Με συγκρατημένη αισιοδοξία αλλά και σαφείς επισημάνσεις για τα προβλήματα που εξακολουθούν να περιορίζουν τις δυνατότητες του προορισμού, ο πρόεδρος των τουριστικών πρακτόρων Λέσβου Παναγιώτης Χατζηκυριάκος μίλησε στον «Ν» 99 fm και στην εκπομπή «Τα πάντα ρει» για την εικόνα με την οποία ανοίγει η φετινή τουριστική περίοδος. Η φετινή σεζόν, όπως προκύπτει από τις εκτιμήσεις του, αναμένεται να κινηθεί περίπου στα περσινά επίπεδα, ίσως με μικρές θετικές αποκλίσεις, ωστόσο τα διαχρονικά ζητήματα των υποδομών, του σχεδιασμού και της στόχευσης παραμένουν ανοιχτά.

25 τσάρτερ στο φετινό πρόγραμμα

Η πρώτη μεγάλη εικόνα έρχεται από τις απευθείας ευρωπαϊκές πτήσεις, που αποτελούν βασικό δείκτη για τη σεζόν. Σύμφωνα με όσα ανέφερε ο Παναγιώτης Χατζηκυριάκος, η Λέσβος φέτος υπολογίζεται ότι θα έχει συνολικά 25 τσάρτερ, αριθμός που δείχνει ότι το νησί διατηρεί μια σταθερή παρουσία στις ευρωπαϊκές αγορές, χωρίς όμως να έχει πετύχει ακόμη το αποφασιστικό άνοιγμα που θα του επέτρεπε να περάσει σε άλλη κλίμακα.

Η Ηνωμένο Βασίλειο παραμένει μία από τις βασικότερες αγορές για τη Λέσβο, με 6 πτήσεις και ακόμη 1 επιπλέον από το Γκάτγουικ, κάτι που ανεβάζει τη βρετανική παρουσία στις 7. Σταθερή δύναμη εξακολουθεί να είναι και η Ολλανδία με 6 πτήσεις, ενώ η Πολωνία καταγράφεται με 2. Η Ρουμανία, παρότι υπήρχαν προσδοκίες για μεγαλύτερη ανάπτυξη, τελικά παραμένει στις 2 πτήσεις. Από το Ισραήλ υπάρχει πρόθεση για 1 πτήση, εφόσον φυσικά δεν προκύψουν νέα δεδομένα από τη γενικότερη αστάθεια στην περιοχή. Το Βέλγιο συνεχίζει κανονικά, η Σλοβενία φαίνεται πως επίσης παραμένει στο πρόγραμμα, ενώ από τις σκανδιναβικές αγορές αναμένονται 2 πτήσεις από τη Δανία και 1 από τη Στοκχόλμη. Στο πλάνο προστίθεται και η Αυστρία, που όπως εκτίμησε θα μπει και αυτή στο φετινό πρόγραμμα.

Με αυτά τα δεδομένα, η συνολική εικόνα οδηγεί στις 25 πτήσεις τσάρτερ, με τον πρόεδρο των τουριστικών πρακτόρων να εκτιμά ότι η Λέσβος θα κινηθεί περίπου στα περσινά επίπεδα, ίσως λίγο πάνω, ίσως λίγο κάτω, ανάλογα με την πορεία των κρατήσεων και κυρίως με την πληρότητα που θα εμφανίσουν τα αεροπλάνα.

Η μάχη των ευρωπαϊκών αγορών

Παρά τη σχετική σταθερότητα, ο Παναγιώτης Χατζηκυριάκος δεν έκρυψε ότι το νησί εξακολουθεί να υστερεί στο άνοιγμα νέων αγορών. Έδωσε ιδιαίτερη έμφαση στη Γερμανία και τη Γαλλία, δύο χώρες που κατά τη δική του εκτίμηση θα μπορούσαν να δώσουν πολύ μεγαλύτερη ώθηση στη Λέσβο, εφόσον υπήρχε πιο σοβαρό, πιο επαγγελματικό και πιο σταθερό σχέδιο προσέγγισης.

Όπως εξήγησε, υπάρχουν ήδη Γερμανοί και Γάλλοι που επισκέπτονται το νησί, όμως έρχονται κυρίως μεμονωμένα και όχι μέσα από οργανωμένες απευθείας συνδέσεις. Αυτό σημαίνει ότι υπάρχει ενδιαφέρον, αλλά δεν έχει ακόμη μετατραπεί σε ουσιαστικά ανοικτή αγορά. Για τον ίδιο, αυτό δεν είναι θέμα μόνο προβολής αλλά και συνολικής στρατηγικής. Δεν αρκεί, όπως είπε, μια παρουσία σε μια τουριστική έκθεση ή ένα περίπτερο χωρίς συνέχεια. Χρειάζεται στοχευμένη δουλειά, σωστή επιλογή των πόλεων που πρέπει να προσεγγιστούν, επαγγελματική οργάνωση και κυρίως συνέχεια στις δράσεις.

Η παρατήρησή του ήταν σαφής. Η Λέσβος δεν μπορεί πλέον να ακολουθεί λογικές άλλων εποχών, όταν η συμμετοχή σε μια έκθεση αρκούσε για να θεωρηθεί ότι έγινε δουλειά. Σήμερα, σημείωσε, ο τουρισμός λειτουργεί με διαφορετικά εργαλεία, άλλες ταχύτητες και νέες απαιτήσεις και αυτό σημαίνει ότι και το νησί οφείλει να προσαρμοστεί αν θέλει πραγματικά να κερδίσει μερίδιο στις μεγάλες ευρωπαϊκές αγορές.

Οι υποδομές φτάνουν στα όριά τους

Από τα πιο έντονα σημεία της τοποθέτησής του ήταν η αναφορά στις υποδομές. Ο πρόεδρος των τουριστικών πρακτόρων τόνισε ότι η Λέσβος προσπαθεί να αναπτυχθεί τουριστικά χωρίς να έχουν λυθεί κρίσιμα ζητήματα που αφορούν το λιμάνι, το αεροδρόμιο, τους δρόμους, τους χώρους στάθμευσης, τις μαρίνες και τη συνολική ικανότητα του νησιού να υποδεχθεί αυξημένο όγκο επισκεπτών.

Ιδιαίτερα για το λιμάνι της Μυτιλήνης εξέφρασε έντονο προβληματισμό, επισημαίνοντας ότι το φετινό καλοκαίρι η κίνηση αναμένεται να είναι πολύ αυξημένη. Η συσσώρευση ημερόπλοιων από την Τουρκία, τα επιπλέον ακτοπλοϊκά δρομολόγια, η παρουσία σκαφών και οι πρόσθετες ανάγκες του λιμανιού δημιουργούν, όπως είπε, μια εικόνα που πολύ εύκολα μπορεί να οδηγήσει σε πίεση και δυσλειτουργία. Κατά την εκτίμησή του, η Λέσβος φέτος θα φτάσει κοντά στα όριά της και αυτό δεν αφορά μόνο το λιμάνι, αλλά συνολικά την ικανότητα της πόλης και της αγοράς να εξυπηρετήσουν σωστά τον αυξημένο φόρτο.

Το ίδιο ερώτημα, όπως είπε, τίθεται και για τα ξενοδοχεία, τα καταστήματα εστίασης, τα καφέ και γενικότερα τις επιχειρήσεις που καλούνται να εξυπηρετήσουν επισκέπτες σε περιόδους αιχμής. Η ανάπτυξη είναι θετική, όμως χρειάζεται και η ανάλογη προετοιμασία ώστε αυτή να μην μετατραπεί σε πηγή προβλημάτων.

Η Τουρκία κρατά ζωντανή τη δυναμική

Για την τουρκική αγορά το στίγμα ήταν πιο αισιόδοξο. Ο Παναγιώτης Χατζηκυριάκος εκτίμησε ότι δεν θα υπάρξουν μεγάλες αποκλίσεις από το 2025 και ότι η φετινή χρονιά θα κινηθεί περίπου στα ίδια επίπεδα. Τόνισε πως η Τουρκία είναι μια αγορά που επιμένει, διατηρεί τη δυναμική της και μπορεί να συνεχίσει να δίνει σημαντικές ανάσες στη Λέσβο.

Ιδιαίτερα στάθηκε στη νέα σύνδεση από το Αλιάγα, εξηγώντας ότι πρόκειται για ένα άνοιγμα με ουσία, καθώς η περιοχή βρίσκεται κοντά στη Σμύρνη και στη Μανίσα, δύο πολύ μεγάλες πληθυσμιακές δεξαμενές. Το γεγονός ότι υπάρχει εύκολη πρόσβαση προς το λιμάνι αναχώρησης και οργανωμένη εξυπηρέτηση δημιουργεί, κατά την άποψή του, καλές προοπτικές για περαιτέρω ενίσχυση της αγοράς αυτής.

Ταυτόχρονα όμως υπογράμμισε ότι η Λέσβος δεν πρέπει να επενδύσει μονομερώς στην Τουρκία. Είναι μια πολύτιμη αγορά, είπε, αλλά δεν μπορεί να είναι η μοναδική. Αν το νησί αφεθεί μόνο σε αυτήν, κινδυνεύει να χάσει πολύτιμο έδαφος από άλλες αγορές που επίσης πρέπει να στηριχθούν και να ανοιχτούν. Για τον ίδιο, η ισορροπία ανάμεσα στην ενίσχυση της τουρκικής αγοράς και στη διεύρυνση της ευρωπαϊκής παρουσίας είναι το κρίσιμο ζητούμενο.

Οι Έλληνες και το βάρος του κόστους

Κλείνοντας, στάθηκε ιδιαίτερα στην ελληνική αγορά, όπου ο βασικός παράγοντας αβεβαιότητας είναι το κόστος. Όπως τόνισε, η ακρίβεια, τα καύσιμα, το κόστος των ακτοπλοϊκών και αεροπορικών εισιτηρίων, αλλά και συνολικά το αυξημένο κόστος μετακίνησης προς τα νησιά, δημιουργούν μια δύσκολη πραγματικότητα για τον Έλληνα επισκέπτη.

Εκτίμησε ότι αυτό θα επηρεάσει αναπόφευκτα τις αποφάσεις πολλών οικογενειών, οι οποίες ενδέχεται να προτιμήσουν φθηνότερους χερσαίους προορισμούς αντί για ένα νησί. Υπενθύμισε μάλιστα ότι κάτι ανάλογο είχε συμβεί και σε προηγούμενες δύσκολες περιόδους, όταν τα έξοδα για τη μετάβαση και μόνο έκαναν απαγορευτική μια νησιωτική επιλογή.

Σε αυτό το πλαίσιο, υπογράμμισε πως η πολιτεία οφείλει να δει πιο σοβαρά την προστασία των νησιών, όχι μόνο του τουρισμού τους αλλά και της ίδιας της καθημερινότητας των κατοίκων. Για τη Λέσβο, είπε, η μετακίνηση δεν είναι πολυτέλεια αλλά ανάγκη, και αυτό πρέπει να ληφθεί υπόψη με πολύ πιο ουσιαστικό τρόπο.

Αισιοδοξία με ανοιχτά μάτια

Παρά τις επιφυλάξεις, τις ενστάσεις και τις αιχμές για τις αδυναμίες του σχεδιασμού, το βασικό μήνυμα της τοποθέτησης του Παναγιώτη Χατζηκυριάκου δεν ήταν απαισιόδοξο. Αντίθετα, μίλησε για μια σεζόν που μπορεί να εξελιχθεί θετικά, αρκεί η Λέσβος να αξιοποιήσει σωστά τα πλεονεκτήματά της και να μην κρύψει κάτω από το χαλί τα προβλήματα που εξακολουθούν να τη φρενάρουν.

Η καλή εμπειρία του επισκέπτη, η σωστή εξυπηρέτηση, η θετική εικόνα που θα πάρει φεύγοντας από το νησί, παραμένουν κατά τον ίδιο το πιο σίγουρο όπλο της Λέσβου. Σε μια εποχή όπου ο ανταγωνισμός είναι έντονος και οι ισορροπίες αλλάζουν γρήγορα, αυτό που μετρά περισσότερο είναι να φεύγει ο επισκέπτης ικανοποιημένος και να γίνεται ο καλύτερος πρεσβευτής του τόπου. Με αυτή τη βάση, η φετινή τουριστική περίοδος ξεκινά με προσδοκίες, αλλά και με την ανάγκη να αντιμετωπιστούν επιτέλους με σοβαρότητα τα ζητήματα που εδώ και χρόνια παραμένουν ανοιχτά.