την αυτοματοποίηση των πληρωμών και κατά πόσο οι καθυστερήσεις οφείλονται στις διαδικασίες ή στους πόρους που διαθέτει η κυβέρνηση για το μέτρο.
Με το ερώτημα «Πού είναι το Right2Stay;», ο Τομέας επαναφέρει τη συζήτηση στο δικαίωμα παραμονής στα νησιά. Για τον άνθρωπο που θέλει να ζήσει, να δουλέψει και να μεγαλώσει τα παιδιά του στον τόπο του, σημειώνει η ΕΛ.Α.Σ., σημασία έχει και αν η επιχείρησή του μπορεί να λειτουργεί δώδεκα μήνες τον χρόνο. Γι’ αυτό και συνδέει το δικαίωμα παραμονής με μια συγκεκριμένη υποχρέωση της πολιτείας, την έγκαιρη καταβολή του Μεταφορικού Ισοδύναμου.