× Στο Νησί
SOCIAL MEDIA

Μια ριζοσπαστική ματιά πίσω από τη βιτρίνα των μεγάλων δωρεών

Ο Δημήτρης Πατίλας γράφει για το βιβλίο του Παναγιώτη Σινιόρου «Φιλανθρωπία ή Εξαπάτηση;»

Δημοσίευση 12/7/2026

Μια ριζοσπαστική ματιά πίσω από τη βιτρίνα των μεγάλων δωρεών
Σκίτσο του ΣΤΑΘΗ στο βιβλίο
' χρόνος ανάγνωσης

Προσθέστε το Νησί στις αναζητήσεις σας

Add stonisi.gr on Google ↗

«Η φιλανθρωπία, από την εποχή των «εθνικών ευεργετών» έως τα σύγχρονα ιδρύματα και την εταιρική κοινωνική ευθύνη, αποτελεί μηχανισμό ταξικής σταθεροποίησης. Οι πλούσιοι προσφέρουν ελάχιστα, προκειμένου να συνεχίσουν να κυριαρχούν και να διευρύνουν περαιτέρω τα κέρδη τους. Οι κυβερνήσεις, αντί να ανταποκρίνονται στην υποχρέωσή τους για την ικανοποίηση κοινωνικών δικαιωμάτων, στηρίζουν το αφήγημα της «ευεργεσίας», υποκαθιστώντας τη δικαιοσύνη με τη λύπηση - σαν ο λαός να είναι ο διακονιάρης, στον οποίο παραχωρείται ένα κομμάτι ψωμί από το καρβέλι που του έχουν ήδη αφαιρέσει.» 
 ( Παναγιώτης Σινιόρος στο «Φιλανθρωπία Ή εξαπάτηση;»)

Η φιλανθρωπία, από την εποχή των «εθνικών ευεργετών» έως τα σύγχρονα ιδρύματα και την «εταιρική κοινωνική ευθύνη», παρουσιάζεται συνήθως ως ύψιστη κοινωνική αρετή. Το βιβλίο του συμπατριώτη μας Παναγιώτη Σινιόρου, ομότιμου καθηγητή του Πανεπιστημίου Δυτικής Αττικής, «Φιλανθρωπία ή Εξαπάτηση;», προτείνει μια διαφορετική, ριζοσπαστική  ανάγνωση. Σε μια εποχή όπου οι χορηγίες και η Εταιρική Κοινωνική Ευθύνη προβάλλονται ως αυτονόητα αγαθές πρακτικές,   ως κορυφαίες εκφράσεις κοινωνικής ευαισθησίας, αμφισβητεί  τεκμηριωμένα την «αθωότητα» των μεγάλων δωρεών.

ΔΙΑΦΗΜΙΣΗ

  Αναπτύσσει την επιχειρηματολογία του με διεισδυτική και θαρραλέα ανάλυση που συνδυάζει ιστορία, πολιτική οικονομία και κοινωνιολογία  στηριζόμενος σε στοχαστές όπως ο Μαρξ, ο Γκράμσι, ο Όργουελ, ο Harvey, η Fraser και η McGoey . Το βιβλίο αποκτά ιδιαίτερη αξία , επειδή δεν περιορίζεται στη θεωρία. Σχολιάζει συγκεκριμένες περιπτώσεις από τη διεθνή και την ελληνική πραγματικότητα, όπως τη δράση μεγάλων ιδρυμάτων, την υπόθεση της Coca-Cola 3E στην Αχαΐα και άλλες χαρακτηριστικές περιπτώσεις εταιρικών χορηγιών.

Είναι εντυπωσιακή η θαρραλέα, απερίφραστη μερικές φορές και αιχμηρή κατάθεση απόψεων και επιχειρημάτων . Ο λόγος του είναι ζωντανός, παραστατικός ,άμεσος, ευανάγνωστος. Η εικονογράφηση από τον  σκιτσογράφο Στάθη (Σταυρόπουλο)  ενισχύει το μήνυμα του βιβλίου.

ΔΙΑΦΗΜΙΣΗ

Η ανάλυση ξεκινά από την παγκόσμια κατανομή του πλούτου και τη συσσώρευσή του μέσω της εκμετάλλευσης της εργασίας (υπεραξία κατά τον Μαρξ) και καταλήγει σε μια βασική διάκριση: σε προσωπικό επίπεδο η βοήθεια προς τον συνάνθρωπο αποτελεί πράξη καλοσύνης· σε κοινωνικό επίπεδο, όμως, οι σχέσεις καθορίζονται από οικονομικούς νόμους και ταξικές αντιθέσεις. 

Κατά τον συγγραφέα, η φιλανθρωπία χρησιμοποιείται ως υποκατάστατο της κοινωνικής δικαιοσύνης. Το κράτος  αντί για θεσμική κάλυψη κοινωνικών δικαιωμάτων (υγεία, παιδεία, στέγαση κλπ), προωθεί την ελεημοσύνη, αφήνοντας χώρο στους ιδιώτες «ευεργέτες». Έτσι, οι πολίτες μετατρέπονται από φορείς δικαιωμάτων σε αποδέκτες ελεημοσύνης. Ο πλούσιος, αφού συσσωρεύσει κεφάλαιο μέσω της εκμετάλλευσης της εργασίας, επιστρέφει ένα μικρό μέρος   ως «δώρο», αποκομίζοντας κοινωνική αποδοχή, φορολογικά οφέλη και πολιτική επιρροή. 

Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζει η σύγκριση της αρχαιοελληνικής χορηγίας, που αποτελούσε κοινωνική υποχρέωση των πλουσίων για την ενίσχυση της πόλης -κράτους, με τη ρωμαϊκή πρακτική του «άρτου και θεάματος». Όπως τότε οι Ρωμαίοι αριστοκράτες εξασφάλιζαν τη συναίνεση του λαού με παροχές προερχόμενες από τη λεηλασία των κατακτημένων, έτσι και σήμερα, υποστηρίζει ο συγγραφέας,   η σύγχρονη φιλανθρωπία  αποβλέπει  στην κοινωνική συναίνεση και την ενίσχυση της εξουσίας των οικονομικά ισχυρών.

ΔΙΑΦΗΜΙΣΗ

Συνολικά, το «Φιλανθρωπία ή Εξαπάτηση;» αποτελεί μια σημαντική συμβολή στον δημόσιο διάλογο γύρω από τη σχέση οικονομικής ισχύος, κοινωνικής δικαιοσύνης και φιλανθρωπίας. Με πλούσια τεκμηρίωση, σύγχρονα παραδείγματα, ιστορικό βάθος και συνεκτική επιχειρηματολογία, προσφέρει στον αναγνώστη πολύτιμα εργαλεία κριτικής σκέψης και προβληματισμού.Η τεκμηρίωσή του  είναι τόσο στέρεη, που  ακόμα και οι διαφωνούντες  θα αναστοχαστούν  και να κοιτάξουν  βαθύτερα πίσω από τη λάμψη των χορηγιών.

Η ουσία του  βιβλίου συμπυκνώνεται τελικά στη θέση : «ο λαός δεν έχει ανάγκη από φιλανθρωπία• έχει δικαιώματα: στην αξιοπρέπεια, στην εργασία, στον πολιτισμό».

Η αφιέρωση του βιβλίου στους 200 εκτελεσμένους της Καισαριανής και ο επίλογός του υπενθυμίζουν ότι η κριτική του απορρέει  από μια βαθιά δέσμευση στις αξίες της κοινωνικής δικαιοσύνης, για τις οποίες αγωνίστηκαν  και θυσιάστηκαν εκατοντάδες αγωνιστές.

ΔΙΑΦΗΜΙΣΗ

Ένα βιβλίο που αξίζει να διαβαστεί και  να συζητηθεί.

Δείτε περισσότερα άρθρα μας στα αποτελέσματα αναζήτησης

Add stonisi.gr on Google ↗
ΣΤΗΝ ΙΔΙΑ ΚΑΤΗΓΟΡΙΑ
ΜΟΥΣΙΚΗ

Ακυρώνεται η συναυλία του Μιχάλη Χατζηγιάννη στη Μυτιλήνη

Η εμφάνιση ήταν προγραμματισμένη για τις 25 Αυγούστου στο Κάστρο Μυτιλήνης
Ακυρώνεται η συναυλία του Μιχάλη Χατζηγιάννη στη Μυτιλήνη
ΧΩΡΙΑ

Καλοκαιρινή γιορτή γεμάτη όμορφες στιγμές υπόσχεται η Τσιχράντα

Την Παρασκευή, 21 Αυγούστου, στις 7 το απόγευμα με τα τραγούδια του Σταύρου Λιάργκοβα και καλεσμένους-έκπληξη, στην ταβέρνα «Καμίνια»
Καλοκαιρινή γιορτή γεμάτη όμορφες στιγμές υπόσχεται η Τσιχράντα
ΣΥΝΕΝΤΕΥΞΗ ΘΕΑΤΡΟ

Ο εμβληματικός «Θεόφιλος», Θοδωρής Προκοπίου στο «Ν»

Τρεις θεατρικές βραδιές σε Ανεμώτια, Μεσότοπο και Λισβόρι και μια συνέντευξη του αγαπητού ηθοποιού για όσα μπορεί ακόμη να προσφέρει η τέχνη στην κοινωνία
Ο εμβληματικός «Θεόφιλος», Θοδωρής Προκοπίου στο «Ν»
ΕΙΚΑΣΤΙΚΑ

Πατέρας και γιος συναντιούνται στις «Ρίζες στη ζωγραφική»

Ο Γιάννης και ο Αθανάσιος Βακιρτζής παρουσιάζουν τα έργα τους στο Book & Art της Μυτιλήνης – Τα εγκαίνια θα πραγματοποιηθούν την Τρίτη 1 Σεπτεμβρίου
Πατέρας και γιος συναντιούνται στις «Ρίζες στη ζωγραφική»
ΒΙΒΛΙΟ

Οι ιστορίες του Μανταμάδου που έγιναν βιβλίο

Η Κατερίνα Καραμανώλη και ο εκδότης Κώστας Παπαδόπουλος μιλούν στο «Ν» για το «Γιανγκίνι» και τους ανθρώπους που κράτησαν ζωντανή τη μνήμη ενός ολόκληρου τόπου
Οι ιστορίες του Μανταμάδου που έγιναν βιβλίο
ΜΟΥΣΙΚΗ

Η Μαρία Παπαγεωργίου τραγουδά στην αρχαία Αντισσα

Τη συναυλία διοργανώνουν η Εφορεία Αρχαιοτήτων Λέσβου και η Περιφέρεια Βορείου Αιγαίου
Η Μαρία Παπαγεωργίου τραγουδά στην αρχαία Αντισσα
ΜΟΥΣΙΚΗ

Η «Σωφροσύνη» βρήκε τον ήχο της πάνω από το Αιγαίο

Η δεύτερη βραδιά του Διεθνούς Φεστιβάλ Μουσικής Μολύβου έφερε τον Φίλιπ Γκλας και τον Πασκάλ Σουμάχερ στο επιβλητικό Οβριόκαστρο της Αρχαίας Άντισσας
Η «Σωφροσύνη» βρήκε τον ήχο της πάνω από το Αιγαίο
ΒΙΒΛΙΟ

Μια βραδιά γεμάτη ιστορία και μνήμες μέσα από το βιβλίο της Κατερίνας Καραμανώλη

Ο Σύλλογος Γυναικών Μανταμάδου, μέλος της ΟΓΕ, διοργάνωσε την παρουσίαση του βιβλίου της συγχωριανής τους, σε μια συνάντηση που έφερε ξανά στο προσκήνιο πρόσωπα και στιγμές του παρελθόντος
Μια βραδιά γεμάτη ιστορία και μνήμες μέσα από το βιβλίο της Κατερίνας Καραμανώλη
ΕΙΚΑΣΤΙΚΑ

«Το Δέντρο της Ζωής» ρίζωσε στο Απολιθωμένο Δάσος

Το νέο γλυπτό του Λέσβιου καλλιτέχνη Θεμιστοκλή Παπαπαναγιώτου παρουσιάστηκε στο Μουσείο Φυσικής Ιστορίας στο Σίγρι και εντάχθηκε στη μόνιμη έκθεσή του
«Το Δέντρο της Ζωής» ρίζωσε στο Απολιθωμένο Δάσος
ΜΟΥΣΙΚΗ

Η «Ευδαιμονία» ξεκίνησε το ταξίδι της από το Κάστρο Μυτιλήνης

Με δύο νέους βιολονίστες άνοιξε η αυλαία του 12ου Διεθνούς Φεστιβάλ Μουσικής Μολύβου – Η Λητώ Ντάκου μιλά στο «Ν» για το μουσικό οδοιπορικό που συνεχίζεται στην Αρχαία Άντισσα, την Αγία Παρασκευή και τον Μόλυβο
Η «Ευδαιμονία» ξεκίνησε το ταξίδι της από το Κάστρο Μυτιλήνης
ΕΙΚΑΣΤΙΚΑ

Ανατολικά του Αιγαίου: Τέσσερα Νησιά, Μία Θάλασσα

Τέσσερις φωτογραφικές ομάδες από Λέσβο, Λήμνο, Χίο και Σάμο συναντώνται σε μια κοινή εικαστική αφήγηση – Εγκαίνια τη Δευτέρα 17 Αυγούστου
Ανατολικά του Αιγαίου: Τέσσερα Νησιά, Μία Θάλασσα
ΕΙΚΑΣΤΙΚΑ

Φως, θάλασσα και Λέσβος στο «Παρὰ θῖν᾽ ἁλὸς»

Ο Γιώργος Αραπόγλου παρουσιάζει στη Σκάλα Πολιχνίτου την τρίτη ατομική φωτογραφική του έκθεση
Φως, θάλασσα και Λέσβος στο «Παρὰ θῖν᾽ ἁλὸς»