Λίγες μόλις ώρες μετά την απόρριψη από την Αποκεντρωμένη Διοίκηση Αιγαίου της απόφασης του Περιφερειακού Συμβουλίου Βορείου Αιγαίου για την παύση των θανατώσεων, το υπουργείο Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων αλλάζει το θεσμικό πλαίσιο και αφαιρεί από τον Περιφερειάρχη την αρμοδιότητα να υπογράφει τις αποφάσεις θανάτωσης ζώων σε θετικές εκτροφές.

Αξίζει να σημειωθεί ότι υπογραφή για τις σφαγές έβαζε ο εκάστοτε αντιπεριφερειάρχης Αγροτικής Οικονομίας, με εξουσιοδότηση που του παραχωρούσε ο ίδιος ο Περιφερειάρχης.

Η αρμοδιότητα περνά πλέον στις Διευθύνσεις Αγροτικής Οικονομίας και Κτηνιατρικής, οι οποίες θα μπορούν να εκδίδουν τις σχετικές αποφάσεις χωρίς την υπογραφή πολιτικού οργάνου της Περιφέρειας.

Η τροποποίηση έχει πανελλαδική εφαρμογή, ωστόσο ο χρόνος έκδοσής της και οι εξελίξεις στη Λέσβο προσδίδουν στην απόφαση σαφές πολιτικό βάρος. Ο Κώστας Μουτζούρης είχε ταχθεί στο πλευρό των κτηνοτρόφων και είχε στηρίξει την απόφαση του Περιφερειακού Συμβουλίου για διακοπή των θανατώσεων, αναλαμβάνοντας το πολιτικό κόστος της σύγκρουσης με το ΥΠΑΑΤ. Η απόφαση αυτή απορρίφθηκε από την τριμελή επιτροπή της Αποκεντρωμένης Διοίκησης Αιγαίου με δύο ψήφους έναντι μίας.

Η υπογραφή περνά στις κτηνιατρικές υπηρεσίες

Με την υπ’ αριθμ. 236005 Υπουργική Απόφαση, η οποία δημοσιεύθηκε στο ΦΕΚ Β΄ 5582 της 15ης Σεπτεμβρίου 2026, τροποποιείται το σχέδιο έκτακτης ανάγκης για την αντιμετώπιση του αφθώδους πυρετού. Οι αποφάσεις θανάτωσης ζώων σε εκτροφές όπου επιβεβαιώνεται θετικό κρούσμα δεν θα υπογράφονται πλέον από τον εκάστοτε Περιφερειάρχη, αλλά από τις αρμόδιες τοπικές κτηνιατρικές αρχές.

Το υπουργείο υποστηρίζει ότι με τη μεταφορά της αρμοδιότητας στις ΔΑΟΚ περιορίζονται οι καθυστερήσεις και διασφαλίζεται η άμεση εφαρμογή των υγειονομικών μέτρων. Στην πράξη, όμως, η αλλαγή σημαίνει ότι ο Περιφερειάρχης δεν θα έχει πλέον τη θεσμική δυνατότητα να εγκρίνει ή να μην εγκρίνει τις θανατώσεις, ακόμη και όταν υπάρχουν έντονες αντιδράσεις από τους κτηνοτρόφους και αποφάσεις του Περιφερειακού Συμβουλίου.

Πρόκειται για μια εξέλιξη που βγάζει από τη μέση την πολιτική υπογραφή του Κώστα Μουτζούρη, μετά την επιλογή του να συνταχθεί με τους κτηνοτρόφους και να αμφισβητήσει ανοιχτά τη συνέχιση της ίδιας πολιτικής διαχείρισης του αφθώδους πυρετού. Ο Περιφερειάρχης είχε δηλώσει ήδη από τα τέλη Αυγούστου ότι θεωρούσε σωστή την απόφαση για διακοπή των θανατώσεων, εκφράζοντας την ανησυχία ότι με την εφαρμοζόμενη τακτική κινδύνευε να χαθεί το ζωικό κεφάλαιο του νησιού. (in.gr)

«Με ενοχλεί ακόμη περισσότερο να σφάζονται με την υπογραφή μου»

Σχολιάζοντας στο «Ν» τη νέα απόφαση του υπουργείου, ο Κώστας Μουτζούρης δήλωσε ότι η εξέλιξη τον ενοχλεί ακόμη περισσότερο, καθώς οι θανατώσεις πραγματοποιούνταν μέχρι σήμερα με τη δική του υπογραφή και με τις υπογραφές των συνεργατών του.

«Με ενοχλεί ακόμη περισσότερο να σφάζονται τα ζώα με την υπογραφή μου και των συνεργατών μου», ανέφερε χαρακτηριστικά ο Περιφερειάρχης Βορείου Αιγαίου.

Η νέα ρύθμιση απαλλάσσει τυπικά την Περιφερειακή Αρχή από την υπογραφή των αποφάσεων, αλλά ταυτόχρονα την απομακρύνει από μια κρίσιμη διαδικασία που έχει προκαλέσει έντονες κοινωνικές και πολιτικές αντιδράσεις στη Λέσβο. Το ΥΠΑΑΤ επιλέγει πλέον την απευθείας εφαρμογή των αποφάσεων μέσω των κτηνιατρικών υπηρεσιών, μετά την ανοιχτή σύγκρουση του Κώστα Μουτζούρη με την κυβερνητική πολιτική και την ξεκάθαρη τοποθέτησή του υπέρ των αιτημάτων των κτηνοτρόφων.

Το συγκεκριμένο σημείο του ΦΕΚ

Η αλλαγή αποτυπώνεται στο άρθρο 1, παράγραφος 14 της νέας υπουργικής απόφασης. Η διάταξη αντικαθιστά το Υπόδειγμα 12 του σχεδίου έκτακτης ανάγκης, το οποίο αφορά την απόφαση λήψης μέτρων σε μολυσμένη εκμετάλλευση.

Ως όργανο έκδοσης της απόφασης αναφέρεται πλέον ρητά ο προϊστάμενος της αρμόδιας κτηνιατρικής αρχής. Το υπόδειγμα περιλαμβάνει, μεταξύ των προβλεπόμενων μέτρων, την επιτόπου θανάτωση των ζώων των ευαίσθητων ειδών της εκμετάλλευσης, τη διαχείριση των πτωμάτων και των μολυσμένων υλικών, καθώς και τον καθαρισμό και την απολύμανση. 

Πώς συνδέεται με το προηγούμενο πλαίσιο

Η σύγκριση με το ειδικό σχέδιο του 2008 δείχνει τη διοικητική διαφοροποίηση. Στο παλιό Υπόδειγμα 13, για τη λήψη μέτρων σε εκμετάλλευση μολυσμένη από αφθώδη πυρετό, αναφερόταν ως όργανο έκδοσης ο Νομάρχης, σύμφωνα με την τότε διοικητική οργάνωση. Η απόφαση περιλάμβανε επίσης τη θανάτωση των ζώων. Το υπουργείο αποσαφηνίζει τώρα ότι η μεταβολή αφορά την αρμοδιότητα που ασκούσε ο Περιφερειάρχης. Σχέδιο του 2008, σελίδα 5314.

Παράλληλα, η νέα απόφαση καταργεί το αυτοτελές σχέδιο του 2008 και εντάσσει τον αφθώδη πυρετό στο σχέδιο έκτακτης ανάγκης του 2023. Η ισχύς της αρχίζει από τη δημοσίευσή της στην Εφημερίδα της Κυβερνήσεως. Υπουργική απόφαση 236005/2026.

.