Σφοδρή κριτική στην κυβερνητική πολιτική για τα ιδιωτικά πανεπιστήμια ασκεί ο Σύλλογος Διδακτικού και Ερευνητικού Προσωπικού του Πανεπιστημίου Αιγαίου, με απόφαση του Κεντρικού Συμβουλίου του, στις 7 Σεπτεμβρίου 2026. Με αφορμή τις αποφάσεις του Συμβουλίου της Επικρατείας για τα Νομικά Πρόσωπα Πανεπιστημιακής Εκπαίδευσης (ΝΠΠΕ), ο Σύλλογος θέτει στο επίκεντρο τόσο τις διαδικασίες αδειοδότησης και πιστοποίησης όσο και το ίδιο το περιεχόμενο της πανεπιστημιακής εκπαίδευσης.

Η παρέμβαση, με τίτλο «Από τη νομιμότητα των διαδικασιών στην ουσία του Πανεπιστημίου», αμφισβητεί ευθέως την κυβερνητική παρουσίαση της λειτουργίας των ΝΠΠΕ ως μεγάλης μεταρρύθμισης. Κατά τον Σύλλογο, πρόκειται για επιλογή που ενισχύει την εμπορευματοποίηση της γνώσης και υποβαθμίζει τη δημόσια πανεπιστημιακή εκπαίδευση.

Στο επίκεντρο οι άδειες και οι πιστοποιήσεις

Όπως αναφέρει η ανακοίνωση, οι αποφάσεις 1167–1172/2026 του Γ΄ Τμήματος του ΣτΕ ακύρωσαν άδειες εγκατάστασης τριών ΝΠΠΕ και πιστοποιήσεις προγραμμάτων σπουδών τους, έπειτα από προσφυγή μέλους ΔΕΠ της Νομικής Σχολής του ΕΚΠΑ.

Σύμφωνα με την περιγραφή του Συλλόγου, η δικαστική κρίση ανέδειξε ζήτημα αμεροληψίας σε διαδικασία αξιολόγησης, λόγω της σχέσης μέλους επιτροπής με τον υπό αξιολόγηση εκπαιδευτικό φορέα. Παράλληλα, ο Σύλλογος αναφέρει ότι κρίθηκαν ανεπαρκώς συγκεκριμένα τα ποιοτικά και ποσοτικά κριτήρια που είχε θεσπίσει η Εθνική Αρχή Ανώτατης Εκπαίδευσης (ΕΘΑΑΕ) για την πιστοποίηση.

Για τους πανεπιστημιακούς του Αιγαίου, τα παραπάνω εγείρουν ουσιαστικά ερωτήματα για τον τρόπο με τον οποίο προχώρησε η λειτουργία των συγκεκριμένων ιδρυμάτων και για την επάρκεια των προηγούμενων ελέγχων.

Καταγγελίες για εκκρεμότητες και ευθύνες της ΕΘΑΑΕ

Ο Σύλλογος υποστηρίζει ότι προβλήματα στις άδειες εγκατάστασης και λειτουργίας είχαν επισημανθεί εγκαίρως, χωρίς να εμποδίσουν τη λειτουργία των ιδρυμάτων επί ένα ακαδημαϊκό έτος. Στην ανακοίνωση γίνεται, μάλιστα, αναφορά σε εκκρεμότητες που, κατά τον ίδιο, αφορούσαν ακόμη και προϋποθέσεις πυροπροστασίας και πυρασφάλειας.

Ιδιαίτερα αιχμηρή είναι η κριτική προς την ΕΘΑΑΕ. Ο Σύλλογος την κατηγορεί ότι προχώρησε σε πιστοποιήσεις χωρίς να έχουν προηγουμένως διαμορφωθεί συγκεκριμένα κριτήρια και αμφισβητεί τη διαφάνεια των διαδικασιών.

Παράλληλα, θέτει ζήτημα ουσιαστικής ανεξαρτησίας της Αρχής, υποστηρίζοντας ότι οι πρακτικές της εξυπηρετούν την υλοποίηση της κυβερνητικής πολιτικής στον χώρο της ανώτατης εκπαίδευσης.

Αιχμές για την κυβερνητική αντίδραση

Στο στόχαστρο της ανακοίνωσης βρίσκεται και η αντίδραση της κυβέρνησης μετά τη γνωστοποίηση της δικαστικής κρίσης. Σύμφωνα με τον Σύλλογο, η κυβέρνηση έσπευσε, πριν από την καθαρογραφή της απόφασης, να διαβεβαιώσει τους εγγεγραμμένους φοιτητές και τις οικογένειές τους ότι το πρώτο ακαδημαϊκό έτος δεν θα χαθεί.

Ο Σύλλογος ερμηνεύει αυτή τη στάση ως προαναγγελία ταχείας κάλυψης των προβλημάτων που εντόπισε το δικαστήριο, με προτεραιότητα τη συνέχιση της λειτουργίας των ΝΠΠΕ. Κατηγορεί, επίσης, την κυβέρνηση ότι επικαλέστηκε την προηγούμενη κρίση του ΣτΕ περί συνταγματικά επιτρεπτής λειτουργίας τους, προκειμένου να υποβαθμίσει τη σημασία των νεότερων αποφάσεων.

Στην ίδια κατεύθυνση, καταλογίζει στην κυβέρνηση διαφορετική αντιμετώπιση δημόσιων και ιδιωτικών ιδρυμάτων ως προς την τήρηση των κανόνων: αυστηρή ρητορική απέναντι στα δημόσια πανεπιστήμια και προθυμία άμεσης διευθέτησης των εκκρεμοτήτων για τα ΝΠΠΕ.

Κριτική και στην ΠΟΣΔΕΠ για τη στάση της

Η παρέμβαση περιλαμβάνει αιχμές και προς την Πανελλήνια Ομοσπονδία Συλλόγων Διδακτικού και Ερευνητικού Προσωπικού, την ΠΟΣΔΕΠ.

Ο Σύλλογος του Πανεπιστημίου Αιγαίου αντιπαραβάλλει την πρωτοβουλία ενός μέλους ΔΕΠ να προσφύγει στη Δικαιοσύνη με την απουσία τοποθέτησης που καταλογίζει στην Ομοσπονδία. Θεωρεί ότι η στάση αυτή αφήνει την κυβέρνηση χωρίς την αναγκαία συνδικαλιστική πίεση και την ερμηνεύει ως έμμεση στήριξη των επιλογών της.

«Πανεπιστήμιο σημαίνει παραγωγή και μετάδοση γνώσης»

Πέρα από τις αδειοδοτήσεις, ο Σύλλογος επιμένει ότι το βασικό διακύβευμα αφορά την ακαδημαϊκή αποστολή του Πανεπιστημίου. Όπως τονίζει, η ύπαρξη εγκαταστάσεων, προγραμμάτων σπουδών και πιστοποιήσεων δεν αρκεί για να προσδιορίσει έναν πανεπιστημιακό θεσμό.

«Πανεπιστήμιο σημαίνει παραγωγή και μετάδοση γνώσης, έρευνα, ελεύθερη διακίνηση ιδεών, αμφισβήτηση, κριτική σκέψη και ακαδημαϊκή ελευθερία», αναφέρει χαρακτηριστικά.

Σύμφωνα με τη θέση που αναπτύσσει, η ένταξη της εκπαίδευσης σε ένα επιχειρηματικό μοντέλο μεταβάλλει τη σχέση του φοιτητή με τη γνώση: ο σπουδαστής αντιμετωπίζεται ως «πελάτης», η εκπαιδευτική διαδικασία ως υπηρεσία και το πτυχίο ως εμπορεύσιμο προϊόν. Γι’ αυτό και υποστηρίζει ότι η αντιμετώπιση των διαδικαστικών ελλείψεων δεν απαντά στην ουσιαστική κριτική του προς τα ΝΠΠΕ.

Κάλεσμα για δημόσιο και δωρεάν Πανεπιστήμιο

Ο Σύλλογος επαναφέρει το αίτημα κατάργησης όλων των ΝΠΠΕ και κάθε ιδιωτικού φορέα τριτοβάθμιας εκπαίδευσης στην Ελλάδα, διεκδικώντας δημόσιο και δωρεάν Πανεπιστήμιο, απαλλαγμένο από επιχειρηματικές λογικές.

Συνδέοντας την παρέμβασή του με την προοπτική συνταγματικής αναθεώρησης στην οποία αναφέρεται η ανακοίνωση, καλεί την πανεπιστημιακή κοινότητα σε συλλογική και οργανωμένη δράση, με τη συμμετοχή και τη στήριξη της κοινωνίας.

«Το δημόσιο Πανεπιστήμιο, η δημόσια και δωρεάν εκπαίδευση και τα μορφωτικά δικαιώματα δεν αναθεωρούνται», υπογραμμίζει, θέτοντας την υπεράσπισή τους στο επίκεντρο των διεκδικήσεών του.