Την ενίσχυση των μέτρων βιοασφάλειας και στις δεκατρείς Περιφέρειες της χώρας ανακοινώνει το Υπουργείο Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων, επιχειρώντας να δημιουργήσει ένα πανελλαδικό πλέγμα προστασίας απέναντι στις επιζωοτίες. Ωστόσο, το ύψος της πρόσθετης χρηματοδότησης προκαλεί εύλογα ερωτήματα για το κατά πόσο μπορεί να καλύψει τις πραγματικές ανάγκες.

Σύμφωνα με το σχετικό δελτίο Τύπου, επίκειται τροποποίηση της Κοινής Υπουργικής Απόφασης, ώστε να διατεθούν επιπλέον 12.500.000 ευρώ για την κάλυψη λειτουργικών δαπανών και την εφαρμογή μέτρων βιοασφάλειας από τις δεκατρείς Περιφέρειες. Το ποσό αντιστοιχεί κατά μέσο όρο σε λιγότερο από ένα εκατ. ευρώ ανά Περιφέρεια, εφόσον κατανεμηθεί ισόποσα, γεγονός που αποκαλύπτει το μεγάλο χάσμα ανάμεσα στις κυβερνητικές εξαγγελίες και στο πραγματικό κόστος της αντιμετώπισης των ζωονόσων.

Χαρακτηριστικό είναι το παράδειγμα της Λέσβου. Μόνο για τα μέτρα βιοασφάλειας στο νησί, η Περιφέρεια Βορείου Αιγαίου έχει δαπανήσει από τις 15 Μαρτίου έως τις 30 Ιουλίου περίπου 6.000.000 ευρώ. Δηλαδή, μέσα σε διάστημα τεσσερισήμισι μηνών και για ένα μόνο νησί, απαιτήθηκε ποσό που αντιστοιχεί σχεδόν στο μισό της συνολικής πρόσθετης χρηματοδότησης που προορίζεται πλέον για ολόκληρη τη χώρα.

Δεδομένου ότι στα Τουρκικά παράλια έναντι των νησιών του Βορείου Αιγαίου ενδημεί ο αφθώδης πυρετός η Περιφέρεια Βορείου Αιγαίου θα έπρεπε να εφαρμόσει μέτρα βιοασφάλεια στις εισόδους και των άλλων νησιών Χίος, Σάμος, Ικαρία και ιδιαίτερα στη Λήμνου που έχει αναπτυγμένη κτηνοτροφία. Η ανάπτυξη των υποδομών αυτών και η στελέχωση των συνεργείων με προσωπικό θα οδηγούσε τουλάχιστον σε διπλασιασμό της δαπάνης. Δηλαδή από τα 6.000.000 ευρώ η δαπάνη θα έφθανε στα 12.000.000 ευρώ.

Η σύγκριση είναι αποκαλυπτική. Εάν μία μόνο Περιφερειακή Ενότητα χρειάστηκε 6.000.000 ευρώ για απολυμάνσεις, εξοπλισμό και λοιπές παρεμβάσεις βιοασφάλειας, είναι προφανές ότι τα 12.500.000 ευρώ δεν επαρκούν για να δημιουργήσουν την «ασπίδα προστασίας» που περιγράφει το Υπουργείο σε όλες τις Περιφέρειες. Πολύ περισσότερο όταν η χρηματοδότηση καλείται να καλύψει περιοχές με τεράστιο ζωικό κεφάλαιο, διαφορετικές γεωγραφικές συνθήκες και αυξημένες ανάγκες σε προσωπικό, εξοπλισμό και υποδομές.

Επιστολές προς τους Περιφερειάρχες

Ο υφυπουργός Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων Θανάσης Καββαδάς, με επιστολές του προς όλους τους Περιφερειάρχες, ζητά την άμεση ενίσχυση των μέτρων βιοασφάλειας, με ιδιαίτερη έμφαση στην προμήθεια και εγκατάσταση αψίδων απολύμανσης, απολυμαντικών τάφρων και ταπήτων απολύμανσης.

Η πρωτοβουλία δεν περιορίζεται στις περιοχές όπου έχουν ήδη καταγραφεί κρούσματα, αλλά επεκτείνεται σε ολόκληρη την επικράτεια. Όπως αναφέρεται, η επιδημιολογική εικόνα στις γειτονικές χώρες παραμένει επιβαρυμένη και τα νέα κρούσματα κοντά στα ελληνικά σύνορα αυξάνουν τον κίνδυνο διασυνοριακής μετάδοσης.

Το Υπουργείο επισημαίνει ότι τα μέτρα πρέπει να εφαρμόζονται τόσο στις πληγείσες όσο και στις «καθαρές» περιοχές, προκειμένου να αποτραπεί η είσοδος και η περαιτέρω διασπορά επιζωοτιών. Πρόκειται, συνεπώς, για έναν σχεδιασμό με ιδιαίτερα μεγάλο γεωγραφικό και επιχειρησιακό εύρος, χωρίς όμως να συνοδεύεται, τουλάχιστον μέχρι στιγμής, από ανάλογου μεγέθους οικονομική στήριξη.

Μεγάλες εξαγγελίες, περιορισμένοι πόροι

Ο κ. Καββαδάς δήλωσε ότι η αντιμετώπιση των επιζωοτιών αποτελεί εθνική υπόθεση και απαιτεί συντονισμό, συνεργασία, εγρήγορση και πρόληψη. Υποστήριξε ακόμη ότι με την κινητοποίηση των 13 Περιφερειών ενισχύονται τόσο τα μέτρα βιοασφάλειας όσο και οι διαθέσιμοι πόροι, ώστε οι αρμόδιες υπηρεσίες να μπορούν να παρεμβαίνουν άμεσα.

Στην πράξη, όμως, οι αριθμοί δημιουργούν μια εντελώς διαφορετική εικόνα. Η εμπειρία της Λέσβου δείχνει ότι η αντιμετώπιση μιας σοβαρής επιζωοτίας απαιτεί εκατομμύρια ευρώ σε σύντομο χρονικό διάστημα. Υπό αυτό το πρίσμα, η πρόσθετη χρηματοδότηση των 12.500.000 ευρώ για δεκατρείς Περιφέρειες εμφανίζεται ανεπαρκέστατη και δύσκολα μπορεί να στηρίξει ένα αποτελεσματικό και διαρκές σύστημα πρόληψης σε πανελλαδικό επίπεδο.

Η θωράκιση της χώρας δεν μπορεί να εξαντλείται σε επιστολές προς τους Περιφερειάρχες και σε γενικές εκκλήσεις για συνεργασία. Προϋποθέτει επαρκή χρηματοδότηση, ενίσχυση των υποστελεχωμένων κτηνιατρικών υπηρεσιών και σταθερή κάλυψη του τεράστιου κόστους που επωμίζονται οι Περιφέρειες. Διαφορετικά, η ευθύνη μεταφέρεται στην Αυτοδιοίκηση χωρίς να της παρέχονται τα αναγκαία μέσα για να την αναλάβει.